Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hazırladığı yeni Bitki Karantinası Yönetmeliği, 6 Mayıs 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme ile birlikte bitki ve bitkisel ürünlerin denetiminde kapsam genişletilirken, genetiği değiştirilmiş organizmalara (GDO) yönelik kontroller ilk kez karantina mevzuatına dahil edildi.
Yeni yönetmelik, 2011 yılındaki önceki düzenlemeye kıyasla önemli değişiklikler içeriyor. Buna göre sahada görev yapan inspektörlerin yetki alanı genişletilerek yalnızca sınır giriş-çıkışları değil, ülke içindeki bitki ve ürün hareketleri de denetim kapsamına alındı.
Dijital denetim süreci başlıyor
Tüm işlemlerin artık Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemi (BKKTS) üzerinden yürütülmesi zorunlu hale getirildi. Başvuru, bildirim ve uygunluk süreçleri dijital platform üzerinden gerçekleştirilecek.
GDO analizleri zorunlu hale geldi
Yönetmelikle birlikte özellikle tohumluk ürünlerde GDO analizi zorunlu tutuldu. Yapılan kontrollerde GDO bulaşı tespit edilen ürünlerin ülkeye girişine izin verilmeyecek. Analizler ise Bakanlık tarafından yetkilendirilen laboratuvarlarda yapılacak.
Yeni kavramlar ve sıkı denetim
Düzenleme ile “onaylı kontrol yeri”, “yediemin alanı” ve “yüksek riskli bitki” gibi yeni kavramlar mevzuata girdi. Riskli görülen bitki ve ürünler için özel komisyonlar oluşturularak gerekli tedbirler belirlenecek.
Ayrıca sahte bitki sağlık sertifikalarının tespiti halinde uygulanacak prosedürler de ilk kez açık şekilde düzenlendi. Bu durumda sevkiyatın durdurulacağı, iade sürecinin başlatılacağı ve sonradan sunulan belgelerin kabul edilmeyeceği hükme bağlandı.
Bitki pasaportu ve uzaktan toplantı imkanı
Bazı ithal ürünler için “bitki pasaportu” zorunluluğu getirilirken, analiz sonuçlarına yapılacak itirazlarda komisyon toplantılarının video konferans yöntemiyle yapılabilmesine de imkan tanındı.