Yeni yönetmelikle, afet ve acil durumlarda ihtiyaç duyulan kapasitenin ulusal ve yerel düzeyde planlanması, olay bölgesine hızlı ve etkin şekilde ulaştırılması ve kurumlar arası koordinasyonun sağlanmasına yönelik usul ve esaslar düzenlendi. Düzenleme; bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, valilikler, kaymakamlıklar, özel ve özerk kuruluşlar, sivil toplum kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin görev ve sorumluluklarını kapsıyor.
TAMP yeniden hazırlanacak
Düzenlemeye göre Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) koordinasyonunda, ilgili bakanlıklar ve kurumların katılımıyla Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) hazırlanacak. Afet öncesi, sırası ve sonrasına ilişkin temel müdahale prensiplerinin yer alacağı planda, afet grupları ile koordinasyon birimlerinin görev ve sorumlulukları tanımlanacak. TAMP, Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe girecek ve Resmî Gazete’de yayımlanacak.
Ulusal ve yerel sorumluluklar belirlendi
Afet ve acil durumlara müdahale hizmetleri, ulusal düzeyde AFAD ve ana çözüm ortağı kurumlarca, yerel düzeyde ise valilik ve kaymakamlıklar bünyesinde oluşturulan afet ve acil durum yönetim merkezleri aracılığıyla yürütülecek. Sorumlu kurumlar, afetlere hazırlık kapsamında yeterli personeli görevlendirmek, eğitmek ve hazır bulundurmakla yükümlü olacak.
Kaynak ve destek düzenlemesi
Acil yardımlarda ihtiyaç duyulan kaynakların öncelikle yerel imkânlarla karşılanması esas alınacak. Yerel kaynakların yetersiz kalması durumunda, valilik talebi üzerine veya gerekli görülmesi halinde AFAD tarafından afet ve acil durum ödeneğinden ilgili hesaplara kaynak aktarımı yapılabilecek. Ayrıca kamu kurumları, özel kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler; araç, ekipman, tesis, gıda ve ilaç gibi ihtiyaçları bedeli sonradan ödenmek üzere mevzuat çerçevesinde sağlamakla yükümlü olacak.
Askeri birlikler ve medya düzenlemesi
Yönetmelikte askeri birliklerin, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun, TRT ve Anadolu Ajansı’nın afet ve acil durumlarda üstleneceği görev ve sorumluluklar da ayrıntılı şekilde tanımlandı. Medya kuruluşlarının ise afet anlarında kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi konusunda azami hassasiyet göstermesi hükme bağlandı.
Vatandaşlara yükümlülük getirildi
Düzenlemeye göre, afet ve acil durumlarda asker ve hâkim sınıfı hariç olmak üzere 18-65 yaş arasındaki erkek vatandaşlar, vali ve kaymakamlarca verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü olacak. Bu süre içinde yükümlülerin iş yerlerinden izinli sayılacağı, mali ve sosyal haklarının korunacağı belirtildi.
Yeni yönetmelikle birlikte, 23 Şubat 2022 tarihli ve 5211 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan önceki Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içinde Türkiye Afet Müdahale Planı’nda gerekli güncellemelerin yapılacağı bildirildi.