Amaç; ihtiyaç sahiplerinin bayram sevincine ortak edilmesi ve oruç tutan kişinin ibadetindeki eksiklerin telafi edilmesidir.
İslam’da sosyal dayanışmanın önemli bir parçası olan fitre, hem bireysel arınmayı hem de toplumsal yardımlaşmayı güçlendirir.
Fıtır Sadakası nedir?
Fıtır sadakası, Ramazan ayını tamamlayıp bayrama ulaşan ve temel ihtiyaçlarının dışında nisap miktarı mala sahip olan her Müslümanın vermesi gereken mali bir ibadettir.
Bu konuda dayanak alınan temel kaynaklar arasında Kur’an-ı Kerim ve sahih hadis kitapları yer alır. Peygamber Efendimiz (sav), fitrenin bayramdan önce verilmesini tavsiye etmiş; bunun fakirlerin bayram ihtiyaçlarını karşılaması için önemli olduğunu bildirmiştir. Bu rivayetler Sahih Buhari ve Sahih Müslim’de yer almaktadır.
Fitre ne zaman verilir?
Fitre verme zamanı Ramazan ayı içinde başlar. En faziletli vakit ise bayram namazından önceki zaman dilimidir.
Ancak:
- Ramazan’ın başından itibaren verilebilir
- Bayram sabahına kadar verilmesi sünnete daha uygundur
- Bayramdan sonraya bırakılması mekruh kabul edilir, fakat borç olarak yine de ödenmesi gerekir
Fitrenin erken verilmesi, ihtiyaç sahiplerinin bayrama hazırlık yapabilmesi açısından daha faydalıdır.
Fıtır sadakası kimlere verilir?
- Fitre, zekât verilebilen kimselere verilir. Bunlar arasında:
- Fakirler
- Yoksullar
- Borçlular
- Yolda kalmışlar
yer alır.
Anne, baba, dede, nine, çocuklar ve torunlara fitre verilmez. Ayrıca eşler de birbirlerine fitre veremez.
Fitre miktarı neye göre belirlenir?
Fitre miktarı, bir kişinin bir günlük normal gıda ihtiyacına denk gelecek şekilde hesaplanır. Günümüzde bu rakam, her yıl yetkili din kurumları tarafından açıklanır ve ekonomik şartlara göre güncellenir.
Fıtır Sadakasının hikmeti nedir?
Fitrenin temel hikmetleri şunlardır:
- Oruçtaki kusurların telafisi
- Fakirlerin bayram sevincine ortak edilmesi
- Toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesi
- Malın ve nefsin arındırılması
İslam alimleri, fitrenin sadece maddi değil, aynı zamanda manevi bir temizlik vesilesi olduğunu vurgular.
