UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde yer alan Diyarbakır Surları'ndaki restorasyon çalışmalarının yıllardır etaplar halinde sürmesi, tarihi alanın çevresindeki görüntü ve kullanım sorunlarını yeniden gündeme getirdi. Bazı bölgelerin uzun süredir saclarla çevrili olması dikkat çekerken, restorasyon çalışmalarının tamamlanması ve tarihi dokunun korunması bekleniyor.
Yaklaşık 5,8 kilometre uzunluğundaki surlarda 98 burç ayakta bulunurken, restorasyon çalışmaları farklı etaplar halinde yürütülüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının yatırım programlarında da Diyarbakır Surları'nın belirli bölümlerindeki restorasyon, bakım ve onarım çalışmalarının tamamlanmasına yönelik hedefler yer alıyor.
Ancak surların bazı bölümlerinde çalışmaların uzun süredir devam etmesi, çevredeki görüntünün yanı sıra bölgenin turizm potansiyeli açısından da dikkat çekiyor. Özellikle bazı alanların yıllardır saclarla çevrili olması, tarihi yapıların ziyaretçiler tarafından bütünlüklü şekilde görülmesini güçleştiriyor.
Restorasyon sürecinde tarihi yapının özgün dokusunun korunması da önem taşıyor. Resmi belgelerde çalışmaların bilim komisyonları ve koruma kurullarının yönlendirmeleri doğrultusunda, geleneksel malzeme ve yapım teknikleri kullanılarak ve mümkün olan en az müdahale ilkesiyle yürütülmesinin hedeflendiği belirtiliyor.
Bazı etaplarda çalışmalar tamamlanamadı
Diyarbakır Surları'ndaki restorasyon çalışmaları kapsamında geçmiş yıllarda farklı etaplar için ihaleler gerçekleştirildi. Kültür ve Turizm Bakanlığının faaliyet raporunda, bazı etapların tamamlandığı, bazı etaplarda ise çalışmaların sürdüğü veya sözleşmelerin feshedildiği bilgisi yer aldı.
Özellikle 7'nci etap kapsamında 50 ile 63 numaralı burçlar arasındaki 11 burç ve sur duvarlarının restorasyonu planlanırken, işin fiziki gerçekleşmesinin yüzde 20 seviyesinde kaldığı ve söz konusu sözleşmenin 2024 yılında feshedildiği belirtildi.
Bölgede devam eden çalışmaların yanı sıra restorasyonu tamamlanmayı bekleyen farklı tarihi alanların bulunması, Diyarbakır'ın tarihi dokusunun korunması konusundaki tartışmaları da gündemde tutuyor.
Tarihi alanlarda güvenlik ve çevre düzenlemesi beklentisi
Surların çevresindeki bazı alanlarda uzun süredir devam eden çalışmalar nedeniyle kapalı ve kullanılmayan bölümlerin oluşması, çevre düzenlemesi ve güvenlik konularını da gündeme getiriyor.
Tarihi surların yalnızca restorasyonunun yapılması değil, çevresindeki alanların da ziyaretçilerin güvenli şekilde kullanabileceği hale getirilmesi önem taşıyor. Bakımsızlık, atıl alanlar ve çevre kirliliği gibi sorunların giderilmesiyle bölgenin turizm potansiyelinin daha etkin kullanılabileceği değerlendiriliyor.
Diyarbakır'ın tarihi kimliğinin en önemli unsurlarından biri olan surlarda devam eden restorasyon çalışmalarının tamamlanması, tarihi dokunun özgünlüğünün korunması ve çevre düzenlemelerinin yapılması bekleniyor.
