Peki asri mezarlık nedir, kimler bu mezarlıklara defnedilebilir?
Asri mezarlık ne anlama geliyor?
"Asri" kelimesi Türkçede "çağdaş", "modern" ve "yeni" anlamlarına geliyor. Kelimenin kökeni Arapçada "zaman" anlamına gelen "asr" sözcüğüne dayanıyor. Bu nedenle asri mezarlık ifadesi, modern anlayışla düzenlenmiş yeni nesil mezarlıklar için kullanılıyor.
Cumhuriyet döneminde ortaya çıktı
Cumhuriyet'in ilanından sonra şehirleşme ve imar çalışmaları kapsamında mezarlık düzenlemelerinde de önemli değişiklikler yapıldı. Şehir merkezlerinde kalan bazı eski mezarlıklar kaldırılırken, yeni yerleşim alanlarının ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla daha düzenli ve planlı mezarlıklar oluşturuldu.
Bu dönemde açılan yeni mezarlıklar "asri mezarlık" olarak adlandırıldı. Kabirlerin belirli bir plan dahilinde oluşturulması, beton duvarlar ve kapaklarla düzenlenmesi gibi uygulamalar da bu mezarlıkların ayırt edici özellikleri arasında yer aldı.
Kimler asri mezarlığa gömülür?
Asri mezarlıklar, kişinin dini, etnik kökeni veya sosyal statüsüne bakılmaksızın defin işlemlerinin gerçekleştirilebildiği mezarlıklardır. Bu mezarlıklarda vatandaşların yanı sıra kimsesizler ve bazı bölümlerde şehitler için ayrılmış alanlar da bulunabiliyor.
Halk arasında "garipler mezarlığı" olarak bilinen bölümlerde ise kimsesiz veya yakınlarına ulaşılamayan kişilerin defin işlemleri gerçekleştiriliyor.
Türkiye'deki ilk asri mezarlık
Türkiye'de kurulan ilk asri mezarlık, 1935 yılında hizmete açılan Ankara'daki Cebeci Asri Mezarlığı olarak kayıtlarda yer alıyor. Daha sonraki yıllarda başta İstanbul olmak üzere birçok ilde benzer mezarlıklar oluşturuldu.
Modern mezarlık anlayışının simgesi
Günümüzde asri mezarlık kavramı, düzenli parsel sistemi, planlı defin alanları, bakım hizmetleri ve şehir planlamasına uygun yapısıyla modern mezarlık anlayışını temsil ediyor. Bu nedenle "asri mezarlık" ifadesi, çağdaş mezarlık düzenlemesini tanımlamak için kullanılmaya devam ediyor.