İlim Ahlak ve Kardeşlik Derneği (İhvan Der) Başkanı Ali Saruhan, Peygamber Sevdalıları Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Yakup Kaya ve Özgür Düşünce ve Eğitim Hakları Derneği (Özgür-Der) Diyarbakır Şube Başkanı Mehmet Deniz, ibadet mekânlarının manevi kimliğinin korunması gerektiğini belirterek yetkililere çağrıda bulundu

İlim Ahlak ve Kardeşlik Derneği (İhvan Der) Başkanı Ali Saruhan, Diyarbakır'ın fetih gününden bu yana İslami kimliğiyle ön plana çıkan bir şehir olduğunu belirterek, son dönemde özellikle tarihi ibadet mekânlarında şehrin kimliğiyle bağdaşmayan görüntülerin ortaya çıktığını söyledi.

Ali Saruhan

"Tarihi camilerde, insanların huşu içinde ibadet etmelerine engel olacak görüntülere şahit oluyoruz"

"Kadim bir İslam beldesi olan Diyarbakır'ın kimliğine yakışmayan görüntülere şahit oluyoruz." diye belirten Saruhan, şunları kaydetti:

"İnanç alanlarında gezdiğimiz zaman, yakışmayacak görüntülerle karşılaşıyoruz. Diyarbakır Tarihi Ulu Camii'ne gittiğimiz zaman, çok uygunsuz kıyafetlerle ibadet alanına gelindiğini, hatta caminin bahçesinin dışında değil, cami içerisinde de oraya ibadet etmeye gelen, orada huzur bulmaya çalışan, oradan manevi bir ortam yakalamaya çalışan insanların huşu içinde ibadetlerini yapmalarına engel olacak görüntülere şahit oluyoruz. Aynı şekilde Hazreti Süleyman Camisi, aynı şekilde Kurşunlı Camisi'nde de bunlara denk geliyoruz. Daha önceki yıllarda biraz daha dikkat edilirdi. Müftülüğümüzün de girişimiyle, bir zamanlar uygulandığı gibi cami girişinde ücretsiz tesettür dağıtılırdı. Camiye girişlerde, cami avlusunda bazı rehberler insanlara camiye nasıl girmeleri gerektiğiyle ilgili bazen yönlendirmeler yapıyorlardı.

Fakat enteresandır, ani bir karar değişikliğiyle son 2-3 yıldır sanki tam mesele tersine dönmüş gibi bir durum görüyoruz. Gerek yerli turistler gerek yabancı turistler bunu ihlal ediyorlar. Hatta Ulu Camii'nde, yanlışım yoksa, yedi ya da sekiz dilde bu konuya dikkat edilmesiyle ilgili yazılı metinler var cami girişinde. Buna rağmen ihlal ediliyor. Tabii bu kabul edilecek bir durum değildir. Bu konuda yetkilileri, özellikle başta Diyarbakır Valimizi göreve davet ediyoruz. İkincisi, İl Müftümüzü göreve davet ediyoruz. Üçüncüsü ise iç turizmde bu konuda aktif rol oynayan, özellikle seyahat acentalarının sahiplerini, orada onlara rehberlik edenleri, onları camilere götüren rehberleri de biraz daha sorumluluk sahibi olmaya davet ediyoruz."

"Ulu Camii uygunsuz bir şekilde görüntü alınıp sosyal medyada paylaşılacak bir yer değildir"

"Diyarbakır Ulu Camii, fenomenlerin görüntü çekip genç kızların böyle uygunsuz bir şekilde görüntü alıp sosyal medyaya atacakları bir ibadethane değildir." diyen Saruhan "Ulu Camii Beşinci Harem-i Şerif'tir. Aynı zamanda Diyarbakır'ın fethinde rol oynayan çok kıymetli 27 tane sahabemiz o bölgede medfundur. Onların olduğu bir alanda, Diyarbakır'da defalarca şahit olmuşuz; düğün törenlerinden sonra ya da önce gelin ve damadın çok uygunsuz bir şekilde cami avlusunda çekim yaptıklarına şahit oluyoruz. Bu ihlallerin her biri yeni bir ihlali beraberinde getiriyor. Bu konuya yetkililer acil bir şekilde bir çözüm bulmazlarsa, çok daha kötü bir noktaya doğru gider ve ileride insanlar, artık o mekânların asıl sahipleri olan mümin Müslüman kardeşlerimiz, o mekânlara gitmemeye başlayacak ve buralar birer müzeye dönüşecektir." şeklinde konuştu.

"Bütün yetkilileri sorumlu olmaya davet ediyoruz"

Yetkililere ve ziyaretçilere çağrıda bulunan Saruhan "Diyarbakır halkı buna müsaade etmez. Yasal yollardan elinden geldiği kadar bütün tepkisini gösterir. Gerekli yerlere, devletin en üst makamlarına kadar da Diyarbakır'daki yerel idarecilerin konuya ilişkin ihmal ve etkisizlikleriyle ilgili gerekli şikâyetlerini bildireceklerdir. Bu konuda bütün yetkilileri sorumlu olmaya davet ediyoruz. Çok ciddi bir meseledir. Diyarbakır, Anadolu'nun fetih kapısının açıldığı yerdir. Bütün dünyada inancıyla, duruşuyla ve kimliğiyle bilinen bir yerdir. Bu konuda nasıl sokaklarda hayasızlıklara müsaade edilmiyorsa ya da hoş görülmüyorsa, bu tip ibadet yerlerinde de insanları biraz daha sorumlu olmaya davet ediyoruz." ifadelerini kullandı.

Yakup Kaya

"Daha önce açıklıktan bahsedebiliyorduk fakat şu anda o açıklık çıplaklığa dönmüş durumda"

Peygamber Sevdalıları Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Yakup Kaya ise yaz aylarında yerli ve yabancı turistlerin yoğun şekilde Diyarbakır'daki tarihi camileri ziyaret eden, bazı ziyaretçilerin kıyafetlerinin cami adabına uygun olmamasının ciddi rahatsızlık oluşturduğunu söyledi.

Kaya, " Malum, yaz aylarının gelmesiyle birlikte yerli ve yabancı turistler bölgemize akın akın gelmektedir. Bu turistler başta 5. Harem-i Şerif kabul edilen Ulu Cami olmak üzere Hazreti Süleyman Yerleşkesi ve diğer tarihi camilerimizi ziyaret ediyorlar. Fakat bu ziyaretler alelade ziyaretler değil. Özellikle namazların kılındığı, yoğunluğun çok fazla olduğu dönemlerde gerçekleştiği için, bir de gelen kişilerin tesettür ve diğer hassasiyetlerinin olmayışından dolayı gerçekten ciddi problemlerle karşı karşıyayız. Çünkü insanlar camiye alınlarını secdeye koymak, huzur bulmak ve miraca yükselmek için gelirken, avluda ve caminin içinde karşılaştıkları tablo bambaşka bir tablo oluyor. Aslında yetkililerin bununla ilgili ciddi önlemler alması gerekiyor. Daha önce açıklıktan bahsedebiliyorduk fakat şu anda o açıklık belki birkaç seviye atlayarak artık çıplaklığa dönmüş durumda. Yani caminin edebine, adabına ve kılık kıyafet kurallarına uymayacak şekilde caminin içinde, hatta avlusunu bırakın, caminin içine kadar girildiğine şahit oluyoruz." dedi.

"Allah-u Teâlâ'nın huzuruna alelade bir şekilde girilmez"

Camiyi ziyaret eden ziyaretçilerin kılık kıyafetlerine dikkat etmeleri gerektiğini ifade eden Kaya "Tabii bu vakalar sadece kadınlarla ilgili değil. Erkeklerde de nasıl ki kadınlarda tesettür varsa, erkeklerde de tesettür farzdır. Yani bir camiye, bir mabede girmenin asgari kılık kıyafet şartlarına uygun şekilde insanın camiye girmesi gerekiyor. Bizim dinimiz mabet temeli üzerine kurulmuş bir dindir. Peygamber Efendimiz (aleyhissalâtu vesselâm), Mekke'den Medine'ye hicret ettiğinde ilk yaptığı iş bir mescit, bir cami inşa edip o caminin etrafında bir toplum inşa etmek olmuştur. Bugün de bizim medeniyetimiz ve dinimiz mabetler üzerine kurulmuş bir dindir. Mabet, yani cami, bizim vazgeçilmezimizdir." şeklinde konuştu.

"Yetkililer bu soruna bir çare, bir çözüm bulmalı"

Kaya, sözlerinin devamında "Bununla ilgili asgari şartların yerine getirilmesini hem yetkililerden talep ediyoruz hem de buraya gelenlerin bu duyarlılığa sahip olmasını bekliyoruz. Nasıl ki herhangi bir valinin veya kaymakamın huzuruna alelade bir şekilde giremiyorsak, biz de yeryüzünü ve kâinatı yaratan Allah-u Teâlâ'nın huzuruna da alelade bir şekilde giremememiz gerekiyor. En azından O'nun belirlemiş olduğu tesettür şartlarının, yani fıkıhta belirlenmiş asgari ölçülerin yerine getirilmesi, haram olan bölgelerin kapatılıp o şekilde içeriye girilmesi gerekiyor." diye belirtti.

Yetkilileri sorumluluk almaya davet eden Kaya "Bu noktada artık İçişleri Bakanlığı mı, Valilik mi, Vakıflar Bölge Müdürlüğü mü; camilerin girişlerine en azından bu tesettürü sağlayabilecek malzemeler ve kıyafetler koyarak, insanların bunları giydikten sonra caminin içine girmelerini sağlamalarını bekliyoruz. Talebimiz bu yöndedir. Çünkü gerçekten insanlar maneviyatlarını artırmak için camiye gidiyorlar. Camiye gittiklerinde ise karşılaştıkları tablo bambaşka bir tablo oluyor. Yani çıplaklık had safhada. Çünkü insanların bu konuda bir hassasiyeti de kalmamış. İnsanlar belki maneviyatını yenilemek için gidiyorlar fakat karşılaştıkları tablo gerçekten içler acısı bir tablo. Bunun acilen, ivedilikle gündeme alınıp bu soruna bir çare, bir çözüm bulunması gerekiyor." ifadelerini kullandı.

"Turizm sekteye uğrar endişesine karşı yetkililer cesurca gerekli adımları atsınlar"

"Belki gelen yabancı ve yerli turistlerden dolayı yetkililer tarafından maddi bir kaygı güdülüyor olabilir." diye belirten Kaya, şunları kaydetti:

"Maneviyatın olmadığı yerde maddiyat hiçbir şeydir. Maddiyat gelip geçicidir, elde edilebilir. Ama maneviyat giderse artık bunun dönüş yolu yoktur. Yıllardır söylenen şeylerin belki tekrarı olacak ama her şeyin maddi anlamda bir telafisi vardır. Ancak maneviyat ve gençlik elden giderse, o gençliğin yeniden kazanılması, insanların tekrar camiyle buluşturulması veya caminin yeniden hak ettiği değer ve statüye kavuşturulması çok da kolay olmayacaktır. Bence bu noktada yetkililer cesurca gerekli adımları atsınlar. İnşallah göreceklerdir ki o kadar büyük kayıpları da olmayacaktır. Hatta belki daha fazla kazançları olacaktır. Çünkü Allah'ı razı ettiğimizde her şeyi kazanmış olacağız."

Mehmet Deniz

"Toplumda çıplaklık, teşhircilik ve seküler yaşam tarzı yaygınlaştırılmaya çalışılıyor"

Özgür Düşünce ve Eğitim Hakları Derneği (Özgür-Der) Diyarbakır Şube Başkanı Mehmet Deniz de yaşananların yalnızca camilerle sınırlı bir mesele olmadığını, toplumda giderek yaygınlaşan bir anlayışın yansıması olduğunu ifade etti.

Deniz "Öncelikle sorunun sadece mabetlerimizdeki çıplaklık sorunu olmadığına dikkat çekmek istiyorum. Çünkü son yıllarda çıplaklığı, teşhirciliği ve seküler yaşam tarzını bir koçbaşı olarak kullanan kesimlerin olduğunu görüyoruz. Bu da toplumda ne yazık ki gittikçe teşhirci bir tarzın yaygınlaşmasına sebep olmaktadır. Şimdi ne sosyolojik ne psikolojik ne pedagojik, hiçbir anlamda, aslında bilimsel olarak da doğru kabul edilmeyecek bu hâli biz Müslümanlar olarak elbette ki Rabbimizin bize belirlediği Hududullah çerçevesinde değerlendirdiğimizde bunun açık bir ifsat ve haram olduğu nettir. Ama ne yazık ki bu durum toplumda gittikçe yaygınlaştırılmaya çalışılıyor." diye belirtti.

"İbadet eden insanlara saygısızlık teşkil edecek bir tarzda Ulu Camiinin ziyaret edilmesi söz konusu olmamalı"

İbadethanelerde yaşanan görüntülerin kabul edilemez olduğunu vurgulayan Deniz, Ulu Camii'nde ibadet eden insanların huzurunun korunması gerektiğini söyledi:

"Çıplaklığın bu kadar yaygınlaştırıldığı bir ortamda bunun bizim en kutsal değerlerimizden olan mabetlerimize kadar uzanması, Diyarbakır Ulu Camii'nde geçen günlerde medyaya yansıyan görüntülerde de gördüğümüz üzere, hiçbir şekilde doğru kabul edilemez. Orada ibadet eden insanlara saygısızlık teşkil edecek bir tarzda insanların Ulu Camii'yi ziyaret etmesi asla söz konusu olamaz. Bu konuda, özellikle farklı yerlerde daha farklı uygulamalar varsa, bu durum Diyarbakır'daki yerel sorumluların sorumluluklarını yerine getirmediğini göstermektedir. Bu konuda çok net bir şekilde Diyanet İşleri Başkanlığı'nın, buna bağlı olarak müftülüklerin, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın, bu işle bağlantısı olduğu için, gerekirse İçişleri Bakanlığı'nın gerekli önlemleri alması gerekiyor."

"Toplumun sinir uçlarıyla oynamanın bir mantığı yok"

"Çok basit düzenlemelerle bu gördüğümüz çirkin görüntülerin artık oluşmasına engel olunması gerekiyor." diyen Deniz "Aksi takdirde toplumun sinir uçlarıyla oynamanın çok da bir mantığı yok. Kontrolsüz ortamlar oluşturmanın da bir mantığı yok. İnsanlar doğal olarak bu çirkinliğe tepki gösterir, uyarılarda bulunurlar. Buradan da çeşitli sorunlar doğar. Bu sorunlar ortaya çıktığında ise tekrar bir yaygara koparılır ve 'Seküler yaşam tarzımıza müdahale ediliyor.' denilir. Ama tam tersine, sürekli bir seküler yaşam tarzı, ekseriyeti inançlı olan bu topluma dayatılıyor. Bu anlamda çok ciddi bir ifsat söz konusudur. Yetkililerin de bu konuda üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirmesi gerekiyor." ifadelerini kullandı.

"Gerekli düzenlemeleri yapmak yetkililerin sorumluluğudur; aksi hâlde bu saygısızlığa ortak olunmuş olur"

Deniz, son olarak şunları kaydetti:

"Özellikle bu tarz düzenlemeler olduğunda ziyaretçi ve turist sayısının azalacağı yönündeki endişelerin de çok yersiz olduğunu ifade etmek istiyorum. Birincisi, turist sayısı azalsa dahi bu bizim kırmızı çizgimizdir. Çok açık ve nettir. Hiçbir turist ziyaret etmese dahi mabetlerimize, özellikle de gündemde olan Ulu Camii'mize gerekli saygının gösterilmesini bekliyoruz. Bu konuda gerekli mevzuat düzenlemeleri gerekiyorsa mevzuatı düzenlesinler. Gerekmiyorsa da tedbirleri alıp girişte uygun kıyafetleri dağıtarak, ki bu birçok yerde uygulanan bir yöntemdir, bu sorunu çözebilirler.

İkincisi, böyle bir endişenin de yersiz olduğu kanaatindeyim. İnsanlar Ulu Camii'ni görmek istiyorlarsa, Diyarbakır'ı ziyaret etmek istiyorlarsa, zaten doğal olarak böyle bir önlemin olabileceğini de bilirler. Farklı şehirlerde bu tarz uygulamalar var. Ama özellikle caminin avlusunu da ibadet alanı olarak kabul edip buna göre bir düzenleme yapmak yetkililerin üzerine düşen bir sorumluluktur. Aksi takdirde bu saygısızlığa ve bu ifsada ortak olacaklarını da ifade etmek isterim."

Milli Eğitim Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Diyanet İşleri Başkanlığı iş birliğiyle yürütülen ÇEDES Projesi'nin her geçen yıl daha fazla öğrenciye ulaştığını belirten Temel, projeye öğretmen ve öğrencilerin tamamen gönüllülük esasına göre katıldığını ifade etti.

"Toplumsal sorunlara karşı öğrencilerle çözüm üretmeyi hedefliyoruz"

Toplumda yaşanan sosyal ve ahlaki sorunlara dikkat çeken Temel "Malumunuz olduğu üzere maalesef toplumda günbegün toplumsal anlamda yozlaşmanın had safhada olduğu bir süreçte yaşıyoruz. Uyuşturucu kullanma yaşının 13-14'lere, sigaraya başlama yaşının ise 9-10'lara düştüğü bir toplumdan bahsediyoruz. Bu olumsuzlukların önüne geçebilmek adına okullarımızdaki öğrencilerimizin bu toplumu yeniden güzelleştireceğine inanıyoruz." dedi.

Yakup Temel

110 okula ulaşıldı

Bağlar'da geçen yıl 36 okulda yürütülen çalışmaların bu yıl 110 okula ulaştığını belirten Temel "Bağlar ilçemizin 110 okulunda maneviyatla alakalı birçok etkinliğimizi yerine getirdik. Hedefimiz bu sayıyı önümüzdeki yıl daha da artırmak." ifadelerini kullandı.

Gazze için kermes etkinlikleri

Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen yardım kermeslerine de değinen Temel "Özellikle Gazze meselesine duyarsız kalmamak adına öğrencilerimizin hazırladığı ürünlerle kermesler düzenledik. Bağlar'da 202 okulda kermes etkinliği gerçekleştirdik. Kermeslerden elde edilen gelirlerin tamamını yetkili mercilere ulaştırarak Gazze'deki mazlum kardeşlerimize gönderilmesini sağladık." diye konuştu.

Binlerce fidan toprakla buluşturuldu

Çevre bilincini artırmak amacıyla da çeşitli çalışmalar yaptıklarını dile getiren Temel "Peygamber Efendimizin 'Kıyametin kopacağını bilseniz bile elinizdeki fidanı dikin.' hadis-i şerifini rehber edinerek proje yürüttüğümüz okullarda binlerce fidan diktik." dedi.

Ramazan ayında dolu dolu programlar

Ramazan ayında gerçekleştirilen etkinliklere ilişkin bilgi veren Temel "Ramazan ayını dolu dolu geçirdik. Öğrencilerimiz davul çaldı, maniler söyledi, iftar programları düzenledi. Okullarımızda çok güzel görüntüler ortaya çıktı." ifadelerini kullandı.

Değerler eğitimi panoları hazırlandı

Her ay değerler eğitimi kapsamında çeşitli etkinlikler düzenlediklerini belirten Temel "Sorumluluk, hoşgörü, saygı, sevgi, yaşlılara hürmet ve hayvan sevgisi gibi konularda panolar hazırlayarak öğrencilerimizin bu değerleri benimsemelerine katkı sunduk." dedi.

Öğrencilerden ihtiyaç sahiplerine yardım

İhtiyaç sahibi ailelere yönelik yardım çalışmalarına da değinen Temel "Öğrencilerimiz kendi harçlıklarından yardım kolileri hazırlayarak ihtiyaç sahibi ailelere ulaştırdı. O ailelerin yüzündeki tebessümü görmek bütün yorgunluğumuzu unutturdu." diye konuştu.

Tarihi camiler ve gençlik kampları

ÇEDES kapsamında öğrencilerin tarihi camileri ve gençlik merkezlerini ziyaret ettiğini ifade eden Temel, ayrıca Mersin ve Hatay'da düzenlenen gençlik kamplarına katılım sağlandığını belirterek "Öğrencilerimiz farklı şehirlerden akranlarıyla kaynaşma fırsatı buldu ve bu faaliyetlerden büyük memnuniyet duyduklarını ifade ettiler." dedi.

Teşekkür mesajı

Yıl boyunca yürütülen çalışmalara destek verenlere teşekkür eden Temel "Bu kadar güzel etkinliklerin ortaya çıkmasında bazı insanların almış oldukları sorumluluk gerçekten takdire şayan. Ben buradan İl Milli Eğitim Müdürümüz Sayın Salih Sadoğlu'na, ÇEDES İl Sorumlumuz Mehmet Ali Ayyıldız Beyefendi'ye, ÇEDES'ten Sorumlu Bağlar İlçe Şube Müdürümüz Ensari Bulun Beyefendi'ye, okullarda bu etkinliklerin sürdürülmesi için görev alan tüm öğretmenlerimize, değerli öğrenci kardeşlerimize, Gençlik ve Spor Bakanlığı gençlik merkezlerinde görev yapan arkadaşlarımıza ve camilerimizde görev yapan imam kardeşlerimize ayrı ayrı teşekkür etmek istiyorum. Gerçekten bir yıl boyunca Bağlar ilçemizde ortaya çıkan bu güzel çalışmaların oluşmasında hepsinin çok büyük emeği oldu. Aldıkları sorumluluk sayesinde bizler de görevlerimizi çok rahat bir şekilde yerine getirdik. Bu haber aracılığıyla kendilerine teşekkür etmeyi bir borç biliyoruz." ifadelerini kullandı.

Hedef: Tüm okullara ulaşmak

Gelecek yıl daha fazla okula ulaşmayı hedeflediklerini belirten Temel, "Rabbim inşallah bu yıl 36'dan 110'a çıkardığımız okul sayısını önümüzdeki yıl 200-250'lere ulaştırmayı bizlere nasip etsin. İsteriz ki Bağlar ilçemizde ÇEDES Projesi'nin yürütülmediği hiçbir okul kalmasın." dedi.

Adaylardan Muhammed Hasan Alp, sınavın genel olarak iyi geçtiğini belirterek "Bazı sorular zorlayıcıydı ama geçen senelere göre daha basit bir sınavdı." dedi. İlk kez YKS'ye girdiğini söyleyen Alp, hedefinin ODTÜ olduğunu ifade etti.

Sınav sürecinde aile desteğinin önemine vurgu yapan Alp "Ailem sürekli arkamda durdu, bana baskı kurmadılar. Bu süreçte ailelerin öğrencilere baskı yapmaması çok önemli." diye konuştu.

Bir başka aday Menduh Güçmen ise sınavın başında heyecan yaşadığını ancak daha sonra rahatladığını belirterek "Beklentim yüksek. Hedefim ilk 10 bin içerisinde yer almak." ifadelerini kullandı. Yıl boyunca istediği performansı tam olarak ortaya koyamadığını söyleyen öğrenci, çalışma kapasitesinin yaklaşık yüzde 80'ini kullanabildiğini dile getirdi.

Pilot olmayı hedefleyen Sinan Eser'de sınavının iyi geçtiğini belirterek "İlk başta sorular çok zaman aldı ama sonra sınav akıp gitti. Gecemi gündüzüme kattım, durmadan çalıştım." dedi. Ailesinin kendisini hiçbir zaman yalnız bırakmadığını ifade eden öğrenci, desteklerinden dolayı ailesine teşekkür etti.

Diş hekimliği hedefleyen bir başka öğrenci ise sınavın özellikle fen ve matematik bölümlerini değerlendirdi. Fizik sorularında zorlandığını söyleyen Ali Ekber Yerlikaya "Matematik genel olarak güzeldi. Türevde birkaç soru zorladı. Geometriye ise zaman yetmedi." dedi. Kurs ve rehberlik desteğinin başarısında önemli rol oynadığını belirten öğrenci, sıfırdan başladığı hazırlık sürecinde büyük ilerleme kaydettiğini anlattı.

Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni hedefleyen Musab Aygün ise sınavın kendisi için iyi geçtiğini belirterek "67 soru işaretledim. Matematikte başta zorlandım ama sonradan toparladım. Fen genel olarak iyiydi. Süreyi iyi kullandım ve sınavı bir saat erken bitirdim." diye konuştu. Yıl boyunca istediği kadar çalışamadığını da sözlerine ekleyen öğrenci, "Artık sonucu bekleyeceğiz, hayırlısı olsun." dedi.

Sınav çıkışında ortak görüş, AYT'nin genel olarak beklentilerin altında bir zorlukta geçtiği yönünde oldu. Üniversite adayları şimdi gözlerini ÖSYM tarafından açıklanacak sonuçlara çevirirken, emeklerinin karşılığını almayı umut ediyor.

İlk kez YKS'ye giren 12'nci sınıf öğrencilerinden Gülbahar Özyılmaz, özellikle Türkçe sorularında iki şık arasında kaldığını belirterek, matematiğin de düşündüğünden zor geçtiğini söyledi. Yıl boyunca yoğun bir şekilde çalıştığını ifade eden öğrenci, "Elimden geleni yaptım, artık takdir Allah'tan" dedi.

Kendini denemek amacıyla sınava girdiğini belirten bir üniversite öğrencisi ise TYT'nin genel olarak kolay olduğunu, matematik sorularını basit bulduğunu ifade etti. Türkçe testinin ise özellikle okuma alışkanlığı olmayan adaylar için zorlayıcı olabileceğini belirten öğrenci, uzun paragrafların zaman yönetimini etkilediğini söyledi.

Bir başka aday Ömer Faruk Baran'da sınavın orta düzeyde olduğunu belirterek, Türkçe testinde dil bilgisi sorularının beklenenden az olmasının kendilerini şaşırttığını dile getirdi. Matematiğin ise geçen yıla göre daha kolay ve anlaşılır olduğunu ifade etti.

Sınavdan çıkan bazı öğrenciler ise ilk heyecanlarını attıktan sonra rahatladıklarını belirtti. Adaylardan Mustafa Çağlayan özellikle Türkçe sorularının ilk bölümlerini kolay bulduğunu ifade ederek bazı fen sorularının ise kendilerini zorladığını söyledi.

Adaylar, sınav sürecinde ailelerinin kendilerine verdiği manevi desteğin önemli olduğunu vurgulayarak, şimdi gözlerini yarın yapılacak Alan Yeterlilik Testi'ne (AYT) çevirdiklerini ifade etti.

Diyarbakır'da binlerce adayın katıldığı YKS maratonu, hafta sonu gerçekleştirilecek diğer oturumlarla devam edecek.

Diyarbakırlıların önemli bir bölümü, geçmişte yaşlıların aile bireyleri tarafından sahiplenildiğini, anne ve babaların çocuklarının yanında yaşamayı sürdürdüğünü belirterek, Diyarbakır gibi aile bağlarının güçlü olduğu bir kentte huzurevine ihtiyaç duyulmasının düşündürücü olduğunu ifade etti.

Vatandaşlar geçmiş yıllarda huzurevi kavramının kent kültürüne uzak olduğunu, bugün böyle bir kurumun açılmasının ise aile yapısında yaşanan değişimin göstergelerinden biri olduğunu dile getirdi. Özellikle genç kuşaklarla birlikte aile bağlarının zayıfladığını savunan vatandaşlar, anne ve babalara gösterilen ilgi ve saygının eskiye oranla azaldığını söyledi.

Halk, anne ve babalara bakmanın evlatların en temel sorumluluklarından biri olduğunu belirterek, huzurevinin varlığının bazı aileleri yaşlı yakınlarını bu kurumlara yönlendirmeye teşvik edebileceğini ifade etti. Anne ve babaların çocuklarının yanında yaşaması gerektiğini savunan vatandaşlar, yaşlıların aile ortamından uzaklaştırılmasının kültürel değerlere uygun olmadığını dile getirdi.

Öte yandan huzurevinin açılmasını olumlu bulanlar da oldu. Özellikle kimsesiz, yalnız yaşayan veya bakım ihtiyacını karşılayacak yakını bulunmayan yaşlılar için huzurevinin önemli bir hizmet olduğunu belirten vatandaşlar, sunulan bu imkanın birçok yaşlı için güvenli bir yaşam alanı oluşturacağını söyledi.

Vatandaşlar, imkan sahibi ailelerin anne ve babalarına sahip çıkması gerektiğini vurgularken, kimsesi olmayan yaşlıların da sahipsiz bırakılmaması gerektiği konusunda ortak görüş bildirdi.

Vantilatör satışı yapan Diyarbakırlı esnaf, yaz sezonunun başlamasıyla birlikte satışların arttığını belirterek yoğunluğun önümüzdeki aylarda da sürmesini beklediklerini söyledi.

Vantilatör satışlarının genellikle yaz aylarında başladığını ifade eden esnaf Yusuf Kutay "Vantilatör sezonumuz yaz aylarında başlıyor. Kışın ise sezon bitiyor ve satışlarımız duruyor. Havaların ısınmasıyla birlikte vatandaşlar yeniden vantilatör almaya başladı." dedi.

Vatandaşların hem plastik hem de metal pervaneli ürünleri tercih ettiğini belirten esnaf, metal pervaneli vantilatörlerin daha fazla serinlik hissi oluşturduğunu söyledi.

Vantilatörlerin verimli çalışabilmesi için düzenli temizliğin önemli olduğunu vurgulayan Kutay "Yaz sezonunda cihazlar tozlanıyor. Kirlendiği zaman pervanenin ve gövdenin sökülerek temizlenmesi gerekiyor. Temizlik yapılıp kurutulduktan sonra tekrar takıldığında ilk günkü performansına yakın şekilde çalışıyor ve daha iyi serinletiyor." ifadelerini kullandı.

Esnaf Yusuf Kutay

Vantilatörlerin güvenli ve ekonomik ürünler olduğunu dile getiren Kutay "Herhangi bir tehlikesi yok. Elektrikte de tasarruflu ürünlerdir. Klimalara göre daha ekonomik bir seçenek sunuyor. Bu nedenle her yaz sezonunda vatandaşlar tarafından yoğun ilgi görüyor." şeklinde konuştu.

Fiyatlar hakkında da bilgi veren Kutay, vantilatörlerin 3 bin 600 liradan başladığını belirterek, ürünlerin motor gücü ve teknik özelliklerine göre fiyatların yükseldiğini kaydetti.

Esnaf ayrıca cihazların uzun ömürlü kullanımı için belirli aralıklarla dinlendirilmesini ve tozlandıkça temizlenmesini önererek, düzenli bakım yapılan vantilatörlerin ilk günkü verimine yakın performans göstermeye devam ettiğini söyledi.

Sabah saatlerinden itibaren sınav merkezlerine gelen öğrenciler, aylar süren hazırlık sürecinin ardından sınav salonlarında ter döktü. Adaylar, yıl boyunca yoğun bir çalışma temposu yürüttüklerini ve bu süreçte düzenli ders çalışarak bol soru çözdüklerini ifade etti.

Sınav sonrası açıklamalarda bulunan öğrenciler, hedefledikleri liselere yerleşebilmek için büyük emek verdiklerini vurgularken, sınavın genel seyrinden memnun olduklarını ve sonuçlara dair umutlu olduklarını belirtti.

Öğrencilerden bazıları sınavı süresi içinde tamamladıklarını ifade ederken, bazıları ise özellikle matematik bölümünde zaman yönetimi açısından zorlandıklarını dile getirdi.

Sınavın tamamlanmasıyla birlikte öğrenciler ve veliler için yeni süreç olan tercih dönemi hazırlıkları başlarken, gözler Milli Eğitim Bakanlığı tarafından açıklanacak sonuç tarihine çevrildi.

Sıcak havaların etkisini artırdığı yaz döneminde araçların periyodik bakımlarının ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Akyüz, uzun yol öncesi özellikle motor suyu, klima sistemi, lastik basınçları ve genel araç kontrollerinin mutlaka yapılması gerektiğini söyledi.

"3 saatte bir mola verilmeli"

Uzun yolculuklarda sürücülerin dinlenmesine de dikkat çeken Akyüz "Uzun yola çıkan sürücüler 2 veya 3 saatte bir mola vermeli. Bu molalar hem sürücünün ihtiyaçlarını gidermesi hem de daha güvenli bir sürüş gerçekleştirmesi açısından büyük önem taşıyor." dedi.

Yaz aylarında araç içerisinde bırakılan bazı eşyaların tehlike oluşturabileceğine dikkat çeken Akyüz, çakmak ve benzeri yanıcı ya da patlayıcı maddelerin doğrudan güneş ışığına maruz bırakılmaması gerektiğini belirtti. Bu tür malzemelerin güneş görmeyen bölmelerde muhafaza edilmesini tavsiye eden Akyüz, sıcak havalarda araç içi sıcaklığın ciddi seviyelere ulaşabildiğini ifade etti.

"Araç içerisinde bulunan tüm bireyler emniyet kemeri takmalı"

Emniyet kemerinin yalnızca sürücüler için değil araçta bulunan herkes için hayati önem taşıdığını vurgulayan Akyüz "Maalesef birçok sürücü sadece kendisi kemer takıyor. Oysa araç içerisinde bulunan tüm bireylerin emniyet kemeri takması gerekiyor. Olası bir kazada kemer takmayan yolcular ciddi şekilde yaralanabiliyor veya hayatını kaybedebiliyor." diye konuştu.

"Hız kurallarına uyalım, emniyet kemerimizi takalım ve araç kullanırken telefonla ilgilenmeyelim"

Trafik kazalarının en önemli nedenlerinden birinin hız ihlali ve cep telefonu kullanımı olduğuna dikkat çeken Akyüz, sürücülerin direksiyon başındayken sosyal medya ve telefon kullanımından uzak durması gerektiğini söyledi.

Sürücülere son tavsiyelerde bulunan Akyüz "Hız kurallarına uyalım, emniyet kemerimizi takalım ve araç kullanırken telefonla ilgilenmeyelim. Dikkatin dağılması büyük kazalara neden olabiliyor. Tüm sürücülere güvenli ve kazasız yolculuklar diliyorum." ifadelerini kullandı.

Yaklaşık 30 yıldır bölgede esnaflık yaptığını belirten bir esnaf, son yılların en durgun bayram dönemlerinden birini yaşadıklarını söyledi. Eskiden bayrama günler kala yoğunluktan ürün yetiştiremediklerini ifade eden esnaf, bugün ise çarşının eski hareketliliğinden uzak olduğunu dile getirdi.

Esnaf, "Eskiden bayrama 15-20 gün kala burada adım atacak yer olmazdı. Şimdi ise normal günlerden farkı yok. Gördüğünüz kalabalığın çoğu da esnafın kendisi." diyerek işlerin durgunluğuna dikkat çekti.

İnternet alışverişlerinin küçük esnafı olumsuz etkilediğini belirten çarşı esnafı, özellikle büyük firmaların kampanyalarının vatandaşları yerel pazardan uzaklaştırdığını söyledi. Vatandaşlara çağrıda bulunan esnaf, "Diyarbakır’da Sağlık Ocağı Çarşısı’ndan giyinmeyen yoktur. Annelerimizi, teyzelerimizi yıllarca biz giydirdik. Bayram öncesi herkesi yine buraya bekliyoruz." dedi.

Bazı esnaflar ise internet alışverişlerinde yaşadıkları olumsuz deneyimleri anlatarak vatandaşların ürünü görmeden alışveriş yapmaması gerektiğinin altını çizdi. "İnternette gösterilen ürünle gelen ürün aynı olmuyor. Gelin, ürününüzü elinizle seçin, gözünüzle görün." diyerek vatandaşları çarşıya davet etti.

Bayrama sayılı günler kala umutlarını koruduklarını belirten Diyarbakırlı esnaf, son haftada alışveriş hareketliliğinin artmasını bekliyor.

Esnaf, Diyarbakır çöreğinde kullanılan malzemelerin kırmızı susam, beyaz susam, kara çörek otu, maya, mahlep, tarçın ve çeşitli baharatlardan oluştuğunu ifade etti. Geleneksel tarifte hamurun sütle yoğrulduğunu belirten esnaf, sıvı yağ yerine daha farklı yağların tercih edildiğini söyledi.

Hazırlanan hamurun mahalle fırınlarında pişirildiğinde daha farklı bir lezzet ortaya çıktığını anlatan esnaf, ev fırınlarında da çöreğin yapılabildiğini dile getirdi.

Yaklaşık 32 yıldır bu işi yaptığını söyleyen esnaf, Diyarbakır'da bayram öncesi çörek hazırlığının önemli bir gelenek olduğunu vurgulayarak, "Bu bizim örf ve adetimizdir. Bayram yaklaşınca çörek kokusu çarşıyı sarar. Tezgâhı gören bayramın geldiğini anlar." dedi.

Ancak son yıllarda eski yoğunluğun azaldığını ifade eden esnaf, yeni neslin geleneksel çörek yapımına eskisi kadar ilgi göstermediğini de sözlerine ekledi.

Tatlı ustaları, Diyarbakır'da bayram denildiğinde akla ilk olarak kadayıfın geldiğini belirterek, "Her evde bayramda mutlaka tatlı olur. Özellikle kadayıf bu şehrin kültürünün bir parçası." dedi.

İşletmeciler, en çok cevizli ve fıstıklı kadayıfın tercih edildiğini ifade ederken, soğuk baklava ve diğer şerbetli tatlılara da ilginin sürdüğünü aktardı. Bayram döneminde günlük satışların tonlarca ürüne ulaştığını söyleyen esnaf, önceki yıllara göre alım gücündeki düşüş nedeniyle satışlarda bir miktar gerileme yaşandığını da dile getirdi.

Tatlı alırken kaliteye dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan ustalar, kullanılan fıstık, ceviz ve yağın ürünün lezzetini doğrudan etkilediğini belirtti. Esnaf ayrıca vatandaşlara alışverişlerini son güne bırakmamaları çağrısında bulundu.

Fuar merkezinde stant açan esnafa mikrofon uzatarak satışa sundukları ürünler hakkında bilgi aldık. Esnaf, kendi yörelerine ait ürünleri tanıtarak ziyaretçileri stantlarına davet etti.

Trabzon'dan getirilen peynir çeşitlerinden Kahramanmaraş'a özgü baharatlara, Hatay künefesinden Diyarbakır çiğ köftesine kadar birçok yöresel ürün fuarda yer aldı. Esnaf, fuarın farklı bölgelerden ürünlerin bir arada sunulmasına imkân sağladığını ifade etti.

Fuarın, yöresel ürünlerin tanıtımına katkı sunmasının yanı sıra esnaf ile vatandaş arasında doğrudan iletişim kurulmasına da olanak sağladığı kaydedildi.

Öte yandan, Diyarbakır'ın Eğil ilçesinden fuara katılan "Çiğköftelatta" standı da dikkat çeken ürünler arasında yer aldı. Klasik çiğ köfte ile çikolata birleşiminden oluşan bu ürün, tatlı bir alternatif olarak ziyaretçilere sunulurken, farklı lezzet arayışında olanların ilgisini çekti.

Pazara çıkanlar, sebze ve meyve fiyatlarının hâlâ yüksek olması nedeniyle bütçelerini zorlamak zorunda kaldıklarını belirtiyor.

Mikrofon uzattığımız vatandaşlar, geçim sıkıntısının günlük hayatlarını doğrudan etkilediğini ifade etti.

Vatandaşlar, "Bazı ürünler ucuzladı gibi görünüyor ama bütçemizi rahatlatacak seviyede değil. Maaşlarımızla sebze-meyve almak bile zorlaştı." şeklinde şikâyetlerini dile getirdi.

Bazı sebze ve meyve fiyatları, son günlerdeki düşüşe rağmen hâlâ geçen yıla göre yüksek seviyelerde seyrediyor. Pazarcılar ise ürün maliyetlerinin artması ve nakliye giderlerinin fiyatları yukarı çektiğini belirtiyor.

Vatandaşlar, asgari ücret ve emekli maaşı gibi gelirlerinin artırılmasını ve fiyatların daha kontrol edilebilir seviyelere çekilmesini talep ederken, pazarlardaki tablo ekonomik dalgalanmaların dar gelirli kesimler üzerindeki etkisini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Pazarcı esnafı, fiyatlardaki düşüşün en önemli nedeninin üretim bölgelerinin genişlemesi olduğunu belirtti. Daha önce sadece Antalya'dan gelen patlıcanın fiyatı yukarı çekerken, Adana ve Çukurova bölgesinde de hasadın başlamasıyla birlikte piyasada ürün bolluğu oluştu.

Pazarcı esnafı yaptığımız röportajda şu ifadeleri kullandı:

"Patlıcan iki haftaya göre biraz düşmüş durumda. Önceden sadece Antalya'da çıktığı için fiyatlar 250-300 bandına kadar yükseldi. Çukurova bölgesinde de ürün çıkınca fiyatlar biraz daha düştü. Şu an pazarda 50-60 lira bandında satılıyor. Kaliteye göre değişiyor ama ortalama bu seviyede."

Fiyatların düşüş eğiliminin devam edip etmeyeceğine ilişkin değerlendirmede bulunan esnaf, üretim ve hava şartlarına dikkat çekti:

"Mal bolluğu olursa, ekili alanlarda verim artarsa düşüş devam eder. Havalar ısındıkça verim artıyor, bu da fiyatları aşağı çeker."

Öte yandan fiyatlardaki gerilemeye rağmen vatandaşın alım gücünde ciddi bir düşüş yaşandığı ifade edildi. Esnaf, satışların geçen yıla göre yarı yarıya azaldığını belirterek şunları söyledi:

"Vatandaşın alım gücü geçen seneye göre yarı yarıya düştü. Geçen sene bu vakitlerde 300-350 kilo patlıcan satarken, şimdi 150 kiloya kadar düştük. Yani satışlar ciddi şekilde azaldı."

Savaş nedeniyle İran’a yapılan ihracatın durması, Türkiye’de domatesin daha çok iç piyasada ve ihracat için değerlendirilmesine yol açtı.

Bunun üzerine son dönemde etkili olan yağışlar, seralarda ürünlerin su altında kalmasına sebep oldu ve domates arzı ciddi şekilde azaldı. Kilosu 80 liraya kadar çıkan domates, artık birçok aile için lüks ürün haline geldi.

Tersine, salatalıkta tam tersi bir tablo gözleniyor. Geçen hafta 80 liradan satılan salatalık, üretimdeki artış ve pazar arzının yükselmesiyle birlikte 30–40 lira bandına düştü. Böylece vatandaşlar pazar alışverişinde salatalığı daha rahat temin edebiliyor.

Pazarcılar durumu şöyle özetliyor:

"Domates şu an yurt dışına gittiği için fiyat tavan yaptı. Seralar selden zarar gördü, yağış çok oldu, bu yüzden fiyatlar yüksek. Yurt dışı kapandığında belki düşer."

Salatalıkta ise tam tersi bir tablo yaşanıyor. Bir esnaf, "Havaların ısınmasıyla salatalık biraz daha düştü. 80 lira bandındaydı, şimdi 40 liraya geldi. Vatandaş biraz nefes aldı." diyerek fiyat farkını vurguladı.

Pazarcılar, benzin, mazot ve yem maliyetlerindeki artışların da domates fiyatlarını yükselten etkenler arasında olduğunu belirtti.

Diyarbakır pazarlarında fiyat farkının yaz sezonuna kadar devam etmesi bekleniyor.