Anadolu’nun kadim yemek kültüründen günümüze ulaşan bu özel soğuk çorba, özellikle kırsal bölgelerde uzun yıllardır tüketiliyor.
Ayran, haşlanmış yarma buğday ve nohutun buluşmasıyla hazırlanan ayran aşı; içerisine eklenen kuru veya taze nane ile ferah bir aroma kazanıyor. Bazı evlerde ise tarife dereotu, salatalık veya yeşil mercimek gibi farklı malzemeler de eklenebiliyor.
Diyarbakır’da özellikle yaz mevsiminde hafif ve besleyici bir öğün olarak tercih edilen ayran aşı, tarlada çalışan vatandaşlardan şehir sofralarına kadar geniş bir kullanım alanına sahip. Soğuk olarak servis edilen bu geleneksel yemek, sıcak havalarda vücudu serinletmesi nedeniyle de ilgi görüyor.
Yöresel mutfak kültürünün önemli örneklerinden biri olarak değerlendirilen ayran aşı, yoğurt temelli yemekler arasında kendine özgü yapısıyla dikkat çekiyor. Cacık ve yayla çorbasına benzer yönler taşısa da içerisinde bulunan haşlanmış tahıllar ve tamamen soğuk servis edilmesiyle bu lezzetlerden ayrılıyor.
Uzmanlar, geleneksel tariflerin korunmasının bölgesel mutfak mirasının gelecek kuşaklara aktarılması açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.