ABD'nin İran'a yönelik savaşında ortaya çıkan mühimmat sıkıntısı ve uçak gemilerindeki sorunlar, Washington'da ordunun hazırlık seviyesine ilişkin tartışmaları derinleştirdi. Askeri operasyonların planlanması ve yürütülmesinde yaşanan aksaklıkların, ABD'nin uzun süredir biriken yapısal sorunlarını ortaya çıkardığı değerlendiriliyor.
Washington'da özellikle ABD Donanması'nın operasyonel kapasitesi ve gelişmiş füze stoklarının kritik seviyelere gerilemesi endişe oluşturdu. Uzmanlar, ortaya çıkan sorunların giderilmesinin yıllar sürebileceğini ve ABD'nin askeri hazırlık seviyesinin bir süre olması gereken düzeyin altında kalabileceğini belirtiyor.
Uçak gemilerinde hazırlık krizi
ABD Donanması'nda yaşanan gelişmeler, hazırlık seviyesine ilişkin soru işaretlerini artırdı. Körfez'de görev yapan USS Abraham Lincoln uçak gemisinin 245 gün boyunca kesintisiz görev yaptığı ve bunun personel üzerindeki yükü artırdığı belirtildi.
USS Gerald R. Ford'un ise 326 gün boyunca görevde tutulmasının ardından mekanik arızalar, gıda tedarikindeki sorunlar ve yangın gibi çeşitli problemler yaşadığı bildirildi. Gemi, sorunların giderilmesi amacıyla görevden çekilmek zorunda kaldı.
Uzun süreli görevlerin denizcilerin fiziksel ve psikolojik durumunu da olumsuz etkilediği ifade edilirken, uçak gemilerindeki çalışma ve yaşam koşullarına ilişkin tartışmaların savaş döneminde daha da önem kazandığı değerlendiriliyor.
Füze stokları kritik seviyeye geriledi
ABD'nin gelişmiş füze mühimmatındaki durum da tartışmaların bir diğer başlığını oluşturdu. Bazı füze stoklarının sürekli tutulması gereken asgari rezerv seviyesinin altına gerilediği belirtildi.
Mühimmatın önemli bölümünün İran savaşında kullanılması, ABD'nin uzun süreli bir çatışmayı aynı yoğunlukta sürdürme kapasitesine ilişkin soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Uzmanlara göre mühimmat stoklarının yeniden oluşturulması kısa sürede mümkün olmayabilir. Bu durum, ABD'nin aynı anda birden fazla bölgede askeri operasyon yürütme kapasitesini de sınırlayabilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor.
Sorunlar yalnızca Trump dönemine bağlanmıyor
ABD ordusunda ortaya çıkan sorunların yalnızca Donald Trump yönetimine özgü olmadığı, son 20 yılda biriken siyasi ve askeri problemlerin sonucu olduğu yönünde değerlendirmeler de bulunuyor.
2003 Irak Savaşı'nın sonuçları ve 2021'de Afganistan'dan gerçekleştirilen çekilme, ABD'nin askeri gücünün siyasi hedeflere ulaşmakta zorlandığı örnekler arasında gösteriliyor.
Bu gelişmelerin Washington'ın uluslararası alandaki prestijini de olumsuz etkilediği belirtiliyor.
İran'ın 1980'deki taktiği yeniden gündemde
Yaşanan gelişmeler, İran'ın 1980'de ABD Büyükelçiliği rehine krizinde izlediği stratejiyi de yeniden gündeme getirdi.
İran'ın o dönemde rehinelerin serbest bırakılmasını ABD başkanlık seçimlerinin sonrasına kadar geciktirmesi, dönemin Başkanı Jimmy Carter'ın seçimleri kaybetmesiyle sonuçlanan süreçte önemli bir gelişme olarak değerlendirilmişti.
Bugün ise Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim ve devam eden savaşın ABD'deki siyasi takvim üzerindeki olası etkileri tartışılıyor. Çatışmanın kasım ayında yapılması planlanan ABD ara seçimlerinin ötesine uzayabileceği değerlendirmeleri yapılıyor.
Washington'ın seçenekleri daralıyor
ABD'nin mühimmat stoklarında yaşanan gerileme ve deniz gücündeki operasyonel sorunların Washington'ın bölgedeki hareket alanını daraltabileceği belirtiliyor.
Körfez ülkelerinde ABD yönetiminin savaş politikasına yönelik artan rahatsızlık da bu tabloya ekleniyor. Bölge ülkelerinin alternatif güvenlik ortaklıklarını değerlendirmeye başlaması, Washington'ın uzun süredir sahip olduğu bölgesel nüfuz açısından dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Yaşananlar, ABD'nin dünyanın en güçlü askeri kapasitesine sahip olmasının tek başına siyasi ve stratejik hedeflere ulaşmak için yeterli olmadığını bir kez daha gündeme getiriyor.