Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte, yenilenmiş ürün kapsamı genişletilirken tüketicilere de yeni haklar tanındı.
Yapılan düzenlemeye göre, daha önce yalnızca belirli teknolojik cihazları kapsayan yenilenmiş ürün sistemi artık televizyonları da içerecek. Ayrıca tüketiciler, ister internet üzerinden ister mağazadan satın almış olsun, yenilenmiş ürünleri 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden iade edebilecek.
Bakanlık, değişikliklerin ikinci el teknoloji ürünlerinin güvenli, şeffaf ve standartlara uygun şekilde yeniden ekonomiye kazandırılmasını hedeflediğini belirtti. Cep telefonu, bilgisayar, akıllı saat ve oyun konsolu gibi yoğun talep gören cihazların garantili olarak satışa sunulmasına yönelik süreçlerin daha etkin hale getirilmesi amaçlanıyor.
Her ürün için dijital kayıt oluşturulacak
Yeni uygulamayla birlikte Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) üzerinden her cihaz için dijital kayıt tutulacak. Tüketiciler, ürün üzerinde hangi işlemlerin yapıldığını, hangi parçaların değiştirildiğini ve ürün sertifikalarını sistem üzerinden görüntüleyebilecek. Ayrıca kayıp, çalıntı veya kaçak ürün sorgulama bilgileri de erişime açık olacak.
Yönetmelikle televizyonların da yenileme kapsamına alınmasıyla birlikte tüketici güvencesi daha geniş bir ürün grubuna yayılmış oldu.
Yenileme merkezlerine daha sıkı şartlar
Düzenleme kapsamında yenileme merkezleri için aranan asgari sermaye şartı da yükseltildi. Daha önce 30 milyon lira olan alt sınır, 100 milyon liraya çıkarıldı.
Kurallara aykırı faaliyet gösteren işletmelere idari yaptırım uygulanabilecek. Tüketicilerin sağlık, güvenlik veya ekonomik haklarını riske atan yenileme merkezlerinin yetki belgeleri askıya alınabilecek ya da tamamen iptal edilebilecek. Belgesi iptal edilen işletmeler ise bir yıl boyunca yeniden yetki belgesi alamayacak.
Vergi ve taksit desteği sürüyor
Bakanlık, yenilenmiş cep telefonlarına yönelik mevcut teşviklerin devam ettiğini de hatırlattı. Buna göre, yetkili yenileme merkezleri ve bunların satış noktalarında satılan yenilenmiş cep telefonlarında KDV oranı yüzde 1 olarak uygulanırken, taksit imkânı da korunuyor.
Elektronik doğrulama, kayıt ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesiyle birlikte olası usulsüzlüklerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
1,6 milyon ürün yeniden kullanıma kazandırıldı
Bakanlığın paylaştığı verilere göre bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon teknolojik ürün yenilenerek yeniden piyasaya sunuldu. Bu uygulamanın elektronik atık miktarını azaltması, döngüsel ekonomiyi desteklemesi ve doğal kaynakların daha verimli kullanılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Yeni yönetmelik ile hem sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının yaygınlaştırılması hem de ikinci el elektronik ürün alışverişinde tüketici güveninin artırılması amaçlanıyor.
Söz konusu düzenleme 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girecek.