Ar, dekar, dönüm ve hektar, özellikle tarım ve ormancılık alanlarında kullanılan temel alan ölçü birimleridir.
Ar nedir?
Ar, arazi alanlarını ölçmek için kullanılan bir ölçü birimidir. Sembolü 'a' olan ar, 100 metrekarelik bir alana karşılık gelir.
-
1 ar = 100 metrekare
-
1 ar = 0,1 dekar
-
1 ar = 0,01 hektar
-
1 ar = 0,0001 kilometrekare
Buna göre 1 dekar 1.000 metrekare, 1 hektar ise 10.000 metrekaredir.
Arazi ölçü birimleri arasındaki dönüşümlerde 10'ar katlık basamaklar bulunur. Örneğin 10 ar, 1 dekara; 100 ar ise 1 hektara eşittir.
Dekar nedir?
Dekar, ar'ın 10 katına eşit olan bir alan ölçü birimidir. Sembolü 'daa' olan dekar, 1.000 metrekarelik alanı ifade eder.
1 hektar 10 dekara, 1 dekar ise 1.000 metrekareye eşittir. Dekar kelimesi 'ar' ölçü biriminden türemiştir. 'Deka' kelimesi 10 kat anlamına geldiğinden, dekar ar'ın 10 katını ifade eder.
Halk arasında dekar yerine çoğunlukla 'dönüm' kelimesi kullanılmaktadır. Ancak tarihsel açıdan bakıldığında dönüm ile dekar tam olarak aynı ölçü değildir.
Hektar nedir?
Hektar, büyük arazi ve ormanlık alanların ölçümünde kullanılan bir alan ölçü birimidir. Sembolü 'ha'dır.
Hektar, 'hekto' ve 'ar' kelimelerinin birleşiminden oluşur ve 100 ar anlamına gelir.
1 hektar 10.000 metrekareye, yani 10 dekara eşittir. Hektar özellikle ormancılıkta ve orman yangınlarında zarar gören alanların büyüklüğünün ifade edilmesinde sıkça kullanılır.
Dönüm nedir?
Dönüm, Osmanlı döneminden günümüze ulaşan eski bir alan ölçü birimidir. Günümüzde tarla, arsa, bahçe ve benzeri arazilerin büyüklüğünü belirtmek için halk arasında yaygın olarak kullanılmaktadır.
Eski ölçü sisteminde 1 dönüm, 4 evlekten oluşuyor ve 918,393 metrekarelik bir alana karşılık geliyordu. Eski dönüm ölçüsünün yaklaşık 30,31 metreye 30,3 metre boyutlarında bir alana karşılık geldiği belirtilmektedir.
Metrik sistemin kullanılmaya başlanmasıyla birlikte 1.000 metrekarelik dekar ile dönüm birbirine yakın anlamlarda kullanılmaya başlandı. Bu nedenle günümüzde halk arasında 1.000 metrekarelik alan için çoğunlukla '1 dönüm' ifadesi kullanılmaktadır.
Arazi ölçü birimleri nasıl hesaplanır?
Arazi ölçüleri ar, dekar ve hektar arasında 10'ar katlık farklarla artar veya azalır. Küçük birimden büyük birime geçerken 10'a bölme, büyük birimden küçük birime geçerken ise 10 ile çarpma işlemi yapılır.
Temel dönüşümler şu şekildedir:
-
1 ar = 100 metrekare
-
1 dekar = 1.000 metrekare
-
1 hektar = 10.000 metrekare
-
1 dekar = 10 ar
-
1 hektar = 10 dekar
-
1 hektar = 100 ar
Bu birimler arasındaki dönüşümlerin bilinmesi, özellikle tarla, bahçe, arsa ve ormanlık alanların yüzölçümünün hesaplanmasında kolaylık sağlar.