CNN'in ABD'li kaynaklara dayandırdığı haberine göre Pentagon ve CIA bünyesinde, İran'la çatışmaların sona ermesinin ardından Orta Doğu'daki Amerikan personeli ve tesislerinin azaltılması konusunda görüşmeler yürütülüyor.
Altı kaynağın aktardığı bilgilere göre olası bir azaltma, ABD'nin 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından bölgede oluşturduğu geniş askeri ve istihbarat ağında önemli bir değişiklik anlamına gelecek.
İran'la yaşanan son çatışmalar, ABD'nin bölgedeki askeri altyapısının savunmasızlığını da ortaya çıkardı. İran'ın düzenlediği füze ve İHA saldırılarında Bahreyn, Katar, Suudi Arabistan ve Kuveyt'teki Amerikan tesislerinin hedef alındığı ve bazı noktalarda ciddi hasar meydana geldiği belirtildi.
CIA'nın Riyad'daki birimi yok edildi
ABD'li bir yetkili ile eski bir istihbarat görevlisinin aktardığı bilgilere göre CIA'nın Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki birimi, İran saldırılarında fiilen yok edildi.
Pentagon yetkilileri saldırıların etkisini sınırlı göstermeye çalışsa da kaynaklar, Körfez'deki birçok ABD askeri tesisinde hasarın ciddi boyutlarda olduğunu bildirdi.
ABD ordusu ve CIA içindeki bazı yetkililerin, bundan sonra aynı hassas görevlerin bölgede kalıcı üsler bulunmadan yürütülüp yürütülemeyeceğini değerlendirdiği belirtildi. Görüşülen seçeneklerden birine göre personel ve ekipman ABD'de tutulacak, ihtiyaç halinde belirli görevler için Orta Doğu'ya gönderilecek.
ABD yönetiminin, İran saldırılarında ağır hasar gören veya tamamen kullanılamaz hale gelen bazı tesisleri yeniden inşa etmeme ihtimalini de değerlendirdiği aktarıldı.
Bazı üslerin yer altına taşınması gündemde
ABD ordusunun, İran'ın füze ve İHA saldırılarına karşı bölgede kalacak personelin korunması için bazı tesislerin yer altına taşınması seçeneğini de değerlendirdiği bildirildi.
ABD'li bir yetkili, bölgedeki üslerin savunmasızlığının daha önce de bilindiğini ancak bu konuda acil adımlar atılmadığını belirterek, son saldırıların sorunu daha görünür hale getirdiğini söyledi.
Ordu, gelecek yıldan itibaren Orta Doğu'daki kuvvet yapısının değiştirilmesine yönelik çeşitli seçenekler üzerinde çalışıyor. Ancak çatışmaların devam ettiği ve bölgedeki bazı üslerin halen askeri operasyonlarda kullanıldığı bir dönemde bu tesislerin tamamen terk edilmesinin kısa vadede kolay olmadığı değerlendiriliyor.
ABD'nin bölgede halen yaklaşık 50 bin askeri bulunuyor. İki uçak gemisi ve çok sayıda güdümlü füze destroyeri de dahil olmak üzere önemli askeri unsurlar Orta Doğu'da konuşlandırılmış durumda.
Pentagon yeniden inşa kararını sorguluyor
Pentagon Mali İşler Sorumlusu Jules “Jay” Hurst III, İran'la çatışmalarda zarar gören üslerin onarım maliyetinin henüz netleşmediğini açıklamıştı.
Hurst, maliyetin ABD'nin söz konusu tesisleri nasıl yeniden inşa edeceğine veya bazılarını yeniden inşa edip etmeyeceğine bağlı olacağını belirtmişti.
Pentagon'daki üst düzey yetkililerin ayrıca Körfez ülkelerinin bölgenin savunma yükünde daha fazla sorumluluk üstlenmesini istediği aktarıldı. Bu kapsamda bazı Körfez ülkelerindeki Amerikan askerlerinin sayısının azaltılması da seçenekler arasında bulunuyor.
Ancak kaynaklara göre bu konuda henüz resmi bir karar veya doğrudan verilmiş bir talimat bulunmuyor.
ABD'nin 25 yıllık Orta Doğu politikası sorgulanıyor
ABD'nin bölgedeki askeri varlığı, 11 Eylül saldırılarının ardından büyük ölçüde genişledi. Afganistan ve Irak savaşlarının yanı sıra Suriye, Yemen ve bölgedeki diğer operasyonlar için çok sayıda kalıcı askeri ve istihbarat tesisi oluşturuldu.
2003'te Irak'ın işgali sırasında Orta Doğu'da yaklaşık 250 bin ABD askerinin bulunduğu tahmin ediliyordu. Sonraki yıllarda asker sayısı düşse de ABD'nin bölgedeki varlığı tamamen sona ermedi.
Barack Obama döneminde askerlerin azaltılması yönünde adımlar atılırken, Donald Trump'ın ilk başkanlığı döneminde de ABD'nin denizaşırı askeri varlığının azaltılması tartışıldı. Ancak bölgedeki yeni çatışmalar, Washington'ın Orta Doğu'ya yeniden yoğunlaşmasına yol açtı.
İran'la yaşanan son çatışmalar ise ABD'nin bölgede kalıcı üsler üzerinden yürüttüğü askeri ve istihbarat faaliyetlerinin maliyeti ile güvenlik risklerini yeniden gündeme getirdi.
ABD'nin İran'la çatışmayı sona erdirmeye yönelik müzakerelere ne ölçüde yaklaşacağı ve bölgedeki askeri varlığını nasıl şekillendireceği ise henüz netlik kazanmadı.
ABD Deniz Kuvvetleri Harekat Başkanı Oramiral Daryl Caudle da geçen hafta, personelin 5. Filo'nun geleneksel merkezi olan Bahreyn'e kısa vadede dönmeyeceğini belirterek, “Oraya yakın zamanda geri dönmeyeceğiz” açıklamasında bulundu.