Gazze söz konusu olduğunda Diyarbakır'da her zaman farklı bir hassasiyet ortaya çıkıyor. Bu hassasiyet, geçici bir gündem ilgisinden çok, yıllardır canlılığını koruyan güçlü bir kardeşlik bilincinin ve derin bir sahiplenme duygusunun yansımasıdır. Filistin ve Mescid-i Aksâ denildiğinde Diyarbakır'da insanların gösterdiği duyarlılık, bu bağın ne kadar köklü olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Bosna Hersek'ten yola çıkan uluslararası Gazze konvoyu birçok şehirden geçti. Her yerde ilgi ve destek gördü. Ancak Diyarbakır'daki karşılama ve akşam düzenlenen programa gösterilen yoğun katılım, şehrin Gazze'ye verdiği önemi açıkça ortaya koydu. İnsanlar aileleriyle birlikte programa katıldı; gençler, yaşlılar, kadınlar ve çocuklar aynı duyarlılıkta buluştu. Bu tablo, Diyarbakır'ın Gazze meselesini sadece uzaktaki bir olay olarak görmediğini göstermesi bakımından dikkat çekiciydi.
Peki bu yakınlığın sebebi nedir?
Diyarbakır, İslamî kimliği güçlü olan, ilim ve irfan geleneğiyle tanınan kadim bir şehirdir. Bu şehirde Kudüs ve Mescid-i Aksâ sevgisi her zaman canlı kalmıştır. Kur'ân-ı Kerîm'de Mescid-i Aksâ'nın bereketli bir belde olarak zikredilmesi, Müslümanların gönlünde Kudüs'e özel bir yer kazandırmıştır.
"Kulu Muhammed'i bir gece Mescid-i Haram'dan, çevresini bereketlendirdiğimiz Mescid-i Aksâ'ya götüren Allah her türlü noksanlıktan münezzehtir." (İsrâ, 17/1)
Diyarbakır'daki Filistin hassasiyetinin önemli sebeplerinden biri de ümmet bilincidir. Bu bilinç, sadece son yıllarda oluşmuş bir duyarlılık değildir. İslam'ın ilk asırlarında sahabenin bu topraklara taşıdığı iman, tevhid ve kardeşlik bilinci, Diyarbakır'ın manevi kimliğinin şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. Sahabeler geldikleri yerlere yalnızca İslam'ın hükümlerini değil; Allah'ın birliği etrafında birleşmeyi, müminlerin birbirini kardeş bilmeyi ve ümmetin derdiyle dertlenmeyi de taşımışlardır. Diyarbakır'da asırlardır canlı kalan Kudüs ve Mescid-i Aksâ hassasiyeti, bu manevi mirasın önemli bir yansımasıdır.
Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi vessellem) şöyle buyurmuştur:
"Müminler birbirlerini sevmede, birbirlerine merhamet etmede ve birbirlerini korumada bir beden gibidir."
Bu hadis, Müslümanların birbirlerinin acılarına duyarsız kalmaması gerektiğini hatırlatmaktadır. Gazze'de yaşanan sıkıntıların Diyarbakır'da güçlü bir karşılık bulmasının temelinde de bu kardeşlik anlayışı vardır.
Tarih boyunca Kudüs, Müslümanların ortak değeri olmuştur. Bu ortak hafızayı güçlendiren en önemli isimlerden biri de Selahaddin Eyyûbî'dir. Selahaddin, Kudüs'ü özgürlüğüne kavuştururken sadece askerî bir zafer kazanmadı; ümmetin dağılmış kalplerini yeniden aynı hedef etrafında toplamaya çalıştı. Onun ortaya koyduğu adalet, merhamet ve Mescid-i Aksâ'ya bağlılık anlayışı, Diyarbakır ve çevresindeki ilim ve irfan geleneğinde de derin izler bırakmıştır. Selahaddin'in oluşturduğu bu bilinç, Kudüs'ün sadece bir şehir değil, ümmetin ortak emaneti olduğu düşüncesini nesiller boyunca canlı tutmuştur.
Bu nedenle Filistin meselesi, Diyarbakır'da yalnızca siyasi bir konu olarak değil, aynı zamanda tarihî ve manevî bir sorumluluk olarak hissedilmektedir. Uluslararası konvoyun Diyarbakır'da gördüğü ilgi de aslında bu birikimin günümüzdeki yansımasıdır. Özellikle çocukların ve gençlerin programa yoğun katılım göstermesi, Gazze konusunda oluşan duyarlılığın yeni nesillere de aktarıldığını göstermesi bakımından önemlidir.
Diyarbakır ile Gazze arasında haritalarda görünen özel bir bağ olmayabilir. Fakat aynı kıbleye yönelen, aynı Kur'ân'a inanan ve aynı ümmetin parçası olduğunu hisseden insanların gönüllerinde güçlü bir kardeşlik bağı vardır. Gazze'ye gösterilen ilgi de bu bağın doğal bir sonucudur.
Bugün Gazze'nin yaşadığı acılar karşısında yapılabilecek en önemli şeylerden biri, duyarlılığı canlı tutmak, mazlumlar için dua etmek ve kardeşlik bilincini korumaktır. Diyarbakır'da ortaya çıkan sahiplenme duygusu, bu bilincin hâlâ güçlü bir şekilde yaşadığını göstermektedir.
Gazze anıldığında Diyarbakır'da ortaya çıkan bu hassasiyet, sahabeden miras kalan tevhid ve kardeşlik bilincinin hâlâ canlı olduğunu göstermektedir.
