Ticaret Bakanlığı, tüketiciyi yanıltan reklamlara karşı kapsamlı düzenlemeleri hayata geçirdi. Resmî Gazete'de yayımlanan "Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği" değişikliğiyle yapay zekâ destekli reklamlardan sosyal medya fenomenlerinin paylaşımlarına, indirim kampanyalarından hedefli reklamcılığa kadar birçok alanda yeni kurallar getirildi. Düzenlemelerin büyük bölümü 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe girecek.

Yeni düzenlemeye göre, yapay zekâ kullanılarak oluşturulan ve gerçek kişiden ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yer aldığı reklamlarda bunun açık ve anlaşılır biçimde belirtilmesi zorunlu olacak. Ayrıca bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyasının, gerçekte deneyimlemediği bir ürün veya hizmeti kullanmış ya da tavsiye etmiş gibi gösterildiği reklamlara izin verilmeyecek.

İndirimli satış kampanyalarında da tüketiciyi yanıltabilecek uygulamaların önüne geçilmesi hedefleniyor. Buna göre, indirimden önceki fiyat olarak yalnızca kampanyanın başladığı tarihten önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınabilecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan önceki son fiyat dikkate alınacak.

Sosyal medya etkileyicileri tarafından yapılan tanıtımlarda ise reklam niteliğinin açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Ücret, ücretsiz ürün, indirim ya da benzeri bir menfaat karşılığında yapılan paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ibaresi görünür şekilde yer alacak.

Yönetmelikle hedefli reklamcılığa ilişkin şeffaflık yükümlülükleri de artırıldı. Reklam verenler, reklamların hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu tercihlerin nasıl değiştirilebileceğini tüketiciye açık şekilde bildirmek zorunda olacak. Çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması ise yasaklandı.

Düzenleme ayrıca tüketici değerlendirmeleri, çevresel beyanlar ve yasa dışı şans oyunlarına ilişkin reklamları da kapsıyor. İnternet ortamındaki ürün değerlendirmelerinde satın alma doğrulaması şartı getirilirken, "çevre dostu" gibi ifadelerin somut kanıt olmadan kullanılması yasaklandı. Yasa dışı şans oyunlarına ilişkin reklam yasağının kapsamı genişletilirken, tüketici yorumlarına satıcıların cevap verme süresi de 72 saatten 48 saate indirildi.

Ticaret Bakanlığı, düzenlemeyle dijitalleşmeyle birlikte artan reklam ve ilanlar karşısında tüketicilerin daha etkin korunmasının, aldatıcı ticari uygulamaların önlenmesinin ve reklamcılıkta şeffaflığın güçlendirilmesinin amaçlandığını bildirdi.

Muhabir: Ahmet Bilal Damar