Mahya geleneği İstanbul'da doğdu

Mahyacılık sanatının İstanbul'da ortaya çıktığı kabul ediliyor. Bunun en önemli nedeni ise Osmanlı döneminde yalnızca padişahların yaptırabildiği iki, dört veya altı minareli selatin camilerinin İstanbul'da bulunmasıydı.

Kaynaklara göre ilk mahya, Sultan I. Ahmet döneminde Fatih Camii müezzinlerinden Hattat Hafız Ahmet Kefevi tarafından kuruldu. Bazı tarihi belgelerde ise Türkiye'deki ilk mahyanın 1617 yılında Sultanahmet Camii'nde asıldığı belirtiliyor.

Mahyanın büyük ilgi görmesinin ardından 1723 yılında Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın girişimiyle çıkarılan padişah fermanıyla, tüm selatin camilerinde Ramazan ayında mahya kurulması gelenek haline getirildi.

Mahyalar nasıl hazırlanıyordu?

Elektriğin bulunmadığı dönemlerde mahyalar, zeytinyağı veya mum bulunan küçük fenerlerin belirli aralıklarla ipe dizilmesiyle oluşturuluyordu. Bu işlem büyük ustalık gerektiriyor ve yalnızca mahya ustaları tarafından gerçekleştiriliyordu.

Ramazan ayının ilk yarısında genellikle dini mesajlar yazılırken, ikinci yarısında çeşitli figür ve motifler hazırlanıyordu.

Elektriğin yaygınlaşmasının ardından kandil ve yağ fenerlerinin yerini ampuller aldı. Böylece mahyalar daha kolay kurulmaya başlanırken, farklı renklerde ışıklarla daha estetik görüntüler oluşturuldu.

Mahyacılık Osmanlı'da özel bir sanat haline geldi

Zamanla mahyacılık, Osmanlı'ya özgü önemli bir sanat dalına dönüştü. Süleymaniye, Sultanahmet, Yeni Cami, Ayasofya, Fatih ve Şehzadebaşı camilerinde kurulan mahyalar dönemin en başarılı örnekleri arasında gösteriliyordu.

Her büyük caminin kendine ait mahya ustaları bulunurken, Ramazan ayının başlamasıyla birlikte İstanbul semaları ışıklı yazılarla süsleniyordu.

Ramazan hilaliyle birlikte mahyalar kurulurdu

Osmanlı döneminde Ramazan hilalini gözlemlemek için görevlendirilen memurlar, Şaban ayının son gecelerinde nöbet tutardı. Hilalin görülmesiyle birlikte durum şeyhülislama bildirilir, Ramazan'ın başladığı ilan edilirdi.

Bu haberin ardından Süleymaniye Camii'nin mahyacıbaşısı ilk mahyayı kurar, diğer camilerdeki ustalar da hazırlıklarını tamamlayarak mahyaları minareler arasına asardı. Böylece Ramazan'ın ilk gecesinden itibaren şehir ışıklı mahyalarla aydınlanırdı.

Mahyalarda en sık kullanılan yazılar

Ramazan boyunca camileri süsleyen mahyalarda en çok şu ifadeler yer alıyor:

• Hoş Geldin Ramazan

• Hoş Geldin Ey Şehr-i Ramazan

• On Bir Ayın Sultanı Hoş Geldin

• Ramazan-ı Şerifiniz Mübarek Olsun

• Merhaba Ya Şehr-i Ramazan

• Kadir Geceniz Mübarek Olsun

• Elveda Ya Şehr-i Ramazan

Bugün de Türkiye'nin birçok ilinde, özellikle iki veya daha fazla minaresi bulunan tarihi camilerde Ramazan ayı boyunca mahya geleneği yaşatılmaya devam ediyor.

El emeğiyle üretiliyor

Sabır ve ustalık gerektiren üretim sürecinde kursiyerler, sepet örücülüğünün inceliklerini öğrenirken el emeğiyle birbirinden farklı ürünler ortaya çıkarıyor.

Kurs sayesinde katılımcılar hem yeni bir meslek öğreniyor hem de kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlıyor.

Üretilen sepetler satışa sunuluyor

Kurs kapsamında hazırlanan sepetler satışa sunularak ekonomik değere dönüştürülüyor.

Elde edilen gelir sayesinde kursiyerler aile bütçelerine katkıda bulunurken, geleneksel el sanatlarının sürdürülebilirliği de desteklenmiş oluyor.

Böylece binlerce yıllık sepet örücülüğü geleneği, modern yaşamda yeniden değer kazanıyor.

Kocaeli Darıca Adnan Menderes Kültür Merkezi’nde sahnelenen oyun, Türk tarihine "Medine Müdafii" ve "Çöl Kaplanı" unvanlarıyla geçen Ömer Fahreddin Paşa'nın Medine'yi savunmak için iki yıl yedi ay boyunca verdiği mücadeleyi konu aldı.

Fahreddin Paşa’nın destansı mücadelesi sahneye taşındı

Senaryosu Barış Tanrıver tarafından kaleme alınan ve yönetmenliğini de yine Tanrıver’in üstlendiği oyun, tarihi olayları etkileyici sahne performanslarıyla izleyiciye aktardı. Salonu dolduran tiyatroseverler, Fahreddin Paşa ve silah arkadaşlarının fedakârlıklarını duygusal anlar yaşayarak takip etti.

Tarihe "Medine Müdafii" ve "Çöl Kaplanı" unvanlarıyla geçen Ömer Fahreddin Paşa'nın, Medine'yi savunmak için iki yıl yedi ay boyunca verdiği destansı mücadeleyi anlatan oyun, Kocaeli Darıca Adnan Menderes Kültür Merkezi'nde sahnelendi.

Senaryosu Barış Tanrıver tarafından kaleme alınan ve yine Tanrıver'in yönetmenliğini üstlendiği oyun, tarihi gerçekleri etkileyici sahne performanslarıyla izleyiciye aktardı.

Salonu dolduran tiyatroseverler, Fahreddin Paşa ve silah arkadaşlarının kutsal toprakları korumak uğruna sergilediği fedakârlıkları duygusal anlar yaşayarak takip etti. Gösterinin sonunda seyirciler, Tiyatro Havdos ekibini dakikalarca ayakta alkışladı.

Tiyatro Havdos, "Medine Müdafaası" oyununu Türkiye'nin farklı şehirlerinde de sahnelemeyi hedefliyor

2018 yılından bu yana tarihi olayları ve kahramanları tiyatro sahnesine taşıyan Tiyatro Havdos, "Medine Müdafaası" oyununu Türkiye'nin farklı şehirlerinde de sahnelemeyi hedefliyor. Ekip, eylül ayından itibaren şehir içi ve şehir dışını kapsayan geniş kapsamlı bir turne programına başlamayı planlıyor.

Daha önce sahnelediği "Oltu Şura Devleti", "Aziziye Müdafaası" ve "Hilal-i Ahmer" adlı oyunlarla da büyük beğeni kazanan Tiyatro Havdos, yeni sezonda tarihi içerikli repertuvarıyla sanatseverlerle buluşmayı sürdürecek.

Tarihi roma dönemine uzanıyor

Kilometre taşlarının geçmişi Roma dönemine kadar uzanıyor. Antik çağlarda yollar üzerine yerleştirilen bu taşlar, yolculara gittikleri güzergâhta ne kadar mesafe kat ettiklerini ve varacakları yere ne kadar kaldığını gösteriyordu. Bu yönüyle günümüzdeki yol tabelalarının ilk örnekleri arasında kabul ediliyor.

Sözlükteki anlamları

Türk Dil Kurumu'na göre kilometre taşı üç farklı anlamda kullanılıyor:

• Karayolları üzerinde kilometreleri gösteren dikili taşlar.

• Bir işte ulaşılan veya elde edilen önemli durum, üzerinde durulması gereken önemli nokta.

• Bir işteki aşamaları belirleyen olay ya da kişi.

Mecazi anlamda dönüm noktası

Kilometre taşı ifadesi günümüzde daha çok mecazi anlamıyla kullanılıyor. Bir kişinin hayatında, kariyerinde veya bir projenin gelişim sürecinde önemli bir aşamaya ulaşılması "kilometre taşı" olarak nitelendiriliyor.

Örneğin bir şirketin kuruluşu, büyük bir başarının elde edilmesi, önemli bir yatırımın tamamlanması veya bir öğrencinin mezun olması birer kilometre taşı olarak değerlendirilebiliyor.

Başarı yolundaki önemli aşamalar

Uzmanlara göre bir işin planlanması, gerekli şartların oluşturulması ve belirlenen hedeflere ulaşılması sürecinde kritik aşamalar bulunuyor. Bu aşamalardan her biri, sürecin başarısını etkileyen önemli dönüm noktaları olarak kabul ediliyor ve "kilometre taşı" olarak adlandırılıyor.

Kısacası kilometre taşı, hem karayollarında mesafeyi gösteren bir işaret hem de yaşamda, eğitimde, iş dünyasında ve projelerde önemli bir başarıyı veya dönüm noktasını ifade eden bir terim olarak kullanılıyor.