Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi, Suriye'nin Deyrizor kentinde bulunan nükleer reaktörün yakıt yüklenmesi dışında neredeyse tamamlandığını ve nükleer silah üretiminde kullanılabilecek bölünebilir madde elde edilmesine imkan sağlayabilecek kapasitede olduğunu açıkladı.
Grossi, UAEA Yönetim Kurulu toplantıları için bulunduğu Viyana'da düzenlediği basın toplantısında, Deyrizor'daki reaktörün faaliyete geçirilmesi için yalnızca yakıt yüklenmesinin kaldığını belirtti.
UAEA müfettişleri geçen ay Deyrizor'daki tesisin yanı sıra Suriye makamlarının belirlediği ancak konumu açıklanmayan başka bir tesiste de incelemelerde bulundu.
UAEA'nın kısa süre önce yayımladığı raporda, Deyrizor'daki tesisin Beşşar Esed yönetimi dönemindeki faaliyetlerle bağlantılı olduğu ve yapısının nükleer reaktör özellikleriyle uyumlu bulunduğu belirtildi.
73 ton doğal uranyum bulundu
UAEA, raporunda Deyrizor'daki reaktörün yanı sıra bir nükleer yakıt üretim tesisi ve 73 ton doğal uranyum bulunduğunu bildirdi. Uranyumun 55 tonunun yakıt çubukları, geri kalan kısmının ise atık durumunda olduğu belirtildi.
Grossi, mevcut Suriye yönetiminin UAEA ile iş birliği ve şeffaflık göstermesinden memnuniyet duyduğunu ifade etti. Bu yaklaşımın Suriye'nin uluslararası toplumla siyasi ve ekonomik ilişkilerini yeniden kurabilmesi açısından önem taşıdığını söyledi.
UAEA, 2011 yılında Deyrizor'daki tesisin "büyük olasılıkla" nükleer reaktör olduğunu ve Kuzey Kore'nin yardımıyla inşa edildiğini açıklamıştı.
Tesis 18 yıldır kullanılmıyor
Deyrizor'daki tesis yaklaşık 18 yıldır faaliyette bulunmuyor. İsrail, 2018 yılında yaptığı açıklamada, 2007'de bölgeye düzenlenen hava saldırısının yapımı devam eden nükleer reaktörü hedef aldığını kabul etmişti.
ABD'li yetkililer de 2008 yılında Suriye'yi gizli bir nükleer reaktör inşa etmeye çalışmakla suçlamış ve tesisin İsrail saldırısında imha edildiğini açıklamıştı.
UAEA'nın bu hafta oylamaya sunulması beklenen karar taslağında ise Suriye'nin nükleer dosyasının kapatılması çağrısı yapılıyor. Grossi, UAEA'nın nükleer malzemelerin güvenliğini sağlamak ve incelemeler sonucunda ulaşılan bulgulara ilişkin raporlar hazırlamak amacıyla Suriye ile çalışmayı sürdüreceğini belirtti.
