Türkiye'de mutfakların temel gıda ürünlerinden biri olan kuru soğanda son dönemde yaşanan fiyat artışı dikkat çekiyor. Geçen yıl kilogramı yaklaşık 5 lira seviyesinde bulunan kuru soğan, birçok market ve pazar tezgâhında 50 ila 70 lira arasında satışa sunuluyor.
Sektör temsilcileri ve tarım uzmanları, fiyatlardaki yükselişin tek bir nedenden kaynaklanmadığını, üretim, iklim koşulları ve maliyet artışlarının birlikte etkili olduğunu ifade ediyor.
Ekim alanları daraldı
Uzmanlara göre, son iki-üç yılda üreticilerin düşük fiyatlar nedeniyle yeterli gelir elde edememesi, bazı bölgelerde ekim alanlarının daralmasına yol açtı. Üretimde yaşanan bu düşüşün, piyasadaki arzı olumsuz etkilediği belirtiliyor.
Sel ve yağışlar hasadı geciktirdi
Türkiye'nin erkenci soğan üretiminin önemli bölümünü karşılayan Adana ve Hatay'da yaşanan yoğun yağış ve sel felaketlerinin ürün kayıplarına neden olduğu bildirildi. İç Anadolu ve Amasya'da ise uzun süren bahar yağışları nedeniyle hasat gecikti. Eski ürün stoklarının azalması ve yeni hasadın piyasaya geç girmesi, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.
Girdi maliyetleri arttı
Tarım sektöründe son dönemde yükselen mazot, gübre, zirai ilaç, sulama, enerji, işçilik ve nakliye maliyetleri de üretim maliyetlerini artırdı. Üreticiler, bu maliyet artışlarının tarladan tüketiciye uzanan fiyat zincirini doğrudan etkilediğini ifade ediyor.
İthalatta gümrük vergisi düşürüldü
Artan fiyatların ardından Cumhurbaşkanı Kararı ile kuru soğan ithalatında uygulanan yüzde 49,5 oranındaki gümrük vergisi, 31 Ağustos 2026 tarihine kadar geçici olarak yüzde 5'e indirildi. Düzenlemeyle piyasaya ilave ürün arzı sağlanarak fiyat artışının sınırlandırılması hedefleniyor.
Tarım sektörü temsilcileri ise uzun vadede kalıcı çözümün üretimin artırılması, planlı tarım uygulamalarının güçlendirilmesi ve üreticinin desteklenmesi olduğunu vurguluyor.
Öte yandan sektör temsilcileri, Polatlı ve Konya başta olmak üzere ağustos ayı ortasında başlayacak geniş çaplı hasatla birlikte piyasaya yeni ürün girişinin artacağını ve bunun fiyatlarda kısmi bir gerileme sağlayabileceğini ifade ediyor. Ancak yüksek üretim maliyetleri nedeniyle fiyatların kısa vadede eski seviyelerine dönmesinin zor olduğu değerlendiriliyor.
