Batman'da manifaturacılık mesleğini üçüncü kuşak olarak sürdüren esnaf Kadir Can Aydın, ailesinin yaklaşık 55 yıl önce başlayan ticaret serüvenini, mesleğin geçmişten bugüne geçirdiği değişimi ve geleceğe ilişkin hedeflerini anlattı.
Aydın, yüzlerce çeşit kumaşın bulunduğu manifaturacılık sektöründe, internet ve hazır giyimin yaygınlaşmasıyla birlikte müşterilerin kumaşa olan ilgisinin azaldığını belirterek, değişen piyasa koşullarına uyum sağlamak amacıyla hazır ürünlere yöneldiklerini ifade etti.
Manifaturacılık, geçmişte özellikle terziler, evlenecek çiftler ve kırsal kesimden gelen vatandaşların kumaş, çeyiz ve çeşitli tekstil ihtiyaçlarını karşıladığı önemli bir ticaret alanı olarak öne çıkıyordu.
Hazır giyim ve internet alışverişinin yaygınlaşmasıyla sektörün çalışma biçimi değişirken, bazı geleneksel manifaturacılar ürün çeşitliliğini artırarak ve hazır tekstil ürünlerine yönelerek faaliyetlerini sürdürmeye çalışıyor.
Kadir Can Aydın
'Manifaturacılığın temelinde çeşitlilik var'
Batman'da İLKHA muhabirine konuşan esnaf Kadir Can Aydın, manifaturacılığın çok sayıda ürün ve çeşidi bünyesinde barındırması nedeniyle bu isimle anıldığını belirtti.
Aydın 'Mesleğimiz manifaturacılık olarak geçer. Manifatura denmesinin sebebi, çeşidin çok olması ve birçok kaleme hitap etmesidir. Mesela şu an bizde 400-500 kalem arasında farklı kumaş bulunmaktadır. Tabii her bir kumaşın da kendi arasında 40-50 çeşidi bulunmaktadır. Bizim rahmetli dedemiz bu işe bundan yaklaşık 55 sene önce başladı. Batman'ın en eski mahallelerinden birinde, Köprübaşı'nda küçücük, 5-6 metrekarelik bir dükkânımız vardı. Rahmetli dedem orayı işletirdi. Büyük amcam ve diğer amcam da tabla üzerinde köy köy, mahalle mahalle her gün farklı bir kesime giderek satış yaparlardı.' dedi.
'Batman'a bu işi ilk getiren benim dedemdi'
Ailesinin zaman içerisinde satış noktalarını değiştirdiğini ve büyüttüğünü belirten Aydın, dedesinin emekli olmasının ardından ticaretin babası ve amcaları tarafından sürdürüldüğünü ifade etti.
Geçmiş yıllarda manifaturacılığın daha hareketli olduğunu dile getiren Aydın 'Dedemi emekli etmek istiyorlar. Dedem umredeyken yeni bir dükkân açıyorlar. O dükkâna babam bakıyor, buraya ise büyük amcam bakıyor. Daha sonra tablayı bırakıyorlar. 'İki kişi orada, iki kişi burada kalalım.' diyorlar. Dedemin dükkânını da kapatıyorlar ve dedem emekli oluyor. Daha sonra o dükkânı daha aşağıya taşıyorlar. Orayı alıp, oraya geçiyorlar. Orayı da doldurup büyütüyorlar, çok şükür. O zamanlar işler daha bereketliydi. Çünkü herkes kumaş dikiyordu. İnternet bu kadar yaygın değildi, hazır giyim de bu kadar yaygın değildi. Batman'da bu işi ilk getiren benim dedemdi. İlk manifatura işini Batman'da yapan rahmetli dedemdi.' dedi.
'Geçmişte çeyizlerin adresi manifaturacılardı'
Geçmişte terzilerin ve yeni evlenenlerin manifaturacılardan yoğun şekilde alışveriş yaptığını anlatan Aydın, internet ve hazır giyimin yaygınlaşmasının sektörde önemli bir değişime yol açtığını belirtti:
'Tabii o zamanlar işler daha bereketliydi. Bütün terziciler gelir, kumaşını alırlardı. Şimdi ise alanlar top top alıyor, fazla fazla alıyorlar, çok şükür. Yeni evlenenler bütün çeyizini manifaturacıdan dizerdi. Bütün köylüler şehre gelir, manifaturacıdan tüm ihtiyaçlarını ve giderlerini alırlardı. Tabii hem rakiplerimiz oldu hem de internetin ve hazır giyimin yaygınlaşmasıyla insanların çoğu hazır ürünleri almaya başladı. Mesela şu anda bile çeyizini bizden diken, bizden alan insanlar var. Kendi elbisesini bizden diktiren, elbise alan insanlar da var. Çok şükür gençlerimiz devam ediyor. Ancak eskiye göre hitap ettiğimiz kesim çok daha azaldı. Çünkü artık kimse eskisi gibi kumaşa yönelmiyor.'
'Değişen piyasaya hazır ürünlerle uyum sağlıyorlar'
Müşterilerin hazır ürünlere yönelmesiyle birlikte kendilerinin de ürün çeşitliliğini değiştirmeye başladığını belirten Aydın 'Her şey çok hazır hâle geldi. Biz de yavaş yavaş hazır ürünlere yönelmeye başladık. Hazır yorgan, hazır nevresim takımları gibi ürünler satıyoruz. Mesela biz bir perde şubesi de açtık. Artık daha çok hazır ürünlere yönelmek zorunda kaldık. Çünkü kimse eskisi gibi kumaşa yönelmiyor. İlk manifaturacı rahmetli dedemdi. Baba ve amcalarım, dedemi emekli ettiler. Allah nasip ederse az kaldı, biz de babamla amcalarımızı emekli edeceğiz. Biz 2-3 kuzen dükkânlara bakıyoruz. Amcalarımız çok şükür bize güveniyor ve inanıyor. Tabii bizim onlardan alacağımız daha çok şey var. Onlar yılların tecrübesine sahip, yılların esnafı. Az çok onlardan alacağımız çok bilgi var.' diye konuştu.
'Biz üçüncü kuşağız'
Aydın, aile işletmesinin üçüncü kuşak tarafından sürdürüldüğünü belirterek genç nesil olarak hem mesleği devam ettirmek hem de değişen piyasa koşullarına uyum sağlamak istediklerini söyledi:
'Biz üçüncü kuşağız. Dede, baba ve biz. Şimdi biz gençler olarak daha çok yeni piyasaya göre hareket etmek istiyoruz. Çünkü kumaş eskiden daha yaygındı, evet, bu doğrudur. Ama biz bunları hazır ürünlere dönüştürmek istiyoruz. Biz kuzenler olarak devam etmek istiyoruz. Aramızdaki birlik ve beraberliği sürdürmek istiyoruz. Çünkü biz hâlâ iç içeyiz. En ufak bir şeyde bile hep birbirimizin arkasında, hep birbirimizin yanında duruyoruz. Biz bunu devam ettirmek istiyoruz. Tabii bize de yardımcı olsalar, biz bunu hazır ürünlere daha hızlı bir şekilde dönüştürüp daha hızlı büyümek istiyoruz. Nasip, kısmet. Tabii bizim de evlatlarımızın ticarete atılmasını isteriz. Ama bu sektörün dışında, yan veya farklı bir sektörde faaliyet göstermelerini isteriz.'