2022 yılında "Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut hamlesi" sloganıyla başlatılan TOKİ projelerine, dar gelirli vatandaşların bir konut sahibi olma ümidiyle başvurduğunu belirten Milletvekili Ramanlı, TOKİ konutlarında fiyatların 4 milyon TL’ye kadar yükseldiğini ve bu koşullarda dar gelirli vatandaşların ev sahibi olmasının mümkün olmadığını söyledi.
Hak sahiplerine tebliğ edilen ödeme şartlarının ve konut fıyatlarının, projenin "sosyal konut" niteliğiyle bağdaşmadığına dikkat çeken Ramanlı, "Bölgedeki mevcut konut piyasasında 3+1 daireler 2 milyon TL bandında alıcı bulabilirken, yeni hak sahiplerinden 4 milyon TL’ye varan bedeller talep edilmektedir. Ayrıca memur maaş artışına endeksli taksitlendirme dar gelirli vatandaşlarımızı borç batağına sürükleme riski taşımaktadır." dedi.
Mağdur olan dar gelirli vatandaşların sesini duyurmak amacıyla verilen soru önergesinde öne çıkan temel hususlar ve Ramanlı'nın Bakan Kurum'a yönelttiği sorular şunlar:
1. Batman Ciğerlo mevkii 951 Konut Projesi’nde konut fiyatlan hangi kriterlere göre belirlenmiştir? Aynı bölgedeki emsal konutların yaklaşık iki katı fiyat belirlenmesinin teknik ve ekonomik gerekçesi nedir?
2. Konutların teslimatının 2 yılı bulabileceği öngörülürken, henüz imalat tamamlanmadan taksit ödemelerinin başlatılmasımn gerekçesi nedir? Hem kira ödeyen hem de yüksek taksit yükü altına giren dar gelirli hak sahipleri için taksitlerin "anahtar tesliminden sonra" başlamasına yönelik bir düzenleme yapılacak mıdır?
3. 2022 yılında projeye başvururken taahhüt edilen "Uygun ödeme koşulları" ve "Maliyet fiyatına yakın satış" ilkesinden neden vazgeçilmiştir?
4. Konut fıyatlanna ek olarak yüzde 10 KDV ve banka komisyonları gibi ek maliyetlerin dar gelirli vatandaşa yükletilmesi hususunda bir iyileştirme yapılması planlanmakta mıdır?
5. Memur maaş artış endeksine bağlı taksit artışları, yüksek enflasyon ortamında dar gelirli vatandaşlar için ödenemez hale gelmiştir. Bu ödeme sistemi yerine "Sabit taksit" veya artış oranlanna bir "Üst sınır" getirilmesi yönünde bir çalışmanız var mıdır?
6. İhale tarihinin 2025 yılına sarkmasından kaynaklanan maliyet artışlanmn faturasının tamamen hak sahibi vatandaşa kesilmesi yerine, kamusal bir sübvansiyon uygulanması gündeminizde midir?
7. Ödeme zorluğu nedeniyle konut hakkından feragat etmek zorunda kalan vatandaşların sayısı takip edilmekte midir? Mağduriyetlerin giderilmesi adına fiyatlarda revize yoluna gidilecek midir?
Ramanlı'nın soru önergesine Bakan Kurum'un imzasıyla verilen yanıtta ise şu ifadeler yer aldı:
"TOKİ tarafından yapımı gerçekleştirilecek projelerin başvuru işlemleri sırasında ilanlarımızda ve başvuru formlarında; ilan edilen konutların, adet, metrekare ve fiyat bilgileri ihale sonrası kesinlik kazanacak olup; ilan edilenlerin tahmini bilgiler olduğu, yeterli talep sağlanarak projenin gerçekleştirilmesi halinde, yapılacak ihale sonucuna göre, TOKİ tarafından, her bir konut için ayrı ayrı hesaplanacak şerefiyeli konut satış bedellerinin sözleşmeye esas olacağı belirtilmiştir. Bu çerçeve konut satış fiyatları ihale bedeli ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınarak, kâr amacı güdülmeden belirlenmiştir.
İlk Evim 250 Bin Sosyal Konut Projesinin başvuruları 14.09.2022-31.10.2022 tarihleri arasında alınmıştır. Kampanyanın satış duyurularında konutların; yüzde 10 peşinat ve 240 ay vade ile satılacağı ve taksit ödemelerinin, sözleşme tarihini takip eden ay itibariyle başlatılacağı bilgisi verilerek başvurular alınmıştır. Taksit ödemelerinin teslimden sonra başlamasına yönelik bir çalışma bulunmamaktadır.
Yapı kullanım izin belgesi alınarak teslim aşamasına gelen konutların KDV'si, 3065 sayılı KDV Kanunu kapsamında geçerli oran üzerinden tahakkuk edilerek tahsil edilmektedir. Toplu Konut İdaresi'nin KDV oranını düzenlemeye yönelik yetkisi bulunmadığından, projelerin anahtar teslim tarihinde 3065 sayılı KDV Kanunu kapsamında geçerli oran üzerinden tahakkuk edecek Katma Değer Vergisi tutarı tahsil edilmektedir. Ancak KDV oranı yüzde 10 olan projelerde KDV tutarı taksitlere yayılarak tahsil edilmektedir.
Hak sahiplerinin konutlarına ait kalan borç bakiyesi ve aylık taksitler her yılın Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez, bir önceki 6 aylık dönemdeki Memur Maaş Artış Oranı dikkate alınarak, TOKİ tarafından tespit edilen oranda artırılacaktır. İlk dönemsel artış 2026 Temmuz ayında yapılacaktır. Taksitlerin sabit olarak ödenmesine yönelik bir çalışmamız bulunmamaktadır."