Düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme, sigaradan uzak durma ve risk faktörlerinin kontrol altında tutulmasının kalp sağlığının temel unsurları olduğunu ifade eden Serdar Biçeroğlu, kalbin yaşam boyunca aralıksız çalışan hayati bir organ olduğuna dikkat çekti.

Kalp sağlığı bir yaşam biçimidir

Kalp sağlığının korunmasına ilişkin uluslararası bilimsel yaklaşımların temelinde hareketli yaşam ve sağlıklı beslenmenin bulunduğunu belirten Biçeroğlu, 'Dünya Sağlık Örgütü ve Amerikan Kardiyoloji Derneği'nin kalp sağlığının korunmasına yönelik önerilerinde düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenme önemli bir yere sahip. Bunun yanında sigaradan uzak durmak, sağlıklı vücut ağırlığını korumak, tansiyon ve kolesterol değerlerini kontrol altında tutmak da büyük önem taşıyor. Kalp sağlığını yalnızca bir hastalık ortaya çıktığında gündeme gelen bir konu olarak görmemeliyiz. Kalp sağlığı aslında bir yaşam biçimidir.' dedi.

Stres de kalbin risk haritasında

Kalp-damar sağlığında yalnızca fiziksel risk faktörlerinin değil, psikososyal koşulların da dikkate alınması gerektiğini söyleyen Biçeroğlu, kronik stres, yaşam koşulları ve çevresel faktörlerin de genel sağlık üzerinde etkili olabileceğini ifade etti.

Modern yaşamın beraberinde getirdiği yoğun tempo ve stresin, düzensiz beslenme ve hareketsizlikle birleştiğinde sağlık açısından olumsuz bir tablo oluşturabileceğini alatan Biçeroğlu, özellikle masa başında geçirilen sürenin azaltılması ve günlük yaşamın daha hareketli hale getirilmesi gerektiğini söyledi.

Kalp dostu beslenme mümkün

Kalp sağlığında beslenmenin önemli bir yere sahip olduğunu belirten Biçeroğlu, günlük beslenme düzeninde doğal ve dengeli seçeneklere ağırlık verilmesini önerdi.

Biçeroğlu, 'Meyve ve sebzeler, tam tahıllar, bakliyatlar, zeytinyağı ve omega-3 açısından zengin balıkların dengeli bir beslenme düzeninde yer almasını öneriyoruz. Buna karşılık aşırı tuz, şeker, doymuş yağ ve işlenmiş et tüketiminin sınırlandırılması gerekiyor. Burada önemli olan tek bir gıdayı mucizevi bir çözüm olarak görmek değil, genel beslenme düzenini sağlıklı hale getirmek.' diye konuştu.

Sigara kalp-damar sağlığı için önemli bir risk

Sigara kullanımının kalp-damar hastalıkları açısından önemli risk faktörlerinden biri olduğunu vurgulayan Biçeroğlu, kalp sağlığını korumak isteyen kişilerin sigaradan uzak durmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Biçeroğlu, düzenli egzersizin de kalp sağlığı açısından önemli bir koruyucu yaklaşım olduğunu belirterek, kişinin yaşına, sağlık durumuna ve fiziksel kapasitesine uygun bir egzersiz programının yaşamın parçası haline getirilmesini önerdi.

Teknoloji tedavide önemli avantaj sağlıyor

Kardiyoloji alanında teknolojinin gelişmesiyle birlikte tanı ve tedavi seçeneklerinin de önemli ölçüde ilerlediğini ifade eden Biçeroğlu, koroner damar hastalıklarının değerlendirilmesinde görüntüleme yöntemlerinin önemli imkânlar sunduğunu söyledi.

Biçeroğlu, 'Koroner anjiyografi, kalbi besleyen damarların değerlendirilmesinde önemli bilgiler sağlıyor. Teknolojik gelişmeler sayesinde ince, kıvrımlı veya tamamen tıkalı damarlara yönelik girişimsel tedaviler de daha etkin şekilde uygulanabiliyor. Balon ve stent teknolojilerindeki gelişmeler, uygun hastalarda tedavi seçeneklerinin genişlemesine katkı sağladı. Stent teknolojisinin gelişmesinin yanı sıra; stent uygulanan hastalarda kullanılan ilaç tedavilerinin de önemli bir yere sahiptir. Tedavi, hastanın klinik durumuna ve damar hastalığının özelliklerine göre planlanmalıdır.

Aksa Camii'nde kılınan sabah namazıyla başlayan program, çocukların gerçekleştirdiği yürüyüş ve çeşitli etkinliklerle devam etti.

Namazın çocukların hayatındaki önemine dikkat çekilen etkinlik, Aksa Camii'nde çocukların namaz kılmasıyla başladı.

Namazın ardından çocuklar, Aksa Camii'nden Pazar Yolu'ndaki parka kadar 'Hayat namazla güzeldir' ve 'Namaz dinin direğidir' sloganları eşliğinde yürüyüş gerçekleştirdi.

Parkta sona eren yürüyüşün ardından düzenlenen program, öğrencilerden Abdulkadir Keskin'in Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başladı.

Tilavetin ardından Özlem Ajans sanatçılarından Ömer Güneş'in seslendirdiği ilahilerle program devam etti.

Namaz, boykot, Gazze ve anne babaların çocukları üzerindeki namaz hassasiyeti temalarının işlendiği tiyatro gösterisi, ilahilerin ardından sahnelendi.

Gösteride çocukların namazla olan ilişkisi ve ailelerin bu konudaki sorumluluklarına dikkat çekildi.

Tiyatro gösterisinin ardından çocuklar tarafından namaza dair ayetler ve hadis-i şerifler okundu.

'Huzur ve kurtuluş namazdan geçer'

Program kapsamında konuşma gerçekleştiren İmam Hatip İbrahim Oğuz, bireysel ve toplumsal kurtuluşun ve huzurun Allah'a duyulan derin saygı ve huşu ile gerçekleşebileceğini, bunun yolunun ise namazdan geçtiğini dile getirdi.

Namazın çocukların cennete ulaşmasına vesile olacak ve onları cehennemden koruyacak önemli bir ibadet olduğunu belirten Oğuz, etkinliğin yalnızca programla sınırlı kalmaması gerektiğini ifade etti. Oğuz, ailelerden bundan sonraki süreçte de özellikle çocukların namaz konusunda desteklenmesi ve üzerlerinde hassasiyetle durulmasını rica etti.

20 öğrenciye hediye dağıtıldı

Konuşmanın ardından düzenlenen hediye çekilişinde 20 öğrenciye çeşitli hediyeler verildi.

Programın sonunda ise minik Meryem Tamkan tarafından dua edildi. Tamkan, namaza yeni başlayan çocukların namaza devam etmesi ve çocukların hürmetine Allah'ın Gazze'deki çocukları muhafaza etmesi için dua etti.

Koyunseven 'İnfluenza, temel olarak A ve B tipleriyle mevsimsel gribe neden olan ve genetik yapısı zaman içinde değişebilen bir virüstür. Bu değişken yapı, influenza virüslerinin toplumda her yıl yeniden dolaşıma girebilmesinin ve grip aşılarının düzenli olarak güncellenmesinin önemli nedenlerinden biridir.' dedi.

Influenzanın ani başlayan ateş, kuru öksürük ve kas ağrılarıyla kendini gösterebildiğini, boğaz ağrısı, baş ağrısı, burun tıkanıklığı ve bulantının da eşlik edebildiğini belirten Dr. Koyunseven, özellikle 65 yaş üzeri bireyler, gebeler, kronik hastalığı bulunanlar ve obezitesi olan kişilerde daha ağır seyredebildiğini vurguladı.

Bazı basit ama etkili önlemlerle influenzadan korunmanın mümkün olabildiğini vurgulayan Koyunseven, 'Influenzadan korunmada en etkili yöntemlerden biri; yıllık grip aşısıdır. Influenza virüsü zaman içinde değişebildiği için aşı içeriği, dolaşımdaki virüslere ilişkin küresel veriler doğrultusunda her yıl güncellenmektedir. Genel olarak 6 ay ve üzerindeki, aşıya engel bir durumu bulunmayan kişilerin yıllık influenza aşısı yaptırmasında büyük fayda vardır. Özellikle komplikasyon riski yüksek kişilerde aşılama hastalığın ağır seyretme ve ciddi sonuçlara yol açma riskini azaltmada önem taşır. Antikor korumasının en yüksek seviyeye ulaşması yaklaşık 2 hafta sürer. Kuzey Yarımküre'de aşı influenza aktivitesi başlamadan önce, tercihen ekim ayı sonuna kadar uygulanmalıdır; ancak bu dönemi kaçıran kişiler influenza sezonu devam ettiği sürece aşı olabilir. Aşının koruyuculuğu kişiye ve dolaşımdaki virüslerle aşıdaki virüs türlerinin uyumuna göre değişebilse de, influenza gelişmesi durumunda hastalığın şiddetini, yoğun bakım gereksinimini ve ölüm riskini azaltabilir.' dedi.

Sağlıklı ve dengeli beslenin!

Sağlıklı ve dengeli beslenmenin, bağışıklık sisteminin normal işlevlerini destekleyerek vücudun enfeksiyonlara karşı doğal savunmasına katkı sağladığına dikkat çeken Koyunseven, 'Özellikle taze sebze ve meyvelerden zengin, yeterli ve dengeli bir beslenme düzeni; bağışıklık yanıtı için gerekli vitamin, mineral ve diğer besin öğelerinin karşılanması açısından önemlidir. Öğün atlamak veya aşırı kısıtlayıcı diyetler uygulamak yerine, yeterli ve dengeli beslenme sürdürülebilir bir yaşam biçimi haline getirilmelidir. Ancak sağlıklı beslenmenin tek başına influenzadan korumadığı; aşılama ve diğer koruyucu önlemlerin yerini tutmadığı unutulmamalıdır.' ifadelerini kullandı.

Uyku düzeninize dikkat edin!

Uykunun, beyin fonksiyonlarından bağışıklığa kadar vücudun temel bakım süreçlerinden biri olduğunu söyleyen Koyunseven, 'Metabolik atıkları temizlemek ve bağışıklığı düzenlemek gibi kritik roller üstlenen uyku, yetersiz ve kalitesiz olduğunda bağışıklığı zayıflatarak enfeksiyon riskini artırabilir. Özellikle sonbahar ve kış aylarında influenza gibi solunum yolu enfeksiyonlarının daha sık görüldüğü dönemlerde, düzenli ve yeterli uyku bağışıklık savunmasına destek olarak enfeksiyonlardan korunmada önemli rol oynar. ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC) de influenza önlemleri arasında yeterli ve kaliteli uykunun önemine dikkat çekmektedir.' diye ekledi.

El hijyenine çok özen gösterin!

El hijyeninin, influenza virüsünün eller aracılığıyla göz, burun ve ağız mukozasına taşınmasını önlemeye yardımcı olan önemli koruyucu önlemlerden biri olduğunu belirten Koyunseven, 'Ellerin su ve sabunla düzenli olarak yıkanması veya uygun durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılması bulaş riskinin azaltılmasına katkı sağlar. Özellikle öksürme, hapşırma veya ortak yüzeylere temas sonrasında ellerin temizlenmesi; yıkanmamış ellerle göz, burun ve ağıza dokunmaktan kaçınılması önemlidir.' şeklinde konuştu.

Hasta kişilerle temastan uzak durun!

Koyunseven, şöyle devam etti:

'Influenza, öksürme, hapşırma sonrasında ortaya çıkan solunum parçacıklarıyla kolayca bulaşabilir. Bu nedenle hasta kişilerle yakın temastan mümkün olduğunca kaçınmak ve hastalık belirtileri olan kişilerin dinlenerek evde kalması, bulaşın azaltılmasında önemli rol oynar. Özellikle kapalı ve kalabalık ortamlarda yakın teması azaltmaya da özen gösterilmelidir.

Ortamı sık sık havalandırın

Kapalı ve kalabalık ortamların düzenli olarak havalandırılması, havadaki solunum parçacıklarının yoğunluğunu azaltarak influenza gibi solunum yolu enfeksiyonlarının bulaşma riskinin düşürülmesine yardımcı olabilir. Ev, iş yeri, sınıf ve diğer kapalı alanlarda pencereleri sık sık açarak temiz hava girişini sağlamak önemli bir korunma önlemidir.

Maske takın

Maskeler, öksürme, hapşırma, konuşma ve solunum sırasında çevreye yayılan solunum parçacıklarının yayılımını azaltarak hem hastalığın başkalarına bulaşmasını hem de kişisel maruziyeti azaltmaya yardımcı olur. Etkili bir korunma için maskenin ağız ve burnu tamamen kapatacak şekilde doğru kullanılması önemlidir. İnfluenzadan korunmada maske tek başına yeterli olmayabileceğinden; el hijyeni, ortamların düzenli havalandırılması, hasta kişilerle yakın temastan kaçınma ve aşılama gibi diğer koruyucu önlemlerle birlikte uygulanmalıdır.'

Belirtiler başladığında ilk 48 saat önemli!

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Kristine Koyunseven, 'İnfluenza tedavisinde antiviral ilaçlar, hastalık süresinin kısaltılmasına ve özellikle risk grubundaki kişilerde komplikasyonların azaltılmasına katkı sağlayabilir. Tedaviden en yüksek yararın sağlanabilmesi için antiviral ilaçlara, belirtilerin ortaya çıkmasından sonraki ilk 48 saat içinde başlanması önemlidir. Bununla birlikte ağır seyreden veya hastaneye yatış gerektiren durumlarda, 48 saat geçmiş olsa dahi hekim değerlendirmesiyle antiviral tedavi gündeme gelebilir.' dedi.

Kısa sürede alevlere teslim olan aracı gören vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekiplerinin müdahalesiyle yangın kontrol altına alınırken, otomobilde maddi hasar meydana geldi.

Kundaklama anı ise güvenlik kamerasına yansıdı. Polis ekipleri, kaçan şüphelilerin kimliklerinin belirlenerek yakalanması için çalışma başlattı.

Bu kapsamda, dolandırıcılık suçundan hakkında 13 yıl 1 ay 15 gün kesinleşmiş hapis cezası bulunan İ.C. Akçakale İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerince gerçekleştirilen çalışma sonucunda yakalandı.

Jandarmadaki işlemlerinin ardından adli makamlara sevk edilen hükümlü tutuklandı.

Asıl sorun ise BM'nin elinde yeterli kural bulunmaması değil bu kuralların tüm ülkeler açısından aynı şekilde uygulanmaması.

Uluslararası hukuk, bir ülkeden diğerine değişen siyasi yaklaşımlarla ele alındıkça, küresel sistemin meşruiyeti ve devletlerin kurallara duyduğu güven de zayıflıyor.

Güvenlik Konseyi 1945'in dengeleriyle yönetiliyor

BM'nin yapısal sorunlarının başında Güvenlik Konseyi'nin mevcut düzeni geliyor. ABD, Rusya, Çin, İngiltere ve Fransa'nın daimî üye olduğu Konsey'de bu ülkeler veto hakkına sahip.

Dünya, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından geçen 80 yılı aşkın sürede siyasi, ekonomik ve demografik açıdan büyük ölçüde değişmesine rağmen Konsey'in temel yapısı aynı kaldı.

Afrika kıtasının daimî üyesinin bulunmaması, Latin Amerika'nın daimî temsil edilmemesi ve Arap dünyasının Konsey'de daimî sandalyeye sahip olmaması, mevcut yapının temsil kabiliyetine ilişkin eleştirileri artırıyor.

Dünya nüfusunun önemli bölümünü barındıran ve ekonomik ve siyasi ağırlığı giderek artan Hindistan'ın da daimî üyeler arasında yer almaması, reform taleplerinin başlıca gerekçelerinden biri olarak öne çıkıyor.

Bu nedenle Güvenlik Konseyi'nin genişletilmesi artık yalnızca idari bir reform meselesi değil, uluslararası sistemin temsil ve meşruiyet sorununun bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Veto hakkı karar alma mekanizmasını kilitliyor

Konsey'in en tartışmalı yetkilerinden biri olan veto, büyük güçlerin çıkarlarıyla uluslararası güvenlik sorumluluğunun karşı karşıya geldiği durumlarda BM'nin hareket kabiliyetini sınırlayabiliyor.

Bir daimî üyenin doğrudan taraf olduğu veya müttefikini desteklediği bir çatışmada veto hakkını kullanabilmesi, Konsey'in karar alma sürecini etkisiz hale getirebiliyor. Ukrayna ve Gazze başta olmak üzere son yıllardaki krizler, bu yapısal sorunu daha görünür hale getirdi.

Buna karşın BM'yi yalnızca Güvenlik Konseyi'nden ibaret görmek de örgütün bugüne kadar üstlendiği rolü göz ardı etmek anlamına geliyor.

BM kuruluşları milyonlarca insana insani yardım ulaştırırken, barış gücü operasyonları bazı bölgelerde ateşkeslerin korunmasına ve çatışmaların büyümesinin önlenmesine katkı sağladı.

Dolayısıyla sorun, BM'nin varlığından çok, büyük güçlerin örgütün kararlarını uygulamasına ne ölçüde izin verdiği noktasında düğümleniyor.

Küresel Güney alternatif arayışında

Gelişmekte olan ülkelerin dünya siyasetindeki ağırlığının artması da mevcut sistem üzerindeki baskıyı artırıyor. Hindistan, Brezilya, Körfez ülkeleri ile Afrika ve Asya'daki çok sayıda ülke ekonomik ve siyasi etkilerini artırırken BRICS ve G20 gibi platformların ağırlığı da giderek yükseliyor.

Bu ülkeler, mevcut uluslararası kurumların dünya üzerindeki yeni güç dağılımını yeterince yansıtmadığını düşünüyor.

BM'nin reform edilmemesi halinde ülkelerin örgütü tamamen terk etmesinden ziyade, karar alma süreçlerini farklı ittifaklar, bölgesel yapılar ve ekonomik bloklar üzerinden yürütmeye yönelmesi bekleniyor.

Böyle bir durumda BM'nin merkezi New York'ta kalmaya, Genel Kurul toplantıları ve uluslararası zirveler düzenlenmeye devam edebilir. Ancak gerçek siyasi kararların farklı ittifak ve güç merkezlerine kayması, örgütün etkisinin giderek sembolik hale gelmesine yol açabilir.

Reform yalnızca yapısal değişiklikle sınırlı değil

BM'nin daha temsilci bir yapıya kavuşturulması için Güvenlik Konseyi'nin genişletilmesi, Afrika, Asya ve Latin Amerika'nın daha adil şekilde temsil edilmesi ve veto mekanizmasının özellikle kitlesel suçlar ve ağır insani ihlaller söz konusu olduğunda yeniden ele alınması gerektiği savunuluyor.

Ancak kurumsal reform tek başına yeterli olmayabilir. Çünkü uluslararası sistemin temel sorunu, büyük güçlerin kuralları kendi çıkarları doğrultusunda yorumlaması olarak görülüyor.

Bir devletin egemenliği veya sivillerin korunması ilkelerinin bir kriz sırasında kesin biçimde savunulurken başka bir krizde siyasi çıkarlar nedeniyle geri plana atılması, uluslararası hukukun evrenselliğine olan güveni zedeliyor.

Bu nedenle BM'nin önündeki temel sınav, daha fazla karar almak değil güç ile hukuk arasındaki ilişkiyi yeniden kurabilmek.

BM'nin geleceği uluslararası hukukun geleceğiyle bağlantılı

Yakın gelecekte BM'nin yerini tamamen alacak yeni bir küresel örgütün kurulması ihtimali düşük görünüyor. Böyle bir yapılanma için büyük güçler arasında geniş bir uzlaşı gerekiyor ve mevcut uluslararası ortam bu uzlaşıdan oldukça uzak.

Bu nedenle BM, zayıflıklarına rağmen uluslararası sistem için önemini koruyor. Ancak örgütün mevcut haliyle varlığını sürdürmesi, etkili bir küresel düzenin devam edeceği anlamına gelmiyor.

BM'nin kuruluşundan 81 yıl sonra karşı karşıya olduğu temel soru, toplantı düzenleyip karar çıkarıp çıkaramayacağı değil uluslararası hukukun gerçekten bütün devletler için geçerli ortak kurallar bütünü olarak yeniden işler hale getirilip getirilemeyeceği.

Aksi halde dünya, BM'nin tamamen ortadan kalktığı bir dönemden ziyade, örgütün varlığını sürdürdüğü ancak uluslararası siyasetin gerçek kararlarının giderek başka güç merkezlerinde alındığı yeni bir düzene sürüklenebilir.

Projenin yeni durağı; tarihi, kültürel ve tarımsal zenginlikleriyle öne çıkan Banazı Mahallesi oldu.

Yeşilyurt'un yerel değerlerini ortaya çıkarmak, yöresel ürünlerin bilinirliğini ve marka değerini artırmak, üreticilerin emeğini daha yüksek katma değere dönüştürmek ve tarımsal üretim ile turizm potansiyelini bir araya getirmek amacıyla yürütülen proje kapsamında Banazı'da üreticilerle bir araya gelindi.

Yeşilyurt Kent Konseyi Genel Sekreteri Mehmet Ercan, Yeşilyurt Belediye Meclis Üyeleri ve birim müdürlerinin katıldığı ziyarette, üzüm üreticileriyle görüşülerek bölgenin üretim potansiyeli yerinde değerlendirildi.

Üzüm üreticilerinin sorunları dinlendi

Banazı'daki üzüm bağlarını ziyaret eden heyet, bağ bozumu döneminde üreticilerin çalışmalarını inceleyerek üzümün tarladan sofraya uzanan üretim süreci hakkında bilgi aldı.

Üreticilerle yapılan görüşmelerde üzüm üretiminde yaşanan sorunlar, üreticilerin beklentileri, ürünlerin pazarlanması, tanıtımı ve markalaşması ile bölgedeki tarımsal potansiyelin daha etkin değerlendirilmesine yönelik fikir alışverişinde bulunuldu.

Banazı'nın tarımsal üretiminin yanı sıra tarihi dokusu, doğal güzellikleri ve geleneksel yaşam kültürüyle de önemli bir potansiyele sahip olduğu belirtilerek bölgedeki yerel değerlerin bir bütün olarak ele alınması gerektiği vurgulandı.

Banazı karası üzümünün marka değeri ele alındı

Yeşilyurt Belediyesi ve Yeşilyurt Kent Konseyinin girişimleri sonucunda Coğrafi İşaret Tescil Belgesi alan Banazı karası üzümünün marka değerinin daha da yükseltilmesi, üreticilerin emeğinin korunması ve ürünün daha geniş kitlelere ulaştırılması amacıyla yapılabilecek çalışmalar değerlendirildi.

Banazı karası üzümünün yanı sıra bölgedeki diğer yöresel ürünlerin tanıtılması ve ekonomik değerinin artırılmasına yönelik yeni çalışma başlıkları da ele alındı.

Ziyaretin sonunda bölgenin emektar üreticilerine, Yeşilyurt'un önemli tarımsal ve kültürel simgelerinden Banazı karası üzümünün Coğrafi İşaret Tescil Belgeleri takdim edildi.

Banazı'daki ziyaretten duydukları memnuniyeti dile getiren üreticiler, Banazı karası üzümünün Coğrafi İşaret Tescil Belgesi almasının bölge açısından önemli bir kazanım olduğunu belirtti.

Üreticiler; kendileriyle doğrudan temas kurulmasından ve görüşlerinin dinlenmesinden dolayı Yeşilyurt Belediyesine, Yeşilyurt Kent Konseyine ve Yeşilyurt Belediye Meclis Üyelerine teşekkür etti.

Mahallede yolların kullanım koşullarını iyileştirmek amacıyla gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında 2 bin 500 metrekarelik alana kilit taşı döşendi, bin metrekare bordür uygulaması yapıldı.

Mahallelerde yürütülen yol düzenleme çalışmalarının malzeme ihtiyacını karşılamak amacıyla Battalgazi Belediyesi Kilit Taşı ve Bordür Üretim Tesisi'nde de kilit taşı ve mıcır üretimi sürüyor.

Yeni kurulan tesisle üretim kapasitesi güçlenen belediye, kendi ürettiği malzemelerle ilçe genelindeki saha çalışmalarını destekliyor. Böylece mahallelerin ihtiyaçlarına daha hızlı yanıt verilmesi ve hizmetlerin sürekliliğinin sağlanması amaçlanıyor.

'Okul çağındaki çocuklarda beslenme alışkanlıklarının ciddi şekilde değiştiğini görüyoruz'

Çocuk beslenmesinde hazır gıdaların etkisi ve sağlıklı alternatifler ile ilgili Sılay, 'Hazır gıdalar neden zararlı? Son yıllarda çocukluk çağı obezitesinin artmasında en önemli nedenlerden biri hazır ve aşırı işlenmiş gıdaların tüketimindeki artıştır. Bir aile hekimi olarak özellikle okul çağındaki çocuklarda beslenme alışkanlıklarının ciddi şekilde değiştiğini görüyoruz. Hazır gıdalar genellikle uzun raf ömrüne sahip olması için yüksek miktarda şeker, tuz, doymuş yağ, koruyucu madde ve çeşitli katkı maddeleri içermektedir. Bu ürünler çocukların hoşuna giden tatlara sahip olduğu için sık tercih edilmektedir. Ancak bu besinlerin büyük bölümü yüksek kalori içerirken vitamin, mineral, lif ve kaliteli protein açısından yetersizdir. Bu nedenle çocuk karın doyurmasına rağmen aslında vücudunun ihtiyaç duyduğu besin öğelerini yeterince alamayabilir. Örneğin bir paket cips veya gazlı içecek birkaç dakika içerisinde tüketilebilir ancak içerdiği enerji miktarı bazen sağlıklı bir öğüne yaklaşabilir. Buna karşılık çocuğun büyümesi için gerekli olan protein, demir, kalsiyum ve vitaminleri yeterince sağlamaz. Hazır gıdaların aşırı tüketimi çocukluk çağı obezitesi, tip 2 diyabet, diş çürükleri, hipertansiyon ve ilerleyen yaşlarda kalp-damar hastalıkları açısından risk oluşturabilmektedir.' dedi.

'Çocukluk dönemi beslenmesi gelecekteki sağlık durumunun temelini oluşturmaktadır'

Sılay, 'Çocuk gelişimine baktığımızda bunların etkisi ne derseniz? Çocukluk dönemi yalnızca büyümenin değil, aynı zamanda beynin en hızlı geliştiği dönemlerden biridir. Bu süreçte alınan besinlerin kalitesi son derece önemlidir. Yetersiz ve dengesiz beslenme çocukların fiziksel büyümesini olumsuz etkileyebileceği gibi zihinsel gelişim üzerinde de etkili olabilir. Demir, çinko, omega-3 yağ asitleri, magnezyum, B vitaminleri, selenyum ve kaliteli proteinler beyin gelişimi için önemli besin öğeleridir. Hazır gıdalar ağırlıklı beslenen çocuklarda bu besin öğelerinin eksikliği görülebilir. Bazı araştırmalar aşırı şekerli ve işlenmiş gıda tüketiminin dikkat süresi, öğrenme performansı ve davranış problemleri üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini göstermektedir. Ayrıca erken yaşta kazanılan yanlış beslenme alışkanlıkları yetişkinlik dönemine de taşınabilmektedir. Bu nedenle çocukluk dönemi beslenmesi gelecekteki sağlık durumunun temelini oluşturmaktadır.' ifadelerine yer verdi.

'Önemli olan çocuğa yasaklar koymak değil, sağlıklı seçenekleri cazip hale getirerek onlara yardımcı olabilmek'

Konuşmasının devamında Sılay, şunları aktardı:

'Alternatif sağlıklı besinler var mı? Tabi ki var. Baktığımızda hazır gıdaların yerine kullanılabilecek birçok sağlıklı alternatif bulunmaktadır. Yeter ki biz bunları araştırıp kullanalım. Mesela mevsim meyveleri çocuklar için en doğal atıştırmalıklardan biridir. Elma, armut, muz, mandalina ve çilek gibi meyveler hem vitamin hem lif açısından zengindir. Yoğurt (özellikle ev yoğurttu), ayran ve kefir gibi süt ürünleri hem protein hem de kalsiyum desteği sağlar. Ev yapımı sandviçler, tam tahıllı ekmekler, peynir, yumurta ve ceviz gibi besinler okul çağındaki çocuklar için sağlıklı seçeneklerdir. Her sabah bir yumurta öneriyorum. Kuruyemişler uygun yaş grubundaki çocuklarda sağlıklı yağ ve protein kaynağı olabilir. Evde hazırlanmış şekersiz veya az şekerli kekler, meyveli yoğurtlar ve doğal atıştırmalıklar da paketli ürünlere göre daha sağlıklı alternatifler sunmaktadır. Önemli olan çocuğa yasaklar koymak değil, sağlıklı seçenekleri cazip hale getirerek onlara yardımcı olabilmek.'

'Çocukların beslenme alışkanlıklarının oluşmasında ailelerin rolü çok büyüktür'

Aileler olarak nasıl yönlendirme yapılması gerektiği ile ilgili de Sılay, 'Çocukların beslenme alışkanlıklarının oluşmasında ailelerin rolü çok büyüktür. Çocuklar söylenenden çok gördüğünü uygular. Eğer evde sürekli gazlı içecek tüketiliyor, sebze ve meyve tüketimi ihmal ediliyorsa ceviz yenmiyorsa ve yumurta yenmiyorsa çocukta bunları istemez. Bu nedenle ailelerin öncelikle kendi beslenme alışkanlıklarını gözden geçirmesi gerekir. Burada aile hekimi o yüzden çok önemli. Evde sağlıklı yiyeceklerin bulunması, birlikte sofraya oturulması ve düzenli öğün alışkanlığı kazandırılması önemlidir. Yemek konusunda baskıcı veya cezalandırıcı yaklaşmayalım daha sabırlı olalım. Bazı çocuklar yeni besinleri ilk denemede reddedebilir. Bu durum normaldir. Araştırmalar bir çocuğun yeni bir besini kabul etmeden önce bazen 10-15 kez karşılaşması gerektiğini göstermektedir. Yani bir kere yemedi diye 'artık onu vermiyorum' demeyin.' diye konuştu.

'Beslenme çantasında mümkün olduğunca doğal ve dengeli ürünler bulunmalıdır'

'Okul beslenmesi nasıl olmalı?' sorusuna Sılay, 'Çocuk gününün önemli bir bölümünü okulda geçirdiği için okul beslenmesi büyük önem taşımaktadır. Beslenme çantasında mümkün olduğunca doğal ve dengeli ürünler bulunmalıdır. Protein kaynağı olarak yumurta, peynir veya yoğurt tercih edilebilir. Tam tahıllı ekmeklerden hazırlanmış sandviçler uzun süre tokluk sağlayabilir. Taze meyveler ve su mutlaka günlük beslenme planında yer almalıdır. Gazlı içecekler, enerji içecekleri, aşırı şekerli ürünler ve yoğun işlenmiş paketli gıdalar mümkün olduğunca sınırlandırılmalıdır. Okul kantinlerinin de bu konuda önemli sorumluluğu bulunmaktadır. Çocuklara sağlıklı seçeneklerin sunulması uzun vadede toplum sağlığı açısından büyük katkı sağlayacaktır. Unutulmamalıdır ki çocuklarımızın bugünkü beslenme alışkanlıkları yarının Türkiye'sinin yetişkin sağlığını belirleyecek. Sağlıklı beslenen çocuklar sadece daha iyi büyümez; aynı zamanda daha başarılı öğrenir, daha güçlü bağışıklık sistemine sahip olur ve ilerleyen yaşlarda kronik hastalıklara karşı daha korunaklı hale gelir. O yüzden bu konulara dikkat etmenizi istirham ediyorum.' şeklinde cevapladı.

Kazayla ilgili soruşturma başlatıldı.

İstanbul Rumeli Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Egzersiz ve Spor Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Emrah Özdemir, egzersizin kişiye özel planlanmaması gerektiğini, aksi halde fayda yerine risk oluşturabileceğini söyledi.

Yaşa göre egzersiz değişiyor

İnsan vücudu yaşam boyu değişim gösterdiğini söyleyen Özdemir, 'Çocukluk ve ergenlik döneminde temel hedef; koordinasyon, hareket kalitesi ve nöromüsküler kontrolün geliştirilmesi olmalı. Bu yaş grubunda aşırı yüklenmelerin büyüme plaklarına zarar verebilir. Ağır yükler yerine vücut ağırlığı egzersizler tercih edilmelidir. Genç yetişkinlik döneminin kas kütlesi ve hormonal kapasite açısından en verimli dönemdir. Bu süreçte dahi plansız ve aşırı yüklenmeler, sakatlık ve aşırı antrenman sendromuna yol açabilir. 30'lu yaşlardan sonra kas kütlesinde azalma ve metabolik yavaşlamanın başlıyor. Bu dönemde direnç antrenmanlarının diyabet, kalp-damar hastalıkları ve osteoporoz riskini azaltmada önemli rol oynuyor. Ancak daha önce spor geçmişi olmayan bireylerde yüksek yoğunluklu egzersizler risk oluşturabilir.' dedi.

Cinsiyet farklılıkları dikkate alınmalı

Kadın ve erkek fizyolojisi arasındaki hormonal ve yapısal farklılıkların egzersiz planlamasında göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Özdemir, kadınlarda bağ dokusunun daha elastik olmasının bazı avantajlar sağlarken diz ön çapraz bağ yaralanmalarına yatkınlığı artırabileceğini söyledi.

Erkeklerde testosteronun kas gelişimini desteklediğini ancak bunun kontrolsüz yüksek yük kullanımına yönelme riskini artırabileceğini ifade eden Özdemir, programların tamamen ayrılması gerekmediğini; ancak hormonal döngü, toparlanma kapasitesi ve kas-iskelet yapısının dikkate alınmasının şart olduğunu kaydetti.

Yaşam tarzı egzersiz yanıtını etkiliyor

Masa başı çalışan bir birey ile gün boyu fiziksel olarak aktif bir kişinin ihtiyaçlarının farklı olduğunu belirten Özdemir, sedanter bireylerde önceliğin postür düzeltme ve temel kuvvet kazanımı olması gerektiğini söyledi.

Kronik stres ve uyku düzensizliğinin egzersiz adaptasyonunu doğrudan etkilediğine dikkat çeken Özdemir, uyku sırasında gerçekleşen büyüme hormonu salınımının kas onarımı açısından kritik olduğunu belirtti. Yetersiz uykunun kas protein sentezini baskılayarak sakatlık riskini artırabileceğini vurguladı.

Temel kural 'Bireysel Farklılık İlkesi'

Egzersiz bilimi literatüründe bireysel farklılık ilkesinin antrenman planlamasının temel taşlarından biri olduğunu vurgulayan Özdemir, aynı antrenman programının iki farklı bireyde tamamen farklı adaptasyon süreçleri oluşturabileceğini ifade etti.

Kas lifi dağılımı, kardiyorespiratuvar kapasite, mitokondriyal yoğunluk ve nöromüsküler koordinasyon gibi biyolojik değişkenlerin antrenmana verilen yanıtı belirlediğini ifade eden Özdemir, yüklenme–toparlanma dengesinin korunmaması halinde aşırı antrenman sendromu riskinin arttığını kaydetti.

Egzersiz nörolojik ve hormonal sistemi de etkiliyor

Egzersizin yalnızca kas-iskelet sistemini değil, sinir sistemi ve hormonal sistemi de etkilediğini belirten Özdemir, düzenli fiziksel aktivitenin beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) düzeylerini artırarak nöroplastisiteyi desteklediğini ifade etti. Ancak aşırı yoğun ve yetersiz toparlanmalı programların merkezi sinir sistemi yorgunluğuna yol açabileceğini söyledi.

Kadın bireylerde menstrual döngü fazlarına bağlı performans değişkenliklerinin de planlamada dikkate alınması gerektiğini belirten Özdemir, periyodizasyonun dinamik bir yaklaşımla ele alınmasının önemine işaret etti.

Tek tip program bilimsel değil

Egzersiz planlamasının multidisipliner bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini belirten Özdemir, 'Tek tip program yaklaşımı bilimsel gerçeklikle örtüşmüyor. Egzersiz doğru uygulandığında güçlü bir koruyucu hekimlik aracıdır. Ancak her birey için aynı dozda ve aynı formatta uygulanamaz. Kişiye özgü, ölçülebilir ve sürdürülebilir programlar hem performansı artırır hem de uzun vadeli sağlık kazanımlarını güvence altına alır.' diye konuştu.

Aramalarda 5 paket halinde toplam 1 kilo 855 gram takoz esrar ile 1 adet AK-47 şarjörü ele geçirildi.

TCK-188 (Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti) kapsamında hakkında adli işlem yapılan A.K., sevk edildiği adli makamlarca tutuklanarak ceza infaz kurumuna teslim edildi.

Ekran kullanımının çocukların gelişimine etkileri ve ailelerin bu konuda alması gereken önlemler hakkında değerlendirmelerde bulunan Psikolog Azad Eşiyok, İLKHA muhabirine yaptığı açıklamada, ekran bağımlılığının çocuklar üzerindeki etkilerine işaret etti.

Eşiyok, özellikle çocukların şiddet içeriklerine maruz kalmasının okullardaki saldırgan ve zarar verici davranışlarla bağlantılı olabileceğine dikkat çekerek, ailelerin çocuklarını artık sokaktan olduğu kadar ekrandan da koruması gerektiğini vurguladı.

Günümüzde çocukların ve gençlerin ekran karşısında geçirdiği sürenin ciddi boyutlara ulaştığına dikkat çeken Eşiyok 'Ekran bağımlılığı, Türkiye'de ciddi bir sorun hâline gelmiş durumda. Yapılan araştırmalarda, Türkiye'de kişi başı ortalama 6-7 saatin ekran karşısında geçirildiği tespit edilmiş. Bu durumu bir lise veya ortaokul öğrencisi için düşündüğümüzde, örneğin dört yıllık lise hayatının neredeyse bir yılı ekran karşısında geçmektedir. Bu ciddi bir istatistiki veridir.' ifadelerini kullandı.

'Gerçekten de sosyal hayata baktığımızda çocukların ellerinde tablet ve telefonlarla özellikle internetin çektiği okul kenarlarında ve köşe başlarında çeşitli oyunlar oynadığını görüyoruz. Adeta bir zombi gibi önünü görmeyip kanalizasyon çukurlarına düşenleri, kafasını direklere çarpanları izliyoruz.' diyen Eşiyok 'Gerçekten de bu ekran bağımlılığının gençlerimizi ne hâle getirdiğini ibretle takip etmekteyiz. Dünya Sağlık Örgütü de ekran bağımlılığını ciddi bir halk sağlığı sorunu olarak kabul etmektedir. Yapılan bazı araştırmalarda, neredeyse uyuşturucu bağımlılığına yakın zararlı etkilerinin olduğuna dair veriler bulunmaktadır.' şeklinde konuştu.

'Ekran bağımlılığı çocuğun dikkat ve odaklanma süresini kısaltıyor'

Ekran bağımlılığının çocukların zihinsel gelişimi üzerindeki etkisine değinen Eşiyok 'Ekran bağımlılığının en önemli zararı çocuğun beynine ve zihnine vermesidir; özellikle dikkat ve odaklanma süresini kısaltmaktadır. Bunu bir örnekle açıklayacak olursak: Ekran karşısında vakit geçiren bir genç, özellikle sosyal medyadaki kısa videolar arasında konudan konuya atlamaktadır. Çocuk ekranı kaydırarak 2-3 saniye spor, 2-3 saniye oyun, 2-3 saniye siyaset, 2-3 saniye de şiddet içerikli bir görsel izliyor. Bu durum çocukta dikkat dağınıklığına ve odaklanma süresinin kısalmasına sebebiyet veriyor; çocuğun çabuk sıkılmasına ve dikkatini toplayamamasına yol açıyor. Anne babaların bu konuya özellikle dikkat etmesi gerekir. Çünkü bir dakikalık videoya bile tahammül edemeyip sürekli konudan konuya atlayan bir çocuk, 40 dakikalık bir derse nasıl odaklansın? Bu nedenle kısa videoların ve internetin çocuklara ciddi zararlar verdiğini belirtebiliriz.' dedi.

'Sessizleşen ve kabuğuna çekilen çocuk tehlikeli bir işarettir'

Ekranın çocukların sosyalleşmesi üzerindeki etkisine dikkat çeken Eşiyok, şöyle devam etti:

'İkinci zarar, çocuğun sosyalleşmesine ve topluma karışmasına engel olmasıdır. Çocuk kendi kabuğuna çekilip odasında saatlerce kalıyor. Anne babalar ise 'Çocuğum sessiz, gürültü yapmıyor, bize problem çıkarmıyor' diyerek bunu olumlu bir durum gibi algılıyor. Oysa çocuğun o odada kimlerle görüştüğünün, kimlerle vakit geçirdiğinin ve hangi dijital ortamlarda ne tür zararlı içeriklere maruz kaldığının farkında değiller. Sessizleşen ve kabuğuna çekilen bir çocuk bizim için tehlikeli bir işarettir.'

'Algoritmalar çocuğun kişiliğini şekillendirebiliyor'

Ekranın çocukların ahlaki gelişimine etkisine değinen Eşiyok 'Ekran, çocuğun ahlaki gelişimini de olumsuz etkiliyor. Günümüz şartlarında çocuğun ahlakını sadece anne baba veya toplum olarak kendimizin şekillendirdiğini sanıyoruz. Ancak algoritmaların ve ekran bağımlılığının çocuğun ahlakını ve kişiliğini ne hâle getirdiğine dünya şahittir. Anne baba çok farklı bir yapıda iken çocuk tamamen farklı bir yapıda yetişebiliyor. Algoritmaların çocuğun kişiliğini nasıl şekillendirdiğini net bir şekilde görebiliyoruz.' dedi.

'Ekran kullanımı göz problemleri ve obeziteyi artırıyor'

Çocukların uzun süre ekran karşısında kalmasının fiziksel etkilerine de değinen Eşiyok, şunları söyledi:

'Sürekli ekrana maruz kalmaktan ötürü çocuklarda göz problemleri artmaktadır. Diğer bir sorun ise obezitedir. Anneler sırf çocuk yemeğini yesin diye önüne ekran koyabiliyor, bu da obeziteyi tetikliyor. Ayrıca hızlı görsellere ve içeriklere maruz kalan çocuklarda ergenlik yaşının erkene çekildiği tespit edilmiştir. Daha önce 14-15 yaşlarında ergenliğe giren çocukların bu yaş sınırı 11-12'ye kadar düşmüştür.'

'Ekranlar çocuklara şiddeti öğretiyor'

Ekran kullanımının çocukların davranışları, akademik başarısı ve uyku düzeni üzerindeki etkilerine değinen Eşiyok 'Ekranlar çocuklara şiddeti öğretiyor. Okullardaki saldırgan ve zarar verici davranışlar ekrandan bağımsız değildir. Bununla birlikte odaklanma ve hafıza sorunları nedeniyle akademik başarının düştüğünü, gece geç saatlere kadar ekran başında kalındığı için uyku düzeninin bozulduğunu görüyoruz. Uykusuz bir çocuğun sabah okula gittiğinde derslerine odaklanması mümkün olmamaktadır.' ifadelerini kullandı.

'Çocuğun ekran kullanımında kontrolü kaybetmesi bağımlılık işaretidir'

Ekran bağımlılığının nasıl anlaşılabileceğini anlatan Eşiyok 'Çocuk ekran kullanımında süreyi ve kontrolü sağlayamıyorsa, aileyle sürekli daha fazla oynamak için pazarlık yapıyorsa bu durum bağımlılık işaretidir. Ekran elinden alındığında veya 'Telefonu/tableti bırak' dendiğinde çocuk aşırı öfke ve saldırgan davranışlar sergiliyorsa bağımlılık söz konusudur. Akademik başarının düşmesi ve fiziksel/sağlıksız problemlerin baş göstermesi bağımlılığı ifade eder.' diye konuştu.

'Artık çocukları sokaktan olduğu kadar ekrandan da korumak gerekiyor'

Ailelerin ekran bağımlılığı konusunda bilinçli olması gerektiğini vurgulayan Eşiyok 'Anne babalar, bu ekranın çocuğun aile yapısına, ahlakına ve kişiliğine zarar verdiğinin bilincinde olmalıdır. Tehlikenin büyüklüğü fark edildiğinde çözüm adımları daha rahat atılır. Eskiden anne babalar çocuklarını sokaktan korurken, artık ekrandan korumak zorundadır. Çünkü sokağın veremediği zararın çok daha fazlasını ekran verebilmekte; tek bir tıkla her türlü olumsuz içerik çocuğun önüne gelebilmektedir.' dedi.

'Çocuğun duygusal boşluğunu ebeveynler doldurmalı'

Ekran bağımlılığının altında yatan nedenlerden birinin ilgi ve sevgi eksikliği olduğunu belirten Eşiyok, konuşmasını şöyle tamamladı:

'Çocuklardaki bu bağımlılığın çoğunlukla ilgi ve sevgi eksikliğinden, yani duygusal boşluktan kaynaklandığı unutulmamalıdır. Aile çocukla iyi bir iletişim kuramadığında çocuk ekrana yönelmektedir. Mutfakta iş yaparken çocuğun eline telefonu verip onu ilgiden mahrum bırakan ebeveyn, bağımlılığa zemin hazırlamış olur. Çocuğun bağımlı olmaması için o duygusal boşluğun ebeveynler tarafından doldurulması gerekir.'

Teknolojik dönüşümlerin tarih boyunca insanın bilgiyle kurduğu ilişkiyi değiştirdiğini belirten Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, 'İnsanlık tarihinde büyük teknolojik dönüşümler yalnızca üretim biçimlerini değil, insanın bilgiyle ve düşünceyle kurduğu ilişkiyi de değiştirdi. Matbaa bilgiyi yaygınlaştırdı, makineler fiziksel emeği hafifletti, internet bilgiye erişimi hızlandırdı. Yapay zeka ise daha farklı bir eşiği temsil ediyor. Çünkü bu kez teknoloji yalnızca bilgiye ulaşmamıza yardımcı olmuyor; yorumlama, karşılaştırma, yazma, muhakeme etme ve karar verme süreçlerimize de doğrudan giriyor.' dedi.

Düşünmek savaşmaktır, yapay zeka çağında yeniden anlam kazanıyor

Yapay zeka meselesinin teknolojik gelişme ve verimlilikle sınırlı olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, konunun insanın bilişsel özerkliği, yani kendi başına düşünebilme ve karar verebilme kapasitesiyle de ilgili olduğunu söyledi.

Kendisini bir 'fikir işçisi' olarak tanımlayan Cemil Meriç'in temel kaygılarından birinin, insanın hazır düşünce kalıplarına teslim olmaması olduğunu belirten Prof. Dr. Süleymanlı, Meriç'in 'Düşünmek savaşmaktır' sözünün yapay zeka çağında yeniden anlam kazandığını ifade etti.

Saniyeler içinde metin yazabilen, kitap özetleyebilen ve argüman oluşturabilen sistemlerin kullanımında belirleyici olanın, insanın kendi düşünme süreciyle kurduğu ilişki olduğunu kaydeden Prof. Dr. Süleymanlı, 'Sorun yapay zekanın bunları yapabilmesi değil. Asıl mesele, kendi yapmamız gereken zihinsel işleri hangi noktadan itibaren ona bırakmaya başladığımızdır. Özellikle yeni kuşaklar açısından bu durum, düşünme, sorgulama ve problem çözme becerilerinin yeterince gelişmeden zayıflaması riskini taşımaktadır.' diye konuştu.

Düşünme ve karar verme yetisi ne ölçüde teknolojide?

Tarihçi ve yazar Yuval Noah Harari'nin yapay zekanın karar süreçlerine katılabilen bir 'aktör' haline gelmesine ilişkin uyarılarına da değinen Prof. Dr. Süleymanlı, teknolojiyi kimin kullandığı kadar, düşünme ve karar verme yetkisinin ne ölçüde teknolojiye bırakıldığının da sorgulanması gerektiğini söyledi.

İnsan aklının teknolojiyle güçlendirilebileceğini belirten Prof. Dr. Süleymanlı, 'Ancak düşünme, karşılaştırma, şüphe etme ve karar verme sorumluluğunu bütünüyle teknolojiye bıraktığında, yardımcı bir araçtan değil, bilişsel bağımlılıktan söz etmeye başlarız.' değerlendirmesinde bulundu.

Bilişsel becerilerdeki değişim doğrudan yapay zekaya bağlanamaz

Bazı ülkelerde IQ testlerindeki kuşaklar arası yükselişin yavaşladığına, durduğuna veya kimi bilişsel alanlarda tersine döndüğüne işaret eden araştırmalar bulunduğunu aktaran Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, bu bulguların yorumlanmasında dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.

Yirminci yüzyılın büyük bölümünde gözlenen yükselişin 'Flynn etkisi' olarak adlandırıldığını hatırlatan Prof. Dr. Süleymanlı, 'Bunu doğrudan yapay zekaya bağlamak belki doğru olmaz. Çünkü bu eğilimlerin bir bölümü üretken yapay zekanın yaygınlaşmasından çok önce başlamıştı.' dedi.

Eğitim kalitesi, dikkat dağınıklığı, sosyal medya, ekran kullanımı ve uzun metin okuma alışkanlığındaki değişimlerin bu tartışmada birlikte ele alınması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Süleymanlı, hazır cevaba anında ulaşmanın zihinsel çaba gösterme alışkanlığını dönüştürebileceğine dikkat çekti.

Prof. Dr. Süleymanlı, 'Bu nedenle asıl mesele, yapay zekanın tek başına bir gerileme nedeni olup olmadığı değil, mevcut bilişsel zayıflıkları derinleştirip derinleştirmeyeceğidir.' diye konuştu.

'Öğrenme yalnızca doğru cevabı bulmak değildir'

Yapay zekanın nasıl bir bilişsel ortamda yaygınlaştığının önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Süleymanlı, uzun süreli dikkat, okuma ve bağımsız düşünme alışkanlıklarının zayıfladığı bir ortamda, düşünsel yükü üstlenen teknolojilerin yeni riskler doğurabileceğini söyledi.

Öğrencilerin birkaç saniyede ödev hazırlayabildiğini, bir kitabı okumadan özetine ulaşabildiğini ve kendi görüşünü oluşturmadan akademik görünümlü metinler üretebildiğini ifade eden Prof. Dr. Süleymanlı, 'Bilgiye daha hızlı ulaşmak, daha iyi düşünmek anlamına gelmez. Çünkü öğrenme yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Öğrenme; aramak, yanılmak, karşılaştırmak, şüphe etmek ve yeniden düşünmektir.' şeklinde görüşlerini dile getirdi.

Yapay zekaya 'Benim düşünceme itiraz et' denilmeli

Çözümün yapay zekadan uzak durmak olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Süleymanlı, 'Mesele onu düşüncenin yerine değil, düşüncenin ortağı haline getirmektir.' dedi.

Yapay zekaya yöneltilen soruların kullanım biçimini değiştirebileceğine işaret eden Prof. Dr. Süleymanlı; 'Benim yerime düşün' yerine 'Benim düşünceme itiraz et', 'Bana doğru cevabı ver' yerine 'Başka hangi bakış açıları mümkün?', 'Benim için karar ver' yerine ise 'Burada neyi gözden kaçırıyorum?' sorularının yöneltilmesini önerdi.

Teknolojik yatırımlara güçlü bir düşünce kültürü eşlik etmeli

Türkiye ve Türk dünyası açısından meselenin yalnızca teknolojik altyapı kurmak ve yapay zeka yatırımlarını artırmak olmadığını belirten Prof. Dr. Süleymanlı, teknolojik kapasiteyle birlikte okuma, eleştirel düşünme, sorgulama ve araştırma kültürünün de geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Düşünsel altyapının zayıf olduğu ortamlarda hazır bilgiye yönelimin ve bilişsel bağımlılığın derinleşebileceği uyarısında bulunan Prof. Dr. Süleymanlı, geleceğe ilişkin tartışmanın merkezinde insanın düşünme sorumluluğunun bulunması gerektiğini vurgulayarak, sözlerini şöyle tamamladı:

'Çünkü geleceğin temel sorusu makinelerin ne kadar akıllı olacağı değildir. Asıl soru şudur: Yapay zeka bizim yerimize düşündükçe, biz kendimiz düşünmeye devam edecek miyiz?'

Anlaşmalarla ortak araştırma projeleri, öğrenci ve akademisyen hareketliliği, ortak ders ve müfredat geliştirme, çift diploma ve ortak derece programları, tezlerde ortak danışmanlık, staj, teknoloji transferi ve üniversite-sanayi iş birliklerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.

Üniversitelerin uzmanlık alanları ortak çalışmalara taşınıyor

Boğaziçi Üniversitesi, Quaid-i-Azam University, University of Agriculture Faisalabad, National University of Sciences and Technology (NUST), Pakistan Institute of Engineering and Applied Sciences (PIEAS) ve University of the Punjab ile ikili mutabakat zaptı ve öğrenci değişim programı anlaşmaları imzaladı. Üniversite ayrıca Bahria University ile anlaşma imzalanmasına yönelik görüşmeler gerçekleştirdi.

Dokuz Eylül Üniversitesi, Air University, Bahria University ve Riphah International University ile mutabakat zaptı imzaladı. Üniversite, NUST, COMSATS University Islamabad ve University of the Punjab ile mutabakat zaptı imzalanması konusunda anlaşmaya varırken Quaid-i-Azam University ile iş birliği konusunda prensipte anlaşmaya vardı.

Gazi Üniversitesi, Air University ve University of Rawalpindi ile mutabakat zabıtları imzaladı. Anlaşmalar; öğrenci, akademik ve idari personel değişimi, ortak araştırma projeleri, akademik yayınlar, staj ve tez çalışmaları ile seminer, konferans ve kısa süreli eğitim programlarını kapsıyor.

Gebze Teknik Üniversitesi, Air University ile mutabakat zaptı imzaladı. Anlaşmayla akademik ve bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesi, ortak çalışmalar yürütülmesi ve kurumsal ilişkilerin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Hacettepe Üniversitesi, Air University ve NUST ile eğitim ve araştırma alanlarında mutabakat zabıtları imzaladı. Üniversite ayrıca PIEAS ile nükleer bilimler alanında akademik iş birliği yapılması konusunda mutabakata vardı.

İstanbul Teknik Üniversitesi, NUST, Bahria University, Air University, PIEAS ve COMSATS University ile mevcut iş birliklerini ve gelecekte yürütülebilecek ortak çalışmaları değerlendirdi. İTÜ ayrıca University of the Punjab, FAST-NUCES, GIKI ve Riphah International University ile yeni mutabakat zaptı süreçleri başlattı.

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Air University, GIKI, FAST-NUCES, Foundation University Islamabad ve COMSATS University Islamabad ile iş birliği anlaşmaları imzaladı. Anlaşmalar; havacılık ve uzay teknolojileri, ileri malzeme ve nanoteknoloji, yapay zekâ, siber güvenlik, yazılım, robotik, biyomedikal mühendisliği ve sağlık bilimlerini kapsıyor.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi, GIKI ve FAST-NUCES ile hem ODTÜ hem de ODTÜ KKTC Kampüsü adına ayrı mutabakat zabıtları imzaladı. Anlaşmalar öğrenci ve akademisyen değişimi, ortak araştırmalar, kredi transferi, tezlerde ortak danışmanlık, yaz ve kış okulları, ortak dersler, müfredat geliştirme, ortak derece programları, girişimcilik ve sanayi iş birliğini kapsıyor. ODTÜ ayrıca Air University ile bilimsel, akademik ve eğitsel iş birliğine yönelik anlaşma imzaladı.

Sabancı Üniversitesi, Air University, Bahria University ve Riphah International University ile mutabakat zaptı imzaladı. Üniversitenin PIEAS, FAST-NUCES, Foundation University Islamabad, University of the Punjab ve Rawalpindi Women University ile görüşmeleri devam ediyor.

Yıldız Teknik Üniversitesi, Air University, Bahria University, GIKI, Riphah International University ve University of Rawalpindi ile mutabakat zaptı imzaladı. Üniversite ayrıca NUTECH ve NUST ile mutabakat zaptı imzalanması konusunda anlaşmaya vardı. Quaid-i-Azam University ve FAST-NUCES ile de 2026 yılı içinde mutabakat zabıtları imzalayan YTÜ'nün CECOS University, COMSATS, City University, Foundation University Islamabad, PIEAS, Sarhad University ve University of the Punjab ile önceki yıllardan devam eden anlaşmaları bulunuyor.

Başarılı Pakistanlı öğrencilere doktora imkânı

Ortak bildiriyle üniversiteler arasında imzalanan anlaşmaların yanı sıra öğrenci ve akademisyen hareketliliğini genişletecek yeni adımlar da kararlaştırıldı.

Türkiye'deki araştırma üniversitelerinin her yıl öncelikli alanlarda Pakistan'dan yüksek başarı gösteren adaylar için belirli sayıda doktora kontenjanı ayırması planlanıyor. Öğrenci, öğretim üyesi ve akademik personel değişimlerinin genişletilmesi, lisans öğrencilerine bir dönemlik eğitim fırsatları sunulması ve burs imkânlarının artırılması üzerinde çalışılacak. İki ülke üniversiteleri ayrıca belirli disiplinlerde müfredatlarını gözden geçirerek uygun alanlarda çift diploma ve ikili lisans programları geliştirecek. Öğrencilerin uygulamalı deneyimlerini ve mesleki gelişimlerini güçlendirmek amacıyla üniversiteler, araştırma kurumları, hastaneler ve sanayi kuruluşlarını kapsayan karşılıklı staj imkânları değerlendirilecek. İki ülkenin öğrenci ve akademisyenlerini akademik, kültürel ve eğitim faaliyetlerinde bir araya getirecek kısa süreli yaz okulları ve programları da teşvik edilecek.

Ortak bildiriyle iş birliklerine yeni yol haritası

Yükseköğretim Kurulu Başkanı Erol Özvar, iki ülke arasında daha güçlü ve kalıcı bir akademik ortaklık kurmayı hedeflediklerini belirterek, 'Çift diplomadan yapay zekâya Türk ve Pakistan üniversiteleri arasında yeni iş birliklerini hayata geçiriyoruz.' dedi.

Özvar ile Pakistan Yükseköğretim Komisyonu (HEC) Başkanı Prof. Dr. Niaz Ahmad Akhtar tarafından imzalanan ortak bildiriyle üniversiteler arasında kurulan iş birliklerinin geliştirilmesi ve yeni ortaklıkların somut programlara dönüştürülmesi için yol haritası belirlendi.

Bildiride Türkiye ile Pakistan arasındaki tarihî, kültürel ve beşerî bağların üniversiteler, öğrenciler, öğretim üyeleri ve araştırmacılar açısından somut fırsatlara dönüştürülmesi hedeflenirken iki ülke, yükseköğretim, araştırma ve inovasyon alanlarındaki ilişkilerini daha ileri taşıma kararlılığını teyit etti.

Türkiye-Pakistan Üniversiteler Forumu'nun her yıl düzenlenmesi ve Türkiye ile Pakistan'ın foruma dönüşümlü olarak ev sahipliği yapması kararlaştırıldı. Böylece üniversiteler arasında kurulan ortaklıkların düzenli olarak takip edilmesi ve yeni akademik iş birliklerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Guterres , savaşların çoğalması ve daha karmaşık hale gelmesiyle dünyanın durumunun 'kötüleştiğini' belirterek, artan jeopolitik bölünmelerin Güvenlik Konseyi'ni felç ettiğini ve en savunmasız kesimleri 'çok dramatik durumlara' düşürdüğünü söyledi.

'Süper güçlerin' ve kilit konsey üyelerinin savaşlara dahil olmasının, uluslararası hukukun sürekli ihlali nedeniyle bir kriz oluşturduğunu söyleyen Guterres, 'Bu durum, orta ölçekli güçlerin istediklerini yapabileceklerine ve başlarına hiçbir şey gelmeyeceğine inandıkları bir cezasızlık ortamı yaratıyor.' dedi.

Guterres, 'Sorun şu ki, dürüst olmak gerekirse, çatışmaların taraflarını girişimlerimizi ciddiye almaları konusunda etkileyecek gücümüz yok. Çatışmalar daha karmaşık hale geldikçe ve daha fazla aktör dahil oldukça bu durum giderek zorlaşıyor.' dedi.

Guterres bu konuda ayrıca BM Güvenlik Konseyi'nin çatışmaları çözmek için 'gerekli desteği sağlamadığını' belirtti.

BM Genel Sekreteri, Sudan'daki devam eden çatışma bağlamında küresel duruma değindi. BM Güvenlik Konseyi'nin bu konuda 'bölünmüş' olduğunu söyledi.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun (GA) 81. oturumunun genel görüşmeleri Salı günü New York'ta başlıyor. Önümüzdeki hafta boyunca, Ortadoğu ve Ukrayna'daki devam eden çatışmalar, yapay zekâ tartışmaları ve BM'nin geleceği gibi önemli uluslararası konularda ülkelerinin pozisyonlarını sunmak üzere yaklaşık 130 dünya lideri BM merkezinde bir araya gelecek. Genel görüşmeler 22-26 Eylül tarihleri ​​arasında yapılacak ve 28 Eylül'de sona erecek.

İki günde 1678 siyonist

Kudüs Valiliğinin verilerine göre 20 ve 21 Eylül'de Mescid-i Aksa'ya 1678 siyonist baskın düzenledi. Bunların 992'si 20 Eylül'de sözde bayram öncesindeki 'telafi baskını' sırasında, 686'sı ise 21 Eylül'de sözde Yom Kippur günü gerçekleştirilen baskınlarda Aksa'ya girdi. Valilik, bu sayıların söz konusu etkinlik için kaydedilen en yüksek rakamlar olduğunu bildirdi.

Baskınlar sırasında bazı siyonistlerin Aksa'nın doğu bölümünde toplu şekilde dans ettiği, alkışladığı ve secde ettiği; ritüellerin Kubbetu's-Sahra'ya bakan batı bölümlerine de taşındığı aktarıldı.

Bazı siyonistlerin Yahudi dua şalları ve tefilin kullandığı, yanlarında dua kitapları ve dini ritüellere ilişkin materyaller taşıdığı belirtildi. Kudüs Valiliği, işgal polisinin bu materyallerin Aksa kapılarında dağıtılmasını kolaylaştırdığını kaydetti.

Ben-Gvir'den 20. baskın

İşgal rejiminin sözde Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir de baskınların son bölümünde Mescid-i Aksa'ya girdi ve bir grup siyonistle birlikte dini ritüeller gerçekleştirdi.

Kudüs Valiliğine göre bu, Ben-Gvir'in 2023'ün başında göreve gelmesinden bu yana Mescid-i Aksa'ya gerçekleştirdiği 20. baskın oldu.

Kudüs Valiliği, 20-21 Eylül'deki gelişmelerin Mescid-i Aksa'daki tarihi ve hukuki statükoyu değiştirmeye yönelik yeni fiili durumlar oluşturma çabasının parçası olduğunu belirterek baskınlar sırasında toplu dini ritüeller, secde, dans, alkış, dini kitap ve materyallerin içeri sokulması gibi uygulamaların gerçekleştirildiğine dikkat çekti.

Müslümanlara kısıtlama

Baskınların yoğunlaştığı günlerde işgal güçlerinin Kudüs'ün Eski Şehir bölgesine giriş ve çıkışlarda da geniş kapsamlı kısıtlamalar uyguladığı, Mescid-i Aksa'ya ulaşmak isteyen Müslümanların girişlerinin zorlaştırıldığı bildirildi.

Kudüs Valiliği ayrıca 13 Eylül'de, sözde Yahudi yılbaşısı sırasında Mescid-i Aksa'nın içinde yaklaşık 30 kez şofar çalındığını belgeledi. Valilik, bu uygulamaları Aksa ve çevresine dini ritüellerin giderek daha fazla taşınması bağlamında değerlendirdi.

22 Eylül'deki yeni baskınlar, son iki günde yaşanan yoğun baskın ve ritüellerin ardından Mescid-i Aksa'daki gerilimin sürdüğünü gösteriyor.

Kent merkezinde faaliyet gösteren bir işletme de yaşadığı personel sıkıntısı nedeniyle çalışan arayışına girdi. İşletme yetkilileri, tam gün veya saatlik olarak çalışabilecek toplam 10 personele ihtiyaç duyduklarını belirtti.

İşletme yetkilileri, farklı çalışma seçenekleri sunmalarına rağmen ihtiyaç duydukları personeli bulamadıklarını ifade etti. Çalışacak personele asgari ücret ödeneceğini ve tam sigorta yapılacağını belirten işletme yetkilileri, buna rağmen çalışan bulmakta zorlandıklarını söyledi.

İşletme yetkilileri, yaşadıkları personel sıkıntısını şu sözlerle dile getirdi:

'Toplam 10 personele ihtiyaç duyuyoruz. Asgari ücret ödeyecek ve tam sigortalı yapacağız. Ancak buna rağmen personel bulamıyoruz.'

İş arayanlarla işçi arayanlar aynı kentte

Ortaya çıkan tablo, Siirt'te iş gücü piyasasında dikkat çeken bir durumu da gündeme getiriyor.

Bir tarafta iş bulmak için arayışını sürdüren vatandaşlar bulunurken, diğer tarafta personel ihtiyacını karşılayamayan işletmeler yer alıyor. Özellikle hizmet sektöründe işletmelerin çalışma düzenlerine uygun personel bulmakta zorlanması, iş gücü arzı ile işletmelerin personel talebi arasındaki uyumsuzluğu gündeme getiriyor.

İşletmeler açısından çalışan bulmak kadar, ihtiyaç duyulan pozisyona uygun personelin bulunması da önem taşıyor. Çalışma saatleri, işin niteliği ve çalışanların beklentileri gibi unsurlar, işverenlerle iş arayanların buluşmasında belirleyici olabiliyor.

Hizmet sektöründe personel ihtiyacı sürüyor

Kafe ve restoran gibi işletmelerde hizmetin kesintisiz sürdürülebilmesi için yeterli sayıda personele ihtiyaç duyuluyor. Bu nedenle çalışan açığı bulunan işletmeler, farklı çalışma modelleriyle personel arayışlarını sürdürüyor.

İddiaya göre mahalle sakinleri, sorunun çözülmesi için Karayolları ilgili başmühendisliğine defalarca başvurmasına rağmen bugüne kadar herhangi bir çalışma başlatılmadı.

Yağışla birlikte çamur ve bataklığa dönüşüyor

Özellikle yağmur ve kar yağışlarının ardından kavşak çevresindeki yolun çamur ve bataklığa dönüştüğü belirtiliyor. Bu durum hem araç sürücülerinin hem de yayaların bölgeden geçişini zorlaştırırken, mahalle sakinleri ulaşımın adeta çileye dönüştüğünü ifade ediyor.

Kaldırımın da bulunmaması nedeniyle yayaların araç yolunu kullanmak zorunda kaldığı belirtilirken, yağışlı havalarda yaşanan sorunların daha da arttığı aktarılıyor.

Mahalle sakinlerinden çözüm çağrısı

Oğlaklı Mahallesi sakinleri, iki bölgeyi birbirine bağlayan ve mahalle açısından önemli bir ulaşım noktası olan kavşağın daha fazla bekletilmeden yapılmasını istiyor.

Vatandaşlar, özellikle kış ayları başlamadan önce kavşak ve kaldırım çalışmalarının tamamlanarak yolun araç ve yayalar için güvenli ve kullanılabilir hale getirilmesi çağrısında bulunuyor.

Kentteki tarihi yapılar, doğal güzellikler ve dikkat çeken manzaraları fotoğraflayan Avcı, Diyarbakır'ın kültürel ve görsel zenginliğini kareleriyle kayıt altına aldı.

Diyarbakır'ın geçmişten günümüze taşıdığı tarihi dokunun yanı sıra doğal güzellikleri de fotoğraf karelerinde yer aldı. Avcı'nın çalışmaları, kentin farklı yönlerinin fotoğraf sanatı aracılığıyla görünür hale gelmesine katkı sundu.

Fotoğraf karelerinde Diyarbakır'ın kendine özgü tarihi dokusu ve doğal güzellikleri ön plana çıkarken, kentteki günlük yaşamdan farklı manzaralar da objektife yansıdı.

Hüseyin Avcı'nın fotoğrafları, Diyarbakır'ın tarihi ve doğal zenginliklerini farklı açılardan görme imkânı sunuyor.

"Vahdet ve Kurtuluş Önderimiz Hazreti Muhammed" temasıyla gerçekleştirilen büyük buluşma, 7'den 70'e on binlerce Peygamber aşığının katılımıyla gerçekleşti.

Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başlayan program, farklı dillerde seslendirilen birbirinden güzel ilahi ve ezgilerle devam etti. Programda Mevlid-i Şerif okundu, hatipler tarafından mesajlar verildi. Yapılan duayla nihayete eren etkinliğe birbirinden güzel kareler damga vurdu.

Kimi yerlerde öğrenciler okul sıralarında ter dökerken, kimi kırsal mahallelerde soba başında bir araya gelen vatandaşlar aynı heyecanı paylaştı. Köylerde çocuklar, gençler ve yetişkinler, aylarca hazırlandıkları sınav için erken saatlerde sınav merkezlerine akın etti.

Dört kategoride gerçekleştirilen yarışmada ilkokuldan liseye kadar öğrenciler ile yetişkinler aynı amaç etrafında buluştu. Katılımcılar, yarışmayı kazanamasalar bile Hazreti Muhammed'in hayatını öğrenmiş olmanın en büyük kazanç olduğunu ifade etti.

İşte Diyarbakır'ın ilçelerinden gelen Siyer Yarışması kareleri...

Gece boyunca şehitler anısına hazırlanan sinevizyon gösterimleri izletilirken, ilahi ve şiir dinletileri katılımcılara duygulu anlar yaşattı. Programda konuşan İbrahim Yaz Hoca, şehadetin Müminler için yüce bir gaye olduğunu vurguladı.

Etkinlik, Davet ve Gençlik Hareketi tiyatro ekibinin sahnelediği gösteriyle sona erdi.

Programdan öne çıkan kareler galerimizde….

Hava sıcaklıklarının sıfırın altına düşmesiyle birlikte özellikle Sur ilçesinde bulunan Hevsel Bahçeleri, Hazreti Süleyman Yerleşkesi ve Sur diplerindeki yeşil alanlar kırağıyla kaplandı.

Ağaç dalları ve bitki örtüsünü beyaza bürüyen kırağı, vatandaşların ilgisini çekti.

Soğuk havanın etkisiyle oluşan bu manzaralar, bölgeyi ziyaret edenler tarafından cep telefonlarıyla görüntülendi. Tarihi Sur ve Hevsel Bahçeleri, kışın etkisini net şekilde yansıtan görüntülere sahne oldu.

Bugün sabah saatlerinden itibaren kent genelinde etkili olan sağanak yağışla birlikte kırağı manzaraları ortadan kalktı.

Meteoroloji yetkilileri, önümüzdeki günlerde Diyarbakır’da yeniden soğuk hava dalgasının etkili olabileceğini bildirdi.

Dün kar yağışının ilk saatlerinde şehirdeki trafik yoğunluğuyla beraber gizli buzlanmanın etkisiyle neredeyse her sokak ve caddede trafik kazaları meydana gelirken bugün şehir terk edilmiş hayalet kente dönüştü.

Hava sıcaklığının 0 derecelerde seyrettiği Diyarbakır'da yoğun kar yağışından dolayı bazı ağaçlar kar yükünü kaldıramayarak kırıldı.

Diyarbakır kar yağışının etkisini yitirdiği saatlere doğru ilerlerken meteoroloji tahminlerine göre bugün en düşük hava sıcaklığı -4, yarın -6, hafta sonu -16 ile -17'lerin görüleceği bekleniyor.

İslam dünyasında önemli bir yere sahip olan Ulu Cami başta olmak üzere Hazreti Süleyman Cami, İçkale Müze Kompleksi, Ongözlü Köprü ve kentin kültürel belleğini yansıtan Ziya Gökalp, Cahit Sıtkı Tarancı ile Sezai Karakoç’a ait müzeler kar altında farklı bir görünüme kavuştu.

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Diyarbakır Surları da yağış sonrası oluşan manzarayla dikkat çekti.

Merkez Sur ilçesi tarihi Ulu Camiinde bir araya gelen binlerce çocuk, üzerlerinde "Hayat Namazla Güzeldir" tişörtleri ve ellerindeki dövizlerle görsel şölen oluşturdu.

Gazze'ye destek sloganlarının sıklıkla tekrarlandığı alanda çocuklar, ellerindeki balonları gökyüzüne bıraktıktan sonra etkinliğin yapılacağı Kurşunlu Camii yerleşkesine doğru yürüyüşe geçti.

Kurşunlu Cami yerleşkesinde düzenlenen program Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başladı.

Programda günün anlam ve önemine ilişkin bir konuşma yapan Eğitimci Davut Yazgil; çocuklara, ailelere ve çocukları eğiten hocalara namaz konusunda gösterdikleri emek ve hassasiyetten dolayı teşekkürlerini iletti.

Davut Yazgil

"Ey İyaz bin Ganem! Sizler Diyarbakır surlarına Hazreti Muhammed'in sancağını diktiniz ya, işte torunlarınız burada"

Konuşmasına hayat namazla güzeldir etkinliğini düzenleyen peygamber sevdalarına teşekkür ederek başlayan Yazgil, Diyarbakır'ın fethinde şehit olan ve etkinliğin yapıldığı alana yakın bir nokta olan Hazreti Süleyman Camii'nde meftun olan İyaz bin Ganem ve Süleyman bin Halid'e seslenerek "İşte torunlarınız burada. Sizler asr-ı saadeti bu memlekete yaşatmak için Diyarbakır surlarına Hazreti Muhammed'in sancağını diktiniz ya, işte bizlerde bunun için burada toplanmış bulunmaktayız." dedi.

Etkinliğe katılan çocuklara hitaben konuşmasına devam eden Yazgil, "Sizler bu saatten sonra artık namaz muhafızısınız. Evde, okulda, mahallede, camide hasılı bulunduğunuz her yerde namazı kaçırmayacaksınız." diye belirtti.

İkindi ezanının okunmasıyla kılınan namazın ardından program, seslendirilen ilahi ve ezgilerle devam etti.

Hacivat-Karagöz, Keloğlan-Nasreddin Hoca canlandırmalarıyla birbirinden güzel sahnelerin perdelendiği gösteride, çocuklara temel dini bilgiler alanında mesajlar verildi.

Program; halat çekmeden yap-boza, resim çalışmalarından gol yarışmalarına, maketlerde foto çekiminden farklı eğlencelere kadar düzenlenen aktivitelerle son buldu.

İşte etkinlikte öne çıkan kareler...

Merkez Sur ilçesinde bulunan Şeyh Said Meydanında Peygamber Sevdalılar Vakfı öncülüğünde bir araya gelen Diyarbakırlılar, öncelikle yatsı namazını İTTİHADUL ULEMA Yönetim Kurulu Üyesi Molla Abdulkuddüs Yalçın'ın imametinde cemaatle eda ettiler.

Molla Abdulkuddüs Yalçın'ın duasıyla devam eden programda Diyarbakırlılar hep birlikte ellerini semaya kaldırıp başta Gazze olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki mazlum Müslümanlar için ferahlık, sabır ve zafer niyaz edildi. Dualarda ümmetin birliği, dirliği ve İslam dünyasının zalimlere karşı kenetlenmesi için temenniler yer aldı.

Duanın ardından bir konuşma gerçekleştiren İlahiyatçı Bayram Sönmez, elinden hiçbir şey gelmeyen Müslüman halkların HAMAS'ın direktiflerine uyup onların istediklerini harfiyen yerine getirilmesi gerektiğini belirtti.

Sönmez, "Hep dua, hep toplanma ve protesto... Bunların neticesinde olacak? Bizlere düşen vazife nedir? diyorsunuz. Öncelikle bugün bize düşen vazife, gözümüz ve kulağımız her daim Gazze'de olacak. İzzettin el Kassamdan, HAMAS'tan bize gelecek olan direktifleri dinleyeceğiz ve onların bizden istediklerini harfiyen yerine getireceğiz. Bugün bizlerin burada bulunması, her fırsatta bu toprakların Allah tarafından kendilerine vaat edilen topraklar olduğunu söyleyen Netenyahu'ya bir cevaptır. Diyoruz ki 'Dünyanın her yerinde kuduz köpeklere uygulanan tek bir tarife vardır ki o da itilaf edilmektir. Eğer ki sen bu topraklara göz dikersen bileceksin ki Said-i Kurdi'nin, Şeyh Said-i Palevi'nin torunları bu toprakları sana mezar edecektir. Öncelikle senin eniklerini bu topraklara gömecek, sonra da yeryüzünden seni ve senin gibilerini silip tarihe gömeceklerdir.' O yüzden siz burada bulunarak, duaya icabet ederek ona bu cevabı veriyorsunuz." dedi.

"Dua ümitleri zafere çevirir ve zalimleri de çökertir"

Alanlarda yapılan etkinliklerle mücahitlere moral ve motivasyon sağlanıldığını ifade eden Sönmez, "Bir diğer cevabınız da İzzettin el Kassam'ın fedailerinedir. Diyorsunuz ki 'Ey mücahitler, biz buradayız. Nasıl ki Uhud günü Hazreti Musab bin Umeyr şehid olduğunda Hazreti Ali sancağı yerden kaldırmış, cihad meydanında Allah'ın ve Resul'ün alameti olan bayrağı yere düşürmediyse bizler de bu topraklarda sizin bayrağınızı yere düşürmeyeceğiz.' Ve siz diyorsunuz ki 'biz Mute'de Zeyd bin Harise şehid olduğunda ümmetin ümitlerini yeşerten Cafer bin Ebu Talip gibi sancağı yeniden devralmaya hazırız. Elimizi, kolumuzu, bacağımızı ve başımızı bu yolda feda etmeye hazırız.' ve sizler diyorsunuz ki 'Bizler Abdullah bin Revaha gibi bu sancağı tekrar ve tekrar yerden kaldırıp cihad meydanlarında dalgalandırmaya hazır ve nazırız.' ve son olarak sizler diyorsunuz ki 'biz Hazreti Halit bin Velid gibi Allah'ın Resulü'nün sancağını diyar diyar gezdirip en sonunda Mescid-i Aksa'ya dikmeye talibiz Allah'ın izniyle.' O yüzden kardeşlerim, dualarınızı basit görmeyin. Çünkü dua, mazlumları kahramana, ümitleri zafere çevirir ve zalimleri de çökertir, mahveder Allah'ın izniyle. 'Dua bir iksirdir, toprağı gümüşe gümüşü de altına çevirir.'" diye belirtti.

"Her yerde Gazze'yi gündem edin. Gününüzün her dakikasında Gazze'yi aklınızdan çıkarmayın"

Sönmez, son olarak şunları kaydetti:

"Bugün Gazze'de savaşamıyorsak, malımızla ve canımızla destek veremiyorsak, bir duayı bile onlardan esirgiyorsak veyl olsun bize. Ama eğer biz, bize yapılan çağrılara layıkıyla icabet ediyorsak göreceksiniz ki gün gelecek Allah'ın izniyle nasıl ki ecdadımız buralardan Mescid-i Aksa için hazırlıklar gördü, sizler de o hazırlıkları göreceksiniz. Sizler de o şerefe nail olacaksınız. İnanın ki Allah size bu zaferi nasip edecektir. Yeter ki siz her yerde Gazze'yi gündem edin. Gününüzün her dakikalarında Gazze'yi aklınızdan çıkarmayın. Böyle olursa Allah'ın izniyle mücahitler kendilerini yalnız hissetmez, onlar şehid olsalar bile ardından gelen binlerce Hüseyinler, Muhammed bin Meslemeler, Aliler, Hamzalar, Ömerler, Ebu Ubeyde Lee, Yahya Sinvarlar vardır deyip rahatlıkla şehadet şerbetini içerler.

Son olarak şu dua ediyorum, Allah'ım! Bugün sen bizim halimizi görüyorsun. Her şeyimizi biliyor ve duyuyorsun, bizim elimizden bir şey gelmiyor. Ama ya Rabbi, elinden bir şey gelip de yapmayanları da sana havale ediyoruz. Sen onlara doğru yolu göster, hidayete erdir. Eğer gelmeyeceklerse de sen ne yapacağını en iyi bilensin."

Peygamber Sevdalıları Vakfı tarafından "Seccadeni Al Gel!" çağrısıyla Şeyh Said Meydanında "Gazze İçin Buluşuyoruz" programı düzenlendi.

Düzenlenen etkinlikte günün anlam ve önemine binaen Peygamber Sevdalıları Vakfı adına bir konuşma gerçekleştiren Dr. Sertaç Tekdal, Mescid-i Aksa davası uğruna mücadele eden Gazzeli Müslümanların İslam ümmeti üzerindeki etkilerinden bahsederken ihanet içerisinde olanların düştüğü zilleti anlattı.

Tekdal'ın konuşmasının ardından Ezanın okunmasıyla kılınan yatsı namazından sonra program, İTTİHADUL ULEMA Yönetim Kurulu Üyesi Molla Remzi Uçar'ın yaptığı duayla sona erdi.

Programda bir birinden özel kareler kadrajlara yansıdı.

Edinilen bilgiye göre, farklı yönlerden gelen iki otomobil, kafa kafaya çarpıştı.

Çarpışmanın etkisiyle 2 kişi hafif yaralandı.

Haber verilmesi üzerine olay yerine sağlık, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından yaralılar, Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldı.

Yaralıların sağlık durumunun iyi olduğu öğrenilirken, kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Diyarbakır 639 Spor Kulübü ile Surspor Kulübü arasında oynanan çekişmeli karşılaşmada galip gelen Diyarbakır 639 Spor Kulübü, siyonist işgal rejiminin Gazze Şeridi'ndeki katliamlarını unutmadı.

Karşılaşma, Diyarbakır 639 Spor Kulübü'nün 2-1'lik galibiyetiyle sona ererken, Diyarbakır 639 Spor Kulübü oyuncularının açtığı dikkat çekici pankart oldu.

Pankartta, siyonist işgal rejiminin bir yılı aşkındır Gazze Şeridi'nde yaptığı katliamlara dikkat çekti. Sporcular ellerinde "İşgal çetesi israilin Filistin'de yaptığı soykırımı şiddetle lanetliyoruz" pankartı taşıması takdir edildi.

Siyonist işgal rejimi 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridinde yaklaşık 20 bin çocuk, 18 bini kadın olmak üzere 50 bin civarında Filistinliyi şehit etti, yüz binlercesini de yaraladı.

Bugün gerçekleştirilen kontrollü yıkım sırasında bina çökerken, çevreyi kaplayan toz bulutu dikkat çekti.

Enkaz kaldırma çalışmaları devam ediyor.

Bu kapsamda, kiraladığı otomobille batı illerine düzensiz göçmenleri götürmeye çalışan şüpheli, Adilcevaz-Malazgirt kara yolunda durduruldu.

Yapılan aramada otomobilin bagajında ve arka koltuğunda Afganistan uyruklu 8 düzensiz göçmeni yakalayan ekipler, göçmen kaçakçılığı yapan şüpheliyi gözaltına aldı.

Emniyet Müdürlüğündeki işlemlerin ardından adliyeye sevk edilen şüpheli, çıkarıldığı hakimlikçe tutuklandı.

Düzensiz göçmenler de İl Göç İdaresi Müdürlüğü'ne teslim edildi.

M çiçeği virüsü, fare ve sincap gibi kemirgen hayvanlardan veya enfekte olmuş bireylerden bulaşmakta olup, virüsün neden olduğu vücut döküntülerine, bulaştığı giysilere ve enfekte olmuş sıvılara temas etmek en önemli bulaş yollarından biri olarak gösterilmektedir.

İlk semptomlar virüs kaptıktan sonra 5 ila 21 gün içerisinde ortaya çıkabilir. Virüs bulaşan kişilerde yüksek ateş, baş ve kas ağrısı, lenf bezlerinde şişlik, yorgunluk, üşüme, titreme ve su çiçeğine benzer kabarcıklar gözlemlenmektedir.

Virüs, başta Nijerya, Kamerun, Güney Afrika ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti olmak üzere pek çok Afrika ülkesinde görülmeye devam ediyor.

Toplam 100 odadan oluşan ve 24 saat kamera sistemi ve bekçiyle korunan otelde konaklayan güvercinlere zaman zaman 40 dereceyi aşan bunaltıcı sıcaklardan olumsuz etkilenmemeleri için otel yönetimi tarafından serinleten bazı yöntemler uygulanıyor.

Konakladıkları alanlara yerleştirilen pervanelerle ve havuz banyosu ile serinlemeleri sağlanan güvercinlerin harareti önlemesi için içme sularına buz bırakılıyor.

"Haftada en az 5 sefer havuz banyosuyla serinlemelerini sağlıyoruz"

Otel yöneticisi Mehmet Batmaz, AA muhabirine, güvercinleri en güzel şekilde ağırlamak için özveriyle hizmet sunduklarını söyledi.

Oteldeki doluluğun yüzde 100'e ulaştığını ifade eden Batmaz, "Şu an Türkiye'nin yerli güvercinleri ve dünyanın en güzel güvercinleri var. Değeri 250 bin lira ile 500 bin liraya ulaşan kuşlarımız var. Antika değerinde, nesli az bulunan kuşlarımız da mevcut." dedi.

Kentte yaz aylarının çok sıcak geçtiğine işaret eden Batmaz, kış aylarında soba ile ısıttıkları güvercinleri yaz aylarında da serinletmek için farklı yöntemler uyguladıklarını belirtti.

Batmaz, şunları söyledi:

"Haftada en az 5 sefer havuz banyosuyla serinlemelerini sağlıyoruz. Doğal serinlik olsun diye pervaneleri kullanıyoruz. Akşam serinliğinde kuşları dama çıkarıyoruz. Bütün suluklara buz koyuyoruz. Hararet yapmasın diye sıcak su vermiyoruz."

Güvercin meraklılarından 75 yaşındaki İhsan Kelekçi, 65 yıldır güvercin beslediğini belirtti.

Beslediği güvercinlerle ilgilenirken stres attığını anlatan Kelekçi, önceleri evinin avlusundaki kümeste beslediği güvercinler için artık otelde oda kiraladığını söyledi.

Kelekçi, şöyle dedi:

"Elimizden geldiğince ihtiyaçlarını karşılıyoruz. Serinlemeleri için banyo yapmalarını sağlıyoruz. Sularına buz bırakıyoruz. Kendimizden daha iyi bakıyoruz onlara."

- "Kuşlar sıcakta hasta olabiliyorlar"

Ali Batmaz (23) ise 18 yıldır güvercin beslediğini belirtti.

Güvercinlerin sıcaktan olumsuz etkilendiğini dile getiren Batmaz, "Bunun için önlem alıyoruz. Odalardaki pencereleri çıkarıp daha iyi hava akışı sağlıyoruz. Pervane kullanıyoruz. Kuşların sularına buz koyuyoruz. Kuşlar sıcakta hasta olabiliyorlar. Onlara özenli bakım yapıyoruz." diye konuştu.