Bu durumun nedeni hem Dünya'nın Güneş etrafındaki dönüş süresi hem de binlerce yıl öncesine uzanan takvim düzenlemelerine dayanıyor.
Şubat ayının kökeni
Şubat ayı, Gregoryen Takvimi'nde yılın ikinci ayı olarak yer alıyor. Türkçedeki "Şubat" adı, Süryanice "Şabat" kelimesinden geliyor. Batı dillerindeki karşılığı ise Roma mitolojisindeki arınma tanrısı Februus'tan türetilmiş durumda.
Antik Roma'da ilk takvimlerde ocak ve şubat ayları bulunmuyordu. Daha sonra Roma Kralı Numa Pompilius tarafından takvime eklenen bu iki ay, yılın sonuna yerleştirildi. Bu nedenle şubat, uzun süre Roma takviminin son ayı olarak kabul edildi.
Şubat neden 28 gün sürüyor?
Bugün kullandığımız Gregoryen Takvimi'nin temeli, Roma İmparatoru Julius Caesar döneminde oluşturulan Jülyen Takvimi'ne dayanıyor.
Dünya'nın Güneş etrafındaki dönüşü tam olarak 365 gün değil, yaklaşık 365 gün 6 saat sürüyor. Her yıl artan bu 6 saatlik süre, dört yılda yaklaşık bir güne ulaşıyor. Takvimin mevsimlerle uyumlu kalabilmesi için bu fazla gün dört yılda bir takvime ekleniyor.
Ancak 366 günlük bir yılı aylara eşit şekilde bölmek mümkün olmadığından bazı aylar 30, bazıları ise 31 gün olarak düzenlendi. Şubat ise yılın son ayı olması nedeniyle daha kısa bırakıldı.
Ağustos ayının 31 gün olmasının etkisi
Tarihçiler arasında yaygın olarak anlatılan bir rivayete göre, temmuz ayı adını İmparator Julius Caesar'dan aldı ve 31 gün olarak belirlendi. Daha sonra İmparator Augustus adına oluşturulan ağustos ayının da 31 gün olması istendi.
Bunun üzerine şubat ayından bir gün alınarak ağustos ayına eklendi ve şubatın gün sayısı 29'dan 28'e düşürüldü. Her ne kadar bu anlatım tarihçiler arasında tartışılsa da halk arasında en yaygın açıklamalardan biri olarak kabul ediliyor.
Artık yıl nedir?
Dünya'nın Güneş etrafındaki dönüş süresi tam olarak 365 gün olmadığı için takvimde oluşan farkı gidermek amacıyla "artık yıl" uygulaması kullanılıyor.
Genel kurala göre 4'e tam bölünebilen yıllar artık yıldır. Bu yıllarda şubat ayı 29 gün sürer.
Örneğin:
-
2008
-
2012
-
2016
-
2020
-
2024
yılları artık yıldır ve şubat 29 gün çekmiştir.
İstisnalar bulunuyor
Gregoryen Takvimi'nde hata payını azaltmak için bazı istisnalar uygulanır:
-
100'ün katı olan yıllar artık yıl sayılmaz.
-
Ancak 400'e tam bölünebilen yıllar yine artık yıl kabul edilir.
Örneğin:
-
2000 yılı artık yıldır.
-
1900 ve 2100 yılları artık yıl değildir.
Bu sistem, Dünya'nın gerçek dönüş süresinin yaklaşık 365,242 gün olmasından kaynaklanan sapmaları azaltmak amacıyla geliştirilmiştir.
Sonuç
Şubat ayının 28 veya 29 gün sürmesinin temel nedeni, Dünya'nın Güneş etrafındaki dönüş süresinin tam gün sayısına denk gelmemesi ve takvimin mevsimlerle uyumlu tutulmak istenmesidir. Binlerce yıl önce Roma döneminde yapılan takvim düzenlemeleri ve daha sonra geliştirilen artık yıl sistemi sayesinde bugün şubat ayı bazı yıllarda 28, bazı yıllarda ise 29 gün çekmektedir.