Tedavi edilmeyen uyku apnesinin yüksek tansiyon, Tip 2 diyabet, kalp krizi ve inme gibi önemli sağlık sorunlarıyla ilişkili olabileceği belirtiliyor.
Gece boyunca uykusu bölünen kişiler bunu fark etmese de ertesi gün yorgunluk, halsizlik ve uyku hali yaşayabiliyor.
Uyku apnesinin nedenleri
Uyku apnesi; santral, obstrüktif ve karma tip olmak üzere üç grupta değerlendiriliyor.
Santral uyku apnesinde beynin solunum kaslarına gerekli komutu vermemesi nedeniyle solunum duruyor. Tıkayıcı uyku apnesinde ise üst solunum yollarının daralması veya kapanması nedeniyle nefes alıp verme güçleşiyor.
Büyümüş bademcikler, geniz eti, yumuşak damak sarkması, aşırı kilo ve üst solunum yollarındaki yapısal sorunlar tıkayıcı uyku apnesine neden olabiliyor. Bazı ilaçlar, madde kullanımı ve diğer uyku bozuklukları da risk oluşturabiliyor.
Tıkayıcı uyku apnesi erkeklerde daha sık görülürken, kadınlarda özellikle menopoz döneminde ortaya çıkabiliyor.
Belirtileri nelerdir?
Uyku apnesinin en önemli belirtilerinden biri uykuda solunumun durmasıdır. Ancak kişiler çoğu zaman bu durumu kendileri fark etmeyebilir. Yüksek sesli horlama da önemli belirtiler arasında yer alıyor.
Başlıca belirtiler şöyle:
-
Gündüz uykululuk ve yorgunluk
-
Sabah baş ağrısı
-
Horlama
-
Boğaz ağrısı
-
Ağız kuruluğu
-
Sinirlilik
-
Konsantrasyon güçlüğü
-
Hafıza sorunları
-
Yüksek tansiyon
-
Kalp ritim bozukluğu
Yeterli süre uyumasına rağmen yorgun uyanan ve gün içerisinde sürekli uykulu hisseden kişilerin uyku apnesi açısından değerlendirilmesi gerekiyor.
Tanı nasıl konuluyor?
Uzun süre devam eden uyku sorunlarında doktora başvurulması önem taşıyor. Hekim öncelikle hastanın tıbbi öyküsünü değerlendiriyor ve fizik muayene yapıyor.
Uyku apnesinden şüphe edilmesi halinde halk arasında uyku testi olarak bilinen polisomnografi uygulanabiliyor. Uyku laboratuvarında gerçekleştirilen testte kişinin uyku sırasındaki solunum ve diğer vücut fonksiyonları takip ediliyor. Uygun görülen hastalarda test ev ortamında da yapılabiliyor.
Apne, uyku sırasında solunumun tamamen durması; hipoapne ise solunumun yavaşlaması anlamına geliyor. Bu ölçümler, tanının konulmasında ve hastalığın şiddetinin belirlenmesinde önemli rol oynuyor.
Uyku apnesi nasıl tedavi ediliyor?
Tedavi, apnenin türüne ve şiddetine göre değişiyor. En sık kullanılan yöntemlerden biri CPAP cihazı. Maske aracılığıyla sürekli basınçlı hava sağlayan cihaz, uyku sırasında hava yollarının açık kalmasına yardımcı oluyor.
Bunun yanında kilo kontrolü, düzenli egzersiz, sigarayı bırakma, uyku öncesinde ağır yemeklerden kaçınma ve yan pozisyonda uyuma gibi yaşam tarzı değişiklikleri de önerilebiliyor.
Bazı hastalarda alt çeneyi öne alarak hava yolunu açık tutan özel ağız içi aparatlar kullanılabiliyor. Hava yolunu daraltan dokuların bulunduğu ve diğer tedavilerden yeterli sonuç alınamayan bazı hastalarda ise cerrahi tedavi değerlendirilebiliyor.
Uyku apnesi belirtileri yaşayan kişilerin tanı ve uygun tedavi için sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor.