Bir zamanlar mutfakların vazgeçilmezleri arasında yer alan bakır kapların yeniden kullanılabilir hale getirilmesini sağlayan kalaycılık, gelişen teknoloji ve değişen mutfak alışkanlıklarıyla birlikte giderek unutuluyor. Van'da mesleğin son temsilcilerinden olan Şahin ise tüm zorluklarına rağmen yaklaşık 25 yıldır kalaycılık yapmayı sürdürüyor.
'Hem sıkıntılı hem de zor bir meslek'
İHA muhabirine konuşan kalay ustası İzzettin Şahin, mesleğe merak duyduğunu ve kendi çabasıyla öğrendiğini söyledi. Kalaycılığı kentteki başka bir ustadan gördüğünü belirten Şahin, işi deneme-yanılma yöntemiyle öğrendiğini ifade etti.
Şahin, mesleğe nasıl başladığını şöyle anlattı:
"Kalaycımız vardı, Allah rahmet eylesin. Bakırları ona götürüyordum. Hem minnet ediyordu hem de parasını alıyordu. Ben de kızdım ve kendim bu işe başladım. Bir tavayı belki 50 kere deneme-yanılma yöntemiyle yaptım, ta ki başarıncaya kadar. Herkesin yapabileceği bir iş değil, herkes bu işi yapamaz. Hem sıkıntılı hem de zor bir meslek. Yaparken kolumu ve elimi birçok yerinden yaktım, yaralandım."
'Kalaylı bakır çok fazla ısı da istemiyor'
Kalaylanmamış bakırın insan sağlığı açısından tehlikeli olabileceğini dile getiren Şahin, kalaylı bakırın ise yemek ve çayda farklı bir lezzet sunduğunu söyledi.
Şahin, "Kalay yapılmamış bakır tehlikelidir tabii, insanı zehirleyebilir. Ama kalaylı bakırın tadı da başkadır. Gerek yemeği gerekse çayı çok güzel olur. Çok sağlıklı bir üründür bu kalay. Kalaylı bakır çok fazla ısı da istemiyor. Şimdi bu tabağın altına bir tane çakmak yak, her tarafı aynı ısıyı alır. Ama çelik öyle değil" dedi.
Mesleğin zorluğu nedeniyle yeni ustaların yetişmediğini belirten Şahin, gençlerin kalaycılığa ilgi göstermediğini ifade ederek, "Kimse kendine güvenip de bu işe atlamıyor. Zor bir meslek. Çıraklar da dayanmıyor. Kapıdan bakıp geri dönüyor" diye konuştu.
Bir bakır tabağın kalaylanması yaklaşık 15 dakika sürüyor
Bakır kapların kalaylanmadan önce zahmetli bir temizlik sürecinden geçirildiğini anlatan Şahin, özellikle eski, kirli veya yağlı kapların önce özel bir ilaçla temizlendiğini belirtti.
Şahin, işlem sürecini şöyle anlattı:
"Bize getirilen bir bakır eğer eskimişse, kirliyse veya yağlıysa onun bir ilacı var. İlaca koyuyoruz ve bir iki saat ilaçta kalıyor. Ondan sonra bir tel fırça yardımıyla kirini alıyoruz, temizliyoruz. Daha sonra kalaylama işlemine geçiyoruz. Kalayladıktan sonra zaten işlem tamamlanıyor. Normalde bir tabak yaklaşık 15 dakikamızı alıyor."
