Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sorunlu yatırım fonlarının tasfiye süreci, yatırımcılara yapılacak ödemeler ve sermaye piyasalarında planlanan düzenlemelere ilişkin açıklamalarda bulundu. Şimşek, tasfiye sürecinin devam ettiğini ve nihai tasfiyenin zaman alması nedeniyle yatırımcılara ara ödeme yapılmasının planlandığını söyledi.
Düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilmesinin ardından, fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon TL’ye kadar ara ödemelerin hızla yapılacağını belirten Şimşek, küçük yatırımcılar ile para piyasası fonlarına öncelik verileceğini ifade etti. Şimşek, 390 bin hesabın daha tasfiye edilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
45 bin 747 hesaba 40,8 milyar TL ödendi
Tasfiye işlemlerinin olağan ve olağanüstü olmak üzere iki ayrı süreçte yürütüldüğünü belirten Şimşek, toplam 131 fondan 66’sının olağan tasfiyeye tabi tutulduğunu açıkladı.
Yedi portföy şirketinden üçünün tasfiyesinin tamamen tamamlandığını bildiren Şimşek, bu süreçte 45 bin 747 hesaba toplam 40,8 milyar TL ödeme yapıldığını söyledi.
Şimşek, hisse senedi fonlarındaki yatırımcıların 17 Eylül itibarıyla yatırımlarının yaklaşık yüzde 58’ini alabildiğini, para piyasası fonlarındaki yatırımcıların ise yüzde 1,43 nema elde ettiğini belirtti.
Hedef Portföy için tasfiye süreci
Hedef Portföy’ün de olağan tasfiyeye alınacağını ifade eden Şimşek, şirketin dördü para piyasası fonu olmak üzere 31 fonunun bulunduğunu aktardı. Böylece yedi portföy şirketinden dördünün olağan tasfiyesinin hafta sonuna kadar tamamlanmasının beklendiğini kaydetti.
Atlas Portföy sahiplerinin de tasfiyeci kurumla görüştüğünü belirten Şimşek, kaynakların geri konulması yönünde irade gösterildiğini ancak sürece ilişkin değerlendirme yapmak için henüz erken olduğunu söyledi.
Gönüllü iade yapılmazsa hukuki süreç başlayacak
Piyasa bozucu faaliyetlerden kazanç elde eden kişilerin tespit edildiğini belirten Şimşek, ilgili listenin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) ve Adalet Bakanlığına iletildiğini açıkladı.
İlk aşamada 10 milyon TL ve üzerinde reel kazanç elde eden kişilerin davet edilerek kazançlarını gönüllü olarak iade etmelerinin isteneceğini bildiren Şimşek, iade yapılmaması durumunda hukuki süreçlerin başlatılacağını ifade etti.
Şimşek, fonlardan hukuka aykırı biçimde yararlanan kişi ve şirketlere aktarılan varlıkların geri alınmasının önemine dikkat çekerek, birlikte hareket eden kişilerin şahsi mal varlıklarına da başvurulabileceğini söyledi. Şimşek, geriye yalnızca iki fonda karmaşık bir sürecin kaldığını belirtti.
Sermaye piyasalarında yaptırımlar artırılacak
Sermaye piyasalarına yönelik reform hazırlıklarının daha önce taslak haline getirildiğini kaydeden Şimşek, önceliklerinin tasfiyeyi tamamlamak olduğunu, reformların ardından yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesinin planlandığını söyledi.
Manipülasyon ve diğer piyasa bozucu faaliyetlere yönelik yaptırımların artırılacağını belirten Şimşek, denetleyici kurumların personel ve kurumsal kapasitelerinin de güçlendirileceğini ifade etti. Gerekli görülmesi halinde vergi denetmenlerinin bir bölümünün ilgili kurumlara aktarılabileceğini ve mevzuattaki eksikliklerin giderileceğini kaydetti.
Serbest fonların Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) açılmasının yaşanan sorunlarda etkili olduğunu savunan Şimşek, yeni düzenlemelerin sektör temsilcileriyle istişare edilerek hazırlanacağını belirtti. Fiili dolaşım oranlarının bağımsız bir kurum tarafından doğrulanması ve bireysel yatırımcılara satılacak fonların TEFAS’a açık olması gibi konuların değerlendirildiğini aktardı.
“Ekonominin tamamı risk altında değil”
Sorunlu fonlardan kaynaklanan doğrudan etkilerin sınırlandırıldığını, dolaylı etkilerin ise sürebileceğini belirten Şimşek, yaşanan durumun ekonominin tamamını risk altına almadığını söyledi.
Bankaların riskli fonlara doğrudan maruziyetinin 1,3 milyar TL olduğunu açıklayan Şimşek, bankacılık sektörünün toplam aktif büyüklüğünün 56 trilyon TL seviyesinde bulunduğunu bildirdi. Riskli varlıkların reel sektörün toplam aktifleri içindeki payının ise on binde dokuz olduğunu kaydetti.
Fon piyasasından net çıkış 647 milyar TL
Fon piyasasındaki çıkışların büyük ölçüde durduğunu belirten Şimşek, toplam net çıkışın 647 milyar TL’ye ulaştığını ve bunun yaklaşık yarısının yabancı yatırımcılardan kaynaklandığını açıkladı.
Çıkan kaynakların ağırlıklı olarak banka mevduatlarına yöneldiğini ifade eden Şimşek, 17 Eylül’den bu yana mevduatlarda 685 milyar TL artış kaydedildiğini bildirdi.
