Yaklaşık bin yıl önce Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde hüküm süren Mervaniler'in son hükümdarının Diyarbakır'da defnedildiği yönündeki görüşler, tarih araştırmacılarının dikkat çektiği konular arasında yer alıyor.
İslam tarihi üzerine çalışmalar yapan araştırmacı Dr. Arafat Yaz'ın daha önce yaptığı incelemelerde, İç Kale'de Dicle Nehri'ne bakan bölümde bulunan mezarların, tarihi kaynaklarda tarif edilen konumla büyük ölçüde örtüştüğü İlke Haber Ajansı'na (İLKHA) belirtilmişti. Araştırmalarda, bazı İslam tarihçilerinin eserlerinde Nasırüddevle Mansur'un mezarının Diyarbakır'da bulunduğuna dair bilgiler yer aldığı ifade ediliyor.
978-1085 yılları arasında hüküm süren Mervaniler Devleti'nin başkentinin Meyyafarkin (Silvan) olduğu bilinirken, Diyarbakır'ın da devletin en önemli merkezlerinden biri olduğu kaydediliyor. Sur kitabeleri, tarihi yapılar ve köprüler, Mervaniler döneminden kalan önemli eserler arasında gösteriliyor.
İddialara göre Mervani Devleti'nin yıkılmasının ardından bir süre Cizre'de yaşayan Nasırüddevle Mansur, burada hayatını kaybetti. Daha sonra naaşının Diyarbakır'a getirilerek İç Kale'de defnedildiği öne sürülüyor. Türbenin yanında bulunan ikinci mezarın ise hükümdarın eşine ait olduğu iddia ediliyor.
Yıllardır farklı efsanelerle anılan mezarların, aslında bir hükümdar ailesine ait olabileceği yönündeki değerlendirmeler dikkat çekerken, türbenin resmî olarak tescillenmesi gerektiği yönündeki çağrılar da sürüyor.
Tarihî yapının sur duvarlarının bir parçası olması nedeniyle günümüze kadar korunduğu belirtilirken, uzmanlar bu alanın Diyarbakır'ın kültürel mirası açısından önemli bir değer taşıdığı görüşünde birleşiyor.