Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketleme ve tüketiciyi bilgilendirme alanında önemli değişiklikler içeren yeni bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Güncellenen Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu ile birlikte hem üreticiler hem de toplu tüketim yerleri için yeni kurallar getirildi.
Düzenleme kapsamında, özellikle çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek ya da şiddeti çağrıştıran şekillerde tasarlanan gıda ürünlerinin piyasaya sunulması yasaklandı. Silah, kafatası, beyin, göz veya dudak gibi figürlerde üretilen ya da ambalajlanan ürünlere artık izin verilmeyecek.
Etiket kullanımına yönelik de dikkat çeken sınırlamalar getirildi. Tebliğ kapsamı dışında kalan ürünlerde “krema” ifadesinin kullanımı yasaklanırken, bunun yerine “kremsos” gibi tanımlamalar kullanılabilecek. Ayrıca bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde açık şekilde belirtilmesi zorunlu hale geldi.
Yeni kurallarla birlikte “%100 doğal”, “en doğal” ve “hakiki” gibi ifadeler yasaklanırken, “doğal” ifadesinin kullanılabilmesi için ürünün hiçbir katkı maddesi içermemesi şartı getirildi. “Günlük” ifadesi ise yalnızca raf ömrü 24 saat olan ürünlerde kullanılabilecek.
Ambalajlı ürünlerde “taze sıkılmış” veya “fırından taze” gibi ifadelerin kullanımı sınırlandırılırken, aroma içeren ürünlerde gerçek meyve görsellerinin kullanılmasına da izin verilmeyecek. Bu ürünlerde “aromalı” ifadesinin yer alması zorunlu olacak. Ayrıca “peynirli” veya “çilekli” gibi ifadeler yalnızca ilgili bileşen gerçekten kullanıldığında yazılabilecek, endüstriyel ürünlerde “ev yapımı” ifadesi ise tamamen yasaklandı.
Toplu tüketim yerlerine yönelik en dikkat çekici değişiklik ise restoran, kafe ve yemekhanelerde sunulan ürünler için getirildi. Buna göre işletmeler, sundukları yiyecek ve içeceklerin içerik ve enerji (kalori) değerlerini müşterilere sunmakla yükümlü olacak.
Söz konusu bilgiler; menü, pano, broşür, dijital ekran veya karekod aracılığıyla paylaşılabilecek. Karekod yönteminin tercih edilmesi halinde, müşterilerin bu bilgilere nasıl ulaşacağı konusunda ayrıca bilgilendirme yapılması gerekecek. Talep eden müşterilere ise bu bilgiler doğrudan sunulacak.
Düzenlemeye uyum için işletmelere kademeli geçiş süreci tanındı. Ulusal zincir işletmelerin 1 Temmuz’a kadar, aynı ilde üç ve üzeri şubesi bulunan işletmelerin yıl sonuna kadar uyum sağlaması gerekiyor. Diğer işletmeler için içerik bildirimi 31 Aralık’a kadar zorunlu olurken, kalori bildirimi için son tarih 31 Aralık 2027 olarak belirlendi.