Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar'ın açıkladığı haziran ayı verilerine göre, marketlerde fiyatı en fazla artan ürün çilek oldu. Çileğin fiyatı bir ayda yüzde 81 yükselirken, markette en fazla ucuzlayan ürün ise yüzde 37,8'lik düşüşle domates olarak kayıtlara geçti.
Üretici tarafında ise en yüksek fiyat artışı kabakta, en sert düşüş ise karpuzda yaşandı.
Üretici ile market arasındaki fiyat farkı neden bu kadar büyüdü?
Haziran ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı elmada yüzde 379,3 olarak gerçekleşti. Başka bir ifadeyle üreticiden 18,75 liraya çıkan elma, market raflarında yaklaşık 90 liraya satıldı.
Fiyat farkının en yüksek olduğu diğer ürünler ise şöyle sıralandı:
Elma: yüzde 379,3
Havuç: yüzde 284,2
Çilek: yüzde 283,5
Yeşil fasulye: yüzde 251,3
Kiraz: yüzde 246,9
Verilere göre bazı ürünler markette üretici fiyatının yaklaşık 4 katına kadar ulaştı.
Markette en fazla zamlanan ve ucuzlayan ürünler hangileri oldu?
Haziran ayında incelenen 38 ürünün 21'inde fiyat artışı yaşanırken, 17 üründe düşüş görüldü.
En fazla zamlanan ürünler:
Çilek: yüzde 81
Havuç: yüzde 52,2
Kabak: yüzde 32,8
Kuru soğan: yüzde 32,5
Patates: yüzde 24,7
En fazla ucuzlayan ürünler:
Domates: yüzde 37,8
Karpuz: yüzde 22,3
Nohut: yüzde 17,1
Kuru üzüm: yüzde 13,3
Yumurta: yüzde 10,5
Üreticide fiyatlar neden değişti?
Üretici fiyatlarında ise 30 ürünün 12'sinde artış, 9'unda düşüş yaşandı.
En yüksek artış gösteren ürünler:
Kabak: yüzde 112,5
Havuç: yüzde 50
Patlıcan: yüzde 47,4
Sivri biber: yüzde 33,4
Patates: yüzde 28,1
En fazla gerileyen ürünler ise:
Karpuz: yüzde 54,8
Domates: yüzde 43,3
Limon: yüzde 30,4
Yeşil fasulye: yüzde 25,4
Maydanoz: yüzde 15,7
Çilek ve kabak neden zamlandı, domates neden ucuzladı?
Bayraktar, seralarda sezonun sona yaklaşmasının birçok üründe arzı azalttığını belirtti. Kabak, patlıcan, sivri biber ve salatalıkta üretimin düşmesi fiyatların yükselmesine neden oldu.
Domateste ise Antalya, Mersin ve Balıkesir'in yayla bölgelerinde hasadın başlamasıyla birlikte arz arttı. Artan üretim, market fiyatlarının gerilemesini sağladı.
Karpuzda hasadın hızlanması üretici fiyatlarını aşağı çekerken, yazlık patateste ilkbahar yağışlarının yol açtığı verim kaybı fiyatların yükselmesine neden oldu. Havuçta ise turizm sezonuyla birlikte artan talep fiyatları yukarı taşıdı.
Tarımsal girdi maliyetleri yükselmeye devam ediyor mu?
TZOB verilerine göre tarımsal üretimde kullanılan birçok girdide yıllık bazda artış sürüyor.
Son bir yılda;
Amonyum sülfat gübresi yüzde 77,9,
Amonyum nitrat gübresi yüzde 72,4,
Besi yemi yüzde 30,9,
Süt yemi yüzde 29,2,
Elektrik yüzde 25,1,
Tarım ilaçları yüzde 27,8,
Mazot ise yüzde 31,5 oranında zamlandı.
Haziran ayında ise mazot fiyatı aylık bazda yüzde 2,7 gerilerken, bazı gübre türlerinde de sınırlı düşüşler yaşandı.
