Bir düşünün…
Bir insan pazarda köle diye satılıyor.
Hem de çok ucuza!
Öyle ki alan kişi bile ondan umudunu kesip bir başkasına satıyor. Gözündeki kusur nedeniyle alıcıların pek rağbet etmediği, adeta bir kenara bıraksanız hayatta kalması bile zor görülen bir köle…
Haçlıların Belalısı...
Moğolların korkulu rüyası...
Halk kahramanı.
Disiplinli komutan.
Adil Sultan.
İşte o insanın adı Baybars.
Köle pazarlarına düşen Baybars, kaderin kendisine biçtiği role razı olmadı.
Köle olarak girdiği Mısır'da Memlük ordusunun en önemli komutanlarından biri oldu. Ardından sultanlığa yükseldi.
1260 yılında Ayn Calut'ta "Calut'tun Gözü" Moğollara karşı kazanılan zaferde başrol oynadı. Moğolların İslam dünyasındaki durdurulamaz ilerleyişi ve batı kolları ilk kez bu savaşta kırıldı.
Haçlılara karşı mücadele etti, Antakya Haçlı Prinkepsliği'ni ortadan kaldırdı. Bir zamanlar birkaç akçeye el değiştiren insan, artık ordulara hükmediyordu.
Peki, Baybars'ın hikâyesi bize ne anlatıyor?
Bana göre bu hikâye, İslam iktisadının en önemli meselelerinden birini hatırlatıyor: İnsanın değeri, piyasa fiyatıyla ölçülemez!
Köle pazarında ucuz olan Baybars'ın insan olarak değeri değersiz miydi?
Bir tüccarın gözünde kusurlu olan insan, tarihin akışını değiştirecek kabiliyete sahip olamaz mıydı?
İslam iktisadı, insanı yalnızca üretim aracı, alınıp satılan bir meta veya ekonomik bir maliyet olarak görmez. İnsanı merkeze alır; adaleti, liyakati, emeği ve insan onurunu esas alır. Zekâtıyla paylaşmayı, vakıflarıyla dayanışmayı, ahlaki ilkeleriyle de servetin insan üzerindeki tahakkümünü engellemeyi hedefler.
Baybars'ın hikâyesi tam da burada anlam kazanıyor. Çünkü mesele yalnızca bir kölenin sultan olması değil; insanın gerçek değerini keşfedemeyen bir dünyanın ne kadar büyük bir yanılgı içinde olduğudur.
Bugün İslami devletler dışında tüm akademik çevrelerde Memlük tarihi ve Baybars üzerine çalışmalar yapılırken, bizim onu yeterince tanımamamız ayrıca düşündürücü değil mi?
Bir zamanlar köle pazarında değer biçilemeyen Baybars, bugün tarih kitaplarında dünya tarihine yön veren hükümdarlardan biri olarak anılıyor.
Demek ki insanın fiyatı olabilir ama değeri fiyatla ölçülemez.
Gazze yalnızca rakamlardan, yıkılan binalardan ve haber başlıklarından bahsetmiyoruz. Dizlerine kadar suya batmış çadırlarında yaşam mücadelesi veren, soğukta titreyen, açlıkla ve yoklukla boğuşan kardeşlerimizden bahsediyoruz. Bir lokma ekmeğe, kuru bir battaniyeye, güvenli bir başlarını sokacak yere muhtaç olan; seslerini duyduğumuz hâlde ellerini tutamadığımız kardeşlerimizden…
İşte bugün insanlık, o çadırlara ulaşacak, mazlumlara nefes aldıracak, zulüm karşısında adaleti ve merhameti ayakta tutacak yeni Baybarslar, yeni Selahaddinler bekliyor.
Zülme kılıç kuşayan komutanlar bekliyoruz.
Çünkü bazen tarih, bir köle pazarında kimsenin değer vermediği bir insanın, milyonların umudu olabileceğini gösteriyor.
