Yapay zekanın iş hayatını nasıl etkileyeceği bugün en çok tartışılan konulardan biri. Tartışma genelde iki kampa ayrılıyor ve ilginç olan şu: her iki tarafın da güçlü argümanları var.
Bir tarafta iyimserler var. Onlara göre bu yeni bir şey değil. Sanayi devriminden internete kadar her büyük teknoloji önce korku yarattı, bazı işleri yok etti, ama sonunda kimsenin öngöremediği yeni işler doğurdu ve toplum daha müreffeh hale geldi. Bugün de öyle olacak; yapay zeka verimliliği artıracak, maliyetleri düşürecek, yeni sektörler açacak. Yüz yıl önce kimse "yazılımcı" diye bir mesleğin olacağını bilmiyordu. Belirsizlik iyimserlerin de argümanı: madem geleceği kimse bilemiyor, karamsar olmak için de erken.
Diğer tarafta endişeliler var. Onların derdi uzak gelecek değil, önümüzdeki birkaç yıl. Şirketler çoktan işe alımları kısıyor, bazıları açıkça iş gücünün bir kısmını azaltmayı planlıyor. Sorun sadece işini kaybedenler değil: işini kaybeden insan aynı zamanda bir müşteri. Herkes tasarruf için çalışan çıkarırsa, üretilen malı kim alacak? Üstelik teknolojiyi geliştiren şirketlerin yöneticileri bile yakın dönemde ciddi bir işsizlik dalgasından söz ediyor. En az söylemeye çıkarı olan kişilerin bunu söylemesi kayda değer.
Endişelilerin en güçlü noktası geçiş dönemi. Diyelim ki iyimserler haklı ve on yıl sonra bir sürü yeni meslek doğdu. Peki bu on yılda işini kaybeden 55 yaşındaki bir insan ne yapacak? Yeni bir mesleğe geçmek herkes için, her yaşta mümkün değil. Uzun vadede tablo güzel olsa bile, arada yaşanacak sarsıntı gerçek ve kişisel.
Peki kim haklı? Dürüst cevap: henüz bilmiyoruz. Ve bunu söylemek zayıflık değil, gerçekçilik. Çünkü elimizde tam bir emsal yok. Geçmişteki teknolojiler ya kas gücünü ya da belli bir beceriyi ikame etti. Yapay zeka ise hem zihinsel işleri hem de giderek fiziksel işleri aynı anda etkileyebilecek ilk teknoloji. Bu yüzden "geçmişte hep düzeldi" demek de, "bu sefer felaket olacak" demek de tam olarak kanıtlanabilir değil. İki taraf da bir ölçüde inanca dayanıyor.
Yapay zekanını her sektörü aynı oranda etkilemeyeceği de bir gerçek. Yapay zekanın bugüne kadar en çok etkilediği alan yazılım sektörü. Özellikle son birkaç yılda bu alandaki istihdamda ciddi bir azalma yaşandı. Yine de ABD'deki güncel veriler, yazılım sektöründeki istihdamın pandemi öncesi seviyesine döndüğünü gösteriyor. Yani bu azalma tamamen yapay zekadan değil, dönemin finansal sıkıntılarından da kaynaklanıyor olabilir. Değişimi tek bir sebebe bağlamak çoğu zaman yanıltıcı oluyor.
Bir yazılımcı olarak pratikteki etkiyi ise şöyle anlatabilirim: verimimiz kesinlikle arttı ve iş tanımımız değişti. Örneğin birkaç gün önce şirket grubumuzda hızlı okuma teknikleri üzerine bir paylaşım yapıp bu konuda kendimizi geliştirmemiz gerektiğini konuştuk. Neden? Çünkü işlerimizin çok büyük bir kısmını artık yapay zekaya yaptırıyoruz ve onun çıktılarını ne kadar hızlı okursak o kadar hızlı ilerliyoruz. Aynı şekilde eğitim müfredatlarımızdan eskisi gibi kod yazma pratiklerini ya kaldırdık ya da çok azalttık; yerlerine konsept ve yapay zeka eğitimleri koyduk.
Kısacası iş bitmiyor, ama sürekli değişiyor. Bu yüzden kimin haklı çıkacağını beklemek yerine, kendimizi durmadan güncellemekten başka yolumuz yok.
