Kiralama sektöründe hizmet kalitesinin artırılması, kayıt dışı faaliyet ve haksız rekabetin önlenmesi ile tüketici haklarının güçlendirilmesi amacıyla hazırlanan yönetmelikle ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale getirildi.
Yetki belgesi alabilmek için işletmelerin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması, işletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu bulunması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekecek.
Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi'nin ise 1 Ocak 2027'ye kadar Ticaret Bakanlığı tarafından kurulması planlanıyor. Yetki belgesi başvuruları ve buna ilişkin işlemler sistem üzerinden gerçekleştirilecek.
Araçlara yaş ve kilometre sınırı
Tüketici güvenliği ve hizmet kalitesinin artırılması amacıyla kiralanabilecek araçlara da sınırlar getirildi.
Buna göre klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek. 180 bin kilometrenin üzerindeki araçlar, elektrikli araçlarda ise 300 bin kilometrenin üzerindeki araçlar kiralanamayacak.
Periyodik bakımı zamanında yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan taşıtların kiraya verilmesi de yasaklanacak.
Filolara asgari araç şartı
Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini geçen ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin, en az 5'i işletme adına tescilli olmak üzere toplam 10 taşıta sahip olması gerekecek.
Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde ise en az 2'si işletme adına tescilli olmak üzere toplam 5 taşıt bulundurma şartı getirilecek.
Ayrıca büyükşehirlerde nüfusu 30 bini geçen ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında, birinin Türkiye'de üretilmesi şartıyla en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulunması zorunlu olacak.
Depozitoya üst sınır
Yönetmelikle tüketicilerin depozito konusunda yaşayabileceği mağduriyetlerin de önüne geçilecek.
Alınabilecek depozito tutarı; 1-6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli,
7-29 günlük veya haftalık kiralamalarda en fazla 7 günlük kira bedeli olabilecek.
Depozitonun, aracın tüketici tarafından iade edilmesini takip eden 7 gün içerisinde geri verilmesi zorunlu hale getirilecek.
Ön ödemeli rezervasyonlarda, araç teslimine 24 saatten az süre kalmamış olması şartıyla tüketiciye herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan rezervasyonunu değiştirme veya iptal etme hakkı tanınacak.
Tüketiciden keyfi ücret alınamayacak
Olağan kullanım nedeniyle oluşan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ücret talep edilemeyecek ve bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılamayacak.
İşletmeler, mevsim şartları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerektirdiği durumlarda kış lastiği sağlamakla yükümlü olacak.
Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek ve kiracının sigortadan yararlanması ek ücret veya başka bir şarta bağlanamayacak.
Ayrıca sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmadığı sürece, değer kaybı gerekçesiyle kiracıdan bedel talep veya tahsil edilemeyecek.
İlan platformlarına da yükümlülük
Aracı ve ilan platformlarının, kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmesi zorunlu olacak.
Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlara üye olması ve ilan vermesi engellenecek.
Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027'ye, asgari taşıt sayısı ve taşıt niteliklerine ilişkin şartları yerine getirmeleri için ise 1 Ocak 2028'e kadar süre tanınacak.
Düzenlemeyle kiralama sektöründe şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması, tüketici haklarının güçlendirilmesi, kayıt dışı faaliyetlerin ve haksız rekabetin önlenmesi hedefleniyor.
