Bilimsel araştırmalarda ve ilaç geliştirme çalışmalarında en sık kullanılan canlılardan biri farelerdir. Bunun temel nedeni, farelerin biyolojik yapılarının insanlara büyük ölçüde benzemesi ve araştırmalar için uygun özelliklere sahip olmasıdır.
İnsan DNA’sına büyük ölçüde benziyor
Farelerin laboratuvar deneylerinde tercih edilmesinin en önemli sebeplerinden biri, insan DNA’sına oldukça yakın genetik yapıya sahip olmalarıdır. Bilim insanlarına göre farelerle insanların DNA dizilimleri yaklaşık yüzde 75 ile yüzde 90 oranında benzerlik gösteriyor.
Bu nedenle fareler üzerinde test edilen ilaçlar ve tedavi yöntemleri, insan vücudunda oluşabilecek etkiler hakkında önemli bilgiler veriyor.
Hızlı ürüyor ve düşük maliyetli
Laboratuvar fareleri deneyler için özel olarak üretiliyor. Kısa sürede çok sayıda çoğalabilmeleri sayesinde bilimsel araştırmalarda ekonomik ve pratik bir seçenek sunuyorlar.
Ayrıca küçük yapıları sayesinde bakım, barınma ve gözlem süreçleri diğer büyük hayvanlara göre daha kolay yürütülebiliyor.
Organ sistemleri insanlara benziyor
Farelerin organları ve biyolojik sistemleri, insan vücuduna benzer şekilde çalışıyor. Bu durum; kanser, diyabet, Alzheimer ve çeşitli genetik hastalıklar gibi birçok rahatsızlığın araştırılmasında fareleri önemli hale getiriyor.
Bilim insanları, farelerde elde edilen sonuçların insanlara uygulanabilme ihtimalinin yüksek olduğunu belirtiyor.
Genetik değişiklik yapılabiliyor
Farelerin tercih edilmesinin bir diğer nedeni ise genetik yapılarının kolaylıkla değiştirilebilmesi.
Bilim insanları bazı genleri etkisiz hale getirerek “knockout mice” yani “nakavt fare” adı verilen özel fareler oluşturabiliyor. Böylece belirli genlerin hastalıklara nasıl yol açtığı araştırılabiliyor.
Ayrıca “transgenik fare” adı verilen yöntemle farelere yabancı DNA eklenebiliyor. Bu yöntem sayesinde insanlarda görülen bazı hastalıklar laboratuvar ortamında modellenerek tedavi yolları araştırılıyor.
Birçok araştırmada kullanılıyor
Fareler; ilaç geliştirme, genetik araştırmalar, aşı çalışmaları ve hastalıkların tedavisine yönelik deneylerde yaygın olarak kullanılıyor. Uzmanlara göre bu çalışmalar, insan sağlığı için geliştirilen birçok tedavi yönteminin temelini oluşturuyor.