İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile yürütülen müzakerelerde hazırlanan 14 maddelik mutabakat metnine ilişkin dikkat çekici açıklamalarda bulundu. İran devlet televizyonuna konuşan Arakçi, iki aydan uzun süredir müzakere edilen metnin İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi ve askeri yetkililer tarafından ayrıntılı şekilde incelendiğini söyledi.
Arakçi'nin verdiği bilgilere göre mutabakatın ilk aşamasında, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde çatışmaların sona erdirilmesi, tarafların yeni bir savaşa girişmeme taahhüdü, tehdit ve güç kullanımından kaçınılması gibi maddeler yer alıyor.
Metinde ayrıca ABD'nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması, İran'ın yurt dışında dondurulan varlıklarının serbest bırakılmasına yönelik mekanizmaların oluşturulması ve yaptırımların hafifletilmesine ilişkin çerçeve düzenlemeler de bulunuyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ DÖNEM
Mutabakatın önemli başlıklarından birini de Hürmüz Boğazı oluşturuyor. Arakçi, boğazın yönetiminin İran ve Umman tarafından sürdürüleceğini belirterek, geçmişte ücretsiz sunulan bazı hizmetlerin gelecekte ücretli hale gelebileceğini ifade etti.
Deniz güvenliği, güvenli geçiş hizmetleri, deniz ulaşım koridorlarının bakımı ile arama-kurtarma faaliyetlerinin yeni düzenlemeler kapsamında değerlendirileceğini kaydeden Arakçi, Umman ile ortak çalışmaların sürdüğünü ve yakında ortak bir açıklama yapılabileceğini söyledi.
NÜKLEER DOSYA İKİNCİ AŞAMADA ELE ALINACAK
Mutabakatın ikinci aşamasında ise nihai anlaşmaya ulaşılması amacıyla 60 günlük yeni bir müzakere süreci öngörülüyor. Tarafların karşılıklı mutabakatı halinde bu sürenin uzatılabileceği belirtildi.
Bu kapsamda İran'ın nükleer programı, uranyum zenginleştirme faaliyetleri ve yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stokları masaya yatırılacak. Yaptırımların kaldırılması, yeniden imar projeleri ve ekonomik kalkınma planlarıyla ilgili ayrıntıların da bu süreçte netleştirilmesi bekleniyor.
ÇİN VE UMMAN DA SÜREÇTE YER ALIYOR
Arakçi, Hürmüz Boğazı konusunda Umman'ın İran'ın en önemli ortaklarından biri olduğunu belirterek iki ülke arasında yoğun istişarelerin sürdüğünü söyledi. Ayrıca Çin başta olmak üzere ilgili ülkelerle uzman düzeyinde görüşmeler gerçekleştirildiğini ifade etti.
Çin'in bölgedeki ekonomik çıkarlarına dikkat çeken Arakçi, Hürmüz Boğazı'ndan geçen deniz trafiğinin yaklaşık yüzde 40'ının Çin ile bağlantılı olduğunu dile getirdi.
ANLAŞMA DİJİTAL ORTAMDA İMZALANABİLİR
İranlı Bakan, mutabakatın dijital ortamda ve uzaktan imzalanmasının planlandığını belirtti. Tarafların belgeyi ayrı ayrı imzalayacağını ve ardından ortak bir açıklama yapılacağını ifade eden Arakçi, anlaşmanın önümüzdeki birkaç gün içinde sonuçlanabileceğini söyledi.
