Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre, tarlada 23 lira 76 kuruş olan karnabahar markette 89 lira 29 kuruşa satıldı. Böylece üretici ile raf arasındaki fiyat farkı yüzde 275,8’e ulaştı.
Mart ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkında karnabaharı yüzde 265 ile portakal, yüzde 239,6 ile pırasa, yüzde 205,1 ile limon ve yüzde 187,2 ile maydanoz izledi.
Tarlada 13 lira 71 kuruş olan portakal markette 50 lira 4 kuruşa, 16 lira 64 kuruş olan pırasa 56 lira 51 kuruşa çıktı. Üreticide 31 lira 87 kuruş olan limon raflarda 97 lira 23 kuruştan, 8 lira 56 kuruş olan maydanoz ise 24 lira 57 kuruştan satıldı.
Martta en fazla artış karnabaharda
Markette mart ayında 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı yaşandı, yalnızca 8 üründe düşüş görüldü. Raflarda en yüksek artış yüzde 119,1 ile karnabaharda gerçekleşti. Karnabaharı yüzde 91,3 ile sivri biber, yüzde 75,2 ile domates, yüzde 61,2 ile patlıcan ve yüzde 48,7 ile marul takip etti.
Buna karşılık markette fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 50,4 ile kabak oldu. Kabakta yaşanan gerilemeyi yüzde 18,3 ile salatalık, yüzde 6,5 ile fındık, yüzde 5,8 ile yumurta ve yüzde 4,6 ile yeşil soğan izledi.
Üreticide en sert yükseliş sivri biberde
Üretici tarafında ise mart ayında 32 ürünün 14’ünde fiyat artışı görüldü. 9 üründe düşüş yaşanırken, 9 ürünün fiyatı değişmedi.
Tarlada en fazla fiyat düşüşü yüzde 55,1 ile kabakta görüldü. Salatalık yüzde 49, limon yüzde 29,2, portakal yüzde 23 ve elma yüzde 14,5 oranında geriledi.
Buna karşın üreticide en yüksek artış yüzde 93,1 ile sivri biberde yaşandı. Sivri biberi yüzde 92,2 ile karnabahar, yüzde 70,9 ile marul, yüzde 64,3 ile domates ve yüzde 45 ile kuru soğan izledi.
Sel, arz kaybı ve ithalat kararı fiyatları etkiledi
TZOB’a göre mart ayında yaşanan sel ve su baskınları nedeniyle domates, sivri biber ve marulda arz azaldı. Bu durum söz konusu ürünlerde fiyatların yükselmesine neden oldu.
Karnabaharda da arzın düşmesi fiyatları yukarı çekti. Kuru soğanda ise ihracat teşviki beklentisi üretici fiyatlarını artırdı.
Öte yandan hava koşullarının iyileşmesiyle birlikte salatalık ve kabakta hasat sıklaştı, arz arttı ve fiyatlar geriledi. Portakalda sezon sonuna yaklaşılması talebi düşürürken, limonda alınan ithalat rejimi kararı üretici fiyatlarının gerilemesine yol açtı. Elmada ise talep düşüşü fiyatları aşağı çekti.
Girdi maliyetleri de yükseldi
Mart ayında çiftçinin kullandığı temel girdilerde de dikkat çekici artışlar yaşandı. Şubat ayına göre amonyum nitrat gübresi yüzde 26,5, amonyum sülfat yüzde 23,3, üre gübresi yüzde 19,5 arttı. DAP gübresi yüzde 9,6, 20.20.0 kompoze gübresi ise yüzde 8,3 yükseldi.
Geçen yılın aynı ayına göre ise üre gübresi yüzde 62,1, amonyum sülfat yüzde 62, amonyum nitrat yüzde 57,7 arttı. Aynı dönemde 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 48,4, DAP gübresi yüzde 47,9 zamlandı.
Hayvancılıkta kullanılan yem fiyatları da yükselişini sürdürdü. Mart ayında süt yemi yüzde 4,7, besi yemi yüzde 4 arttı. Son bir yılda besi yemindeki artış yüzde 37,3’e, süt yemindeki artış ise yüzde 34,1’e ulaştı.
Elektrik fiyatları yıllık bazda yüzde 12,8, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 yükseldi. Çiftçinin en önemli maliyet kalemlerinden biri olan mazotta ise mart ayında aylık artış yüzde 22,3, yıllık artış ise yüzde 57,9 olarak kaydedildi.
