Özellikle çalışanlar ve emekliler tarafından sıkça gündeme gelen kavramlardan biri de enflasyon farkı oluyor. Peki enflasyon farkı nedir, nasıl hesaplanır ve hangi alanlarda uygulanır?
Enflasyon farkı, bir dönem için öngörülen veya maaşlara yansıtılan enflasyon oranının, gerçekleşen enflasyonun altında kalması durumunda ortaya çıkan ek artışı ifade ediyor. Amaç, fiyat artışları karşısında yaşanan gelir kaybını telafi etmek.
Nasıl hesaplanıyor?
Enflasyon farkı, gerçekleşen enflasyon oranı ile daha önce uygulanmış olan enflasyon oranı arasındaki fark alınarak hesaplanıyor.
Hesaplama formülü şöyle:
Enflasyon farkı (%) = Gerçekleşen enflasyon (%) – Uygulanan enflasyon (%)
Ortaya çıkan fark pozitifse, bu oran maaş veya ödeme tutarına ekleniyor. Negatif çıkması durumunda ise genellikle herhangi bir fark uygulanmıyor.
Örnekle açıklayalım
Varsayalım ki maaşlara yıl başında yüzde 10 zam yapıldı. Ancak yıl sonunda enflasyon yüzde 18 olarak gerçekleşti.
Bu durumda:
Enflasyon farkı: yüzde 18 – yüzde 10 = yüzde 8
20 bin TL maaş alan bir kişi için bu fark:
20.000 × yüzde 8 = 1.600 TL olarak hesaplanıyor ve maaşa ekleniyor.
Hangi alanlarda uygulanıyor?
Enflasyon farkı uygulaması en çok memur ve emekli maaşlarında, toplu iş sözleşmelerinde, uzun vadeli kira ve hizmet sözleşmelerinde kullanılıyor.
Uzmanlar, enflasyon farkının özellikle sabit gelirli kesimler için önemli bir dengeleme aracı olduğunu vurgularken, bu uygulamanın alım gücünü korumada kritik rol oynadığını belirtiyor.
