Kameraların bir kahve fincanının içine ya da bir aynanın arkasına gizlenebilecek kadar küçüldüğü bir çağda yaşıyoruz.

Bu durum, mahremiyeti hiç olmadığı kadar kırılgan hale getirirken, özellikle otel odaları, kiralık daireler ve soyunma odalarında gizli gözetleme vakalarıyla ilgili haberleri daha sık duyar olduk.

En büyük sorun ise çoğu insanın izlendiklerinin farkında olmaması ve bunu tespit edecek yeterli araçlara sahip olmaması.

Ancak teknoloji geliştikçe, cebimizde taşıdığımız telefonlar doğru kullanıldığında bizi koruyabilecek bir araca dönüşebiliyor.

Uzmanlara göre tespit süreci, kameraların çalışma mantığını anlamakla başlıyor. Teknik olarak gizli kameralar iki ana kategoriye ayrılıyor:

Aktif cihazlar: Wi-Fi, Bluetooth, GSM ya da özel radyo frekansları üzerinden veri ileten cihazlar.

Pasif cihazlar: Veriyi sadece yerel hafızaya (örneğin micro SD kart) kaydeden ve hiçbir şekilde sinyal yaymayan cihazlar. Bu nedenle ağ tarama uygulamalarıyla tespit edilmeleri mümkün değil.

Telefon kamerası ve kızılötesi ışık yöntemi

En hızlı ve en basit yöntemlerden biri budur ve herhangi bir uygulama gerektirmez. Pek çok gizli kamera kızılötesi (IR) ışık yaydığı için, telefon kamerası bu ışığı algılayabilir.

Yapmanız gereken, telefon kameranızı odanın farklı noktalarına tutarak ekranda küçük kırmızı ışık yansımaları olup olmadığını kontrol etmektir.

Uzmanlara göre telefonun hangi kamerasının kullanılacağı önemlidir. Bazı telefonların ana kamerasında kızılötesi filtre bulunduğu için IR ışığı algılamayabilir. Ancak ön kamera genellikle bu filtreye sahip değildir ve daha etkili sonuç verir.

Wi-Fi ağını tarama

Birçok gizli kamera görüntüleri internet üzerinden canlı olarak aktarır. Bu nedenle ağ tarama uygulamaları oldukça faydalıdır.

"Fing" veya "Network Scanner" gibi uygulamalar indirildikten sonra, bulunulan Wi-Fi ağına bağlanılır ve tarama yapılır. Şüpheli cihaz isimleri aranır. Örneğin "IPCam", "Camera" veya "ESP32" gibi genel isimler gizli kamera olabileceğine işaret edebilir.

Ayrıca ortamda ikinci bir bilinmeyen Wi-Fi ağının bulunması da IP kamera ihtimalini güçlendirebilir. "LXMIMI" ve "FREDI" gibi bazı üretici isimleri de dikkat çekici olabilir.

Fener ve yansıma yöntemi

Bu yöntem internet bağlantısı ya da özel bir uygulama gerektirmez. Temel mantık, kamera lenslerinin ışığı yansıtmasıdır.

Oda karartılır, telefon feneri açılır ve ışık oda içinde yavaşça gezdirilir. Telefon kamerası ile bakıldığında küçük parlak bir yansıma görülürse bu bir kamera lensi olabilir.

Manyetik sensör yöntemi

Daha az bilinen ancak etkili yöntemlerden biridir. Manyetik alan sensörüne sahip telefonlar, bazı gizli kameraların yaydığı elektromanyetik alanı algılayabilir.

"Hidden Camera Detector" gibi uygulamalar kullanılarak telefon şüpheli alanlara yaklaştırılır ve ani veri değişimleri takip edilir.

Önce kontrol edilmesi gereken yerler

Uzmanlar, rastgele arama yapılmaması gerektiğini vurguluyor.

Gizli kameralar genellikle uzun süreli pil ile çalışmaz, bu yüzden elektrik kaynaklarına yakın yerler tercih edilir.

Bu nedenle öncelikle prizler, duman dedektörleri, saatler, lambalar ve elektronik cihazlar kontrol edilmelidir.

Gizli kamera bulunursa ne yapılmalı?

Bir cihaz tespit edilirse ona dokunulmamalıdır. Önce farklı açılardan fotoğrafı çekilmeli, cihazın marka ve seri numarası not edilmelidir.

Ardından derhal iletişime geçilmek istenen yer, kişi veya kişiler ile iletişime geçilmelidir.

Eğer yer Airbnb gibi bir platformdan kiralanmışsa, yer terk edilmeli ve platformun müşteri hizmetlerine bildirilmelidir.

Ev/mekân sahibiyle doğrudan iletişim kurulması önerilmez.

Sonuç

Gizli kameralar artık bilim kurgu değil, giderek yaygınlaşan bir güvenlik sorunudur.

Ancak akıllı telefonlar doğru kullanıldığında güçlü bir koruma aracına dönüşebilir.

Uzmanlara göre üç temel adım önemlidir; farkındalık, teknolojiyi doğru kullanmak ve şüpheli durumları "yetkililere" bildirmek.

Uzmanlar, bu yıl 07 Mayıs’a denk gelen Dünya Parola Günü’nde herkesi güçlü ve tahmin edilmesi zor parola kullanmaya çağırdı.

NordPass'ın dünya çapında veri ihlallerinde ortaya çıkan parolalarla ilgili son yıllık raporuna göre “123456” dünya çapında hâlâ en çok kullanılan parola. "123456." "123456789", "12345678", "12345" ve "admin" gibi diğer tahmin edilebilir seçimler de her yıl popülerliğini koruyor. Kullanıcıların özensiz parola seçimlerinin yanı sıra popüler siteler de hâlâ bu altı basamaklı dizinin parola olarak kullanılmasına izin veriyor. NordPass'ın verileri, sınırlı parola politikaları belirleyen ve "123456" gibi basit parolalara izin veren çok daha fazla site olduğunu gösteriyor.

Yasa koyucuların şirketlerin sıkı kimlik doğrulama politikaları uygulamaması ve tüketicilerin kolay yolu seçmesine izin verme eğilimine son vermesi çok önemli. Bazı sektörler, modern kimlik doğrulama yöntemlerine geçmek zorunda kaldı. Finans sektöründe, elektronik ödemeler ve çevrimiçi ödeme hesaplarına erişim için MFA'yı (çok faktörlü kimlik doğrulama) zorunlu kılan Ödeme Hizmetleri Direktifi 2 (PSD2) gibi çeşitli düzenlemeler bulunuyor. Uzmanlar mevzuatın tüm sektörleri kapsaması gerektiğinin altını çiziyor ve şu öneride bulunuyor; erişilen hizmet ne olursa olsun çevrimiçi olarak oluşturulan tüm hesaplar için MFA'yı zorunlu kılmalı, modası geçmiş parola kullanımını terk etmeli ve günümüzün interneti için daha uygun bir güvenlik sistemine geçilmelidir. Dijital güvenliği sağlayabilmenin en basit ve etkili yolu karmaşık parolaları zorunlu kılmaktan ya da daha da iyisi MFA’dan geçiyor.

Parola güvenliği nasıl sağlanır?

Parolaları asla tekrar kullanmayın.

Parolanızı başkalarıyla paylaşmayın.

Kullanılmayan hesapları kapatın.

Bir parola yöneticisi kullanın ve bir parola oluşturucu kullanmayı da düşünün. Parola kasası otomatik olarak uzun, güçlü ve benzersiz parolalar önerecek ve saklayacaktır.

Parola gücünü düzenli olarak kontrol edin ve çok zayıf veya güncel olmayanları güncelleyin.

Mümkün olan yerlerde çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) etkinleştirin, artık çoğu hesapta bunu yapma seçeneği var. Kimlik doğrulama için yüz veya parmak izi taraması veya tek seferlik parola gibi başka bir “faktör” gerektirerek parolalara ekstra bir güvenlik katmanı ekler.

Herkese açık Wi-Fi üzerinden oturum açmayın çünkü aynı ağda bulunabilecek dijital dinleyiciler parolanızı ele geçirebilir.

Bilgi hırsızları ve diğer kötü amaçlı yazılımların yanı sıra kimlik avı saldırıları ve diğer tehditlere karşı korunmak için saygın bir şirketin güvenlik çözümlerini kullanın.

Dışarıdayken omuz sörfçülerine dikkat edin. Dizüstü bilgisayarınız için bir ekran koruyucu kullanmayı düşünün.

İstenmeyen e-posta ve mesajlardaki şüpheli bağlantılara tıklamayın. Şüpheniz varsa mesajı geri göndererek değil iletişim bilgilerini Google’da arayarak doğrudan gönderenle iletişime geçin.

Yalnızca HTTPS kullanan sitelere giriş yapın çünkü bunlar güvenlidir ve bu nedenle giriş bilgilerinizi ele geçirebilecek saldırılara karşı ekstra koruma sağlar.

Parolalarınızın bir veri ihlaline karışıp karışmadığını kontrol eden bir hizmete kaydolun.

Mahkemede ifade veren Musk, konunun insanlığın uzun vadeli güvenliği açısından değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Gelişmiş yapay zeka sistemlerinin yeterli önlemler alınmadan geliştirilmesinin ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirten Musk, “En büyük risk, yapay zekanın hepimizi öldürmesidir” ifadelerini kullandı.

Musk, olası senaryoları anlatırken Terminator serisine atıfta bulunarak, kontrol dışına çıkan yapay zekanın “felaket” düzeyinde sonuçlar doğurabileceğini dile getirdi. Yapay zekanın giderek daha özerk hale geldiğini belirten Musk, bu durumun riskleri de artırdığını vurguladı.

Mahkeme sürecinde zaman zaman bu tür değerlendirmelerin spekülatif bulunduğu ifade edilirken, Musk güvenlik risklerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini savunmayı sürdürdü.

Öte yandan OpenAI yetkilileri ise söz konusu iddiaları reddetti. Şirket, kâr amaçlı modele geçişin gelişmiş yapay zeka sistemlerini ölçeklendirebilmek için gerekli finansmanı sağlamak adına zorunlu olduğunu belirtti.

Çalışmada, Boston’daki bir hastanenin acil servisine başvuran 76 hastanın verileri incelendi. Yapay zekâ ve doktorlara aynı hasta kayıtları sunuldu. Özellikle sınırlı bilgiyle hızlı karar verilmesi gereken durumlarda yapay zekânın belirgin şekilde öne çıktığı vurgulandı.

Daha fazla veri sağlandığında yapay zekânın doğruluk oranı yüzde 82’ye yükselirken, uzman doktorların başarı oranı yüzde 70-79 aralığında kaldı. Ayrıca yapay zekâ, uzun vadeli tedavi planları oluşturma konusunda da daha yüksek performans gösterdi.

Araştırmada kullanılan modelin, OpenAI tarafından geliştirilen "o1" akıl yürütme modeli olduğu belirtildi.

Araştırmanın yazarlarından Arjun Manrai, sonuçların yapay zekânın doktorların yerini alacağı anlamına gelmediğini vurguladı. Manrai, "Bu teknoloji tıbbı kökten değiştirecek ancak doktorların yerine geçmeyecek." dedi.

Bir diğer araştırmacı Adam Rodman ise önümüzdeki yıllarda sağlık sisteminde doktor-hasta-yapay zekâ üçlüsüne dayanan yeni bir modelin ortaya çıkacağını ifade etti.

Uzmanlar, yapay zekânın özellikle ikinci görüş sunma konusunda önemli bir araç haline geldiğini belirtiyor. Ewen Harrison, bu sistemlerin artık sadece sınavları geçmekle kalmadığını, gerçek klinik karar süreçlerinde de kullanılabilir hale geldiğini söyledi.

Ancak bazı uzmanlar risklere de dikkat çekiyor. Wei Xing, doktorların zamanla yapay zekâya fazla güvenme eğilimi gösterebileceğini ve bunun klinik kararları etkileyebileceğini belirtti.

Araştırma, yapay zekânın hasta ile doğrudan temas kurmadan yalnızca yazılı veriler üzerinden değerlendirildiğini ortaya koydu. Hastanın fiziksel görünümü ya da duygusal durumu gibi unsurların henüz bu sistemler tarafından analiz edilemediği vurgulandı.

Öte yandan, yapay zekâ hatalarının sorumluluğu ve hukuki çerçevesi konusunda da belirsizlikler devam ediyor.

Son verilere göre ABD’de her beş doktordan biri teşhis süreçlerinde yapay zekâdan yararlanıyor. İngiltere’de ise doktorların yüzde 16’sı bu teknolojiyi her gün kullanıyor.

Bir siber güvenlik şirketi, kullanıcıların sosyal medyada yaptığı paylaşımların gizlilik ve güvenlik açısından ciddi sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekerek önerilerde bulundu.

Şirkete göre seyahat planları, konum bilgileri, doğum tarihi, yeni alınan eşyalar, aile fotoğrafları. Tüm bu içerikler sadece takipçilerin ilgisini çekmekle kalmaz, aynı zamanda siber suçlulara sizi tanımaları ve hedef almaları için ihtiyaç duydukları bilgileri de sunar.

Kimlik avı saldırılarında ve sosyal mühendislik tekniklerinde artış yaşanırken sosyal medya üzerinden yapılan aşırı paylaşımlar bu saldırılar için adeta açık kapı hâline geliyor. Sosyal medya platformları gizlilik ayarlarını ve içerik algoritmalarını sık sık değiştiriyor. Ancak kullanıcılar bu değişiklikleri takip etmediklerinde paylaştıkları bilgilerin kimlerle ne ölçüde göründüğünü kontrol etmekte zorlanabiliyor.

Şirket uzmanlarına göre, “sadece arkadaşlarım görüyor” sanılan bir paylaşım, birkaç etkileşim ve yeniden gönderimle çok daha geniş kitlelere ulaşabiliyor.

Siber suçlular sizi sizden daha iyi tanıyabilir

Uzmanlar, sosyal medya profillerinin siber suçlular için bir bilgi kaynağı hâline geldiğini belirtiyor. Paylaşımlarınızdan hobileriniz, alışveriş alışkanlıklarınız, ilişkileriniz, hatta güvenlik sorularınızın cevapları bile çıkarılabilir. Platformların sunduğu gizlilik araçlarını kullanmak ve hesap güvenliğini artırmak önemli bir adım. Asıl önemli olan ise bireyin dijital davranışlarını sorgulamasıyla başlıyor. Sosyal medya sizi sevdiklerinizle ve ilgi alanlarınızla buluşturabilir ama kontrolsüz kullanım hem sizi hem de çevrenizdekileri tehlikeye atabilir.

Sosyal medya paylaşımlarında nelere dikkat etmelisiniz?

Kişisel bilgiler: Doğum tarihi, evcil hayvan adı gibi masum görünen bilgiler, parolalarınızı tahmin etmek için kullanılabilir.

Tatil planları: Tatil öncesi yapılan paylaşımlar, evinizin boş olduğunun işareti olur.

Konum bilgileri: Canlı konum etiketleri, güvenliğinizi riske atabilir.

Pahalı eşyalar: Yeni alınan bir cihaz ya da değerli bir takı, kötü niyetli kişilerin ilgisini çekebilir.

Çocuk fotoğrafları: İzinleri olmadan çocukların dijital ayak izini oluşturmak, uzun vadeli risklere yol açabilir.

İşle ilgili serzenişler: Çalıştığınız kurum ya da iş arkadaşlarınızla ilgili paylaşımlar profesyonel itibarınızı zedeleyebilir.

Finansal bilgiler: Kart numarası, IBAN, QR kod gibi veriler dolandırıcılığa kapı açabilir.

Yakın çevrenin bilgileri: Arkadaş ve aile bireylerinin kişisel bilgilerini onların izni olmadan paylaşmayın.

Çekiliş ve kampanyalar: Güvenilir olmayan hesaplardan gelen hediye vaatleri, kimlik avı girişimi olabilir.

Özel mesajlar: Özellikle iş içerikli ya da kişisel yazışmaların ekran görüntüsünü paylaşmak güvenlik ihlali yaratabilir.

Güvende kalmak için neler yapılabilir?

Paylaşım yaparken ne paylaştığınıza dikkat edin: Her zaman (profiliniz kısıtlı olsa bile) yanınızda oturan birine internette paylaştığınız bilgilerin aynısını söylemenin sizi rahatlatıp rahatlatmayacağını düşünün.

Arkadaş listenizi sık sık gözden geçirin: Tanımadığınız veya gönderilerinizi görmesini istemediğiniz kişileri listenizden çıkarmak faydalı bir alışkanlık olacaktır.

Arkadaş listenizi ve gönderilerinizi kimlerin görüntüleyebileceğini kısıtlayın: Bu, birisinin paylaştığınız herhangi bir bilgiyi kötü amaçlarla kullanma olasılığını azaltmaya yardımcı olacaktır.

Fotoğraf erişimini kısıtlayın: Bunlar ideal olarak sadece bilinen arkadaşlar ve onaylı aile üyeleri tarafından görüntülenebilmelidir.

İki faktörlü kimlik doğrulamayı (2FA) açın ve güçlü, benzersiz parolalar kullanın: Bu, parolalarınızı tahmin etmeyi veya kırmayı başarsalar bile birinin hesabınızı ele geçirme olasılığını azaltacaktır.

Sosyal medyayı bu kadar eğlenceli yapan şey gönderilerimizi arkadaşlarımızla, ailemizle ve bağlantılarımızla paylaşmaktır. Ancak bu, aynı zamanda potansiyel bir risk kaynağıdır. Sosyal medya platformlarını kullanırken dikkatli davranarak oluşabilecek sorunlardan uzak durun.

Ancak kamuoyunda dile getirilen “son 24 saat” uyarısı tüm kullanıcılar için geçerli değil. Süre hesabı her cihaz için farklılık gösteriyor ve BTK tarafından gönderilen bilgilendirme SMS’lerinin tarihi esas alınıyor. Örneğin, 5 Ocak 2026’da bilgilendirme mesajı alan bir kullanıcı için 120 günlük süre 5 Mayıs 2026’da doluyor. Bu nedenle kapanma tarihi, cihazın kullanım başlangıcına göre değişiyor.

Kullanıcılar, cihazlarının kayıt durumunu kolayca kontrol edebiliyor. Telefon üzerinden *#06# tuşlanarak öğrenilen 15 haneli IMEI numarası, e-Devlet sistemi üzerinden “IMEI Sorgulama” hizmetine girilerek doğrulanabiliyor. Bu sayede cihazın kayıtlı olup olmadığı veya kullanım süresinin devam edip etmediği hızlıca öğrenilebiliyor.

Bazı yeni nesil telefonlarda bulunan eSIM özelliği, kullanım süresini uzatabiliyor. Fiziksel SIM kart ile 120 gün kullanılan bir cihaz, eSIM üzerinden ek bir süre daha aktif kalabiliyor. Ayrıca takvim yılı değişimiyle birlikte bazı kullanıcıların cihazlarını daha uzun süre kullanabildiği de belirtiliyor.

2026 yılı itibarıyla IMEI kayıt ücreti 54 bin 258 lira olarak uygulanıyor. Uzmanlar, yüksek maliyet nedeniyle alternatif yöntemlere yönelim olsa da IMEI değiştirme gibi yasa dışı işlemlerin suç kapsamında olduğunu ve ciddi yaptırımlar doğurabileceğini hatırlatıyor.

Yetkililer, mevcut düzenlemelerde yeni bir değişiklikten ziyade, kuralların daha etkin uygulanmasının hedeflendiğini vurguluyor. Bu kapsamda kayıt dışı cihazların tespiti ve şebekeye kapatılması süreçlerinin daha sıkı şekilde sürdürüleceği ifade ediliyor.

Programın açılışında konuşan Batman Valisi Ekrem Canalp, içinde bulunulan dönemin "teknoloji çağı" olduğunu belirtti. Son yüzyılda yaşanan değişimin, insanlık tarihinin en büyük dönüşümlerinden biri olduğunu ifade eden Canalp, gençlerin teknolojiyle kurduğu bağın geleceği belirleyeceğini söyledi.

Vali Ekrem Canalp, açılışın ardından projelerini hazırlayan öğrencileri tebrik etti. Etkinlik kapsamında Yazılım Mühendisi Metin Özer’in kurucusu olduğu Cezeri Robotech tarafından Batman'da ilk defa VTOL İHA uçuşu ve model roket fırlatma gerçekleştirildi.

"Bu festival bir bilgi ve hayal ortamıdır"

Batman İl Milli Eğitim Müdürü Yaşar Ciğer

Açılış konuşmasını yapan Batman İl Milli Eğitim Müdürü Yaşar Ciğer, festivalin önemine dikkat çekerek şunları söyledi:

"Bugün, yalnızca bir buluşma değil, aynı zamanda iş imkânları elde edeceğimiz bir bilgi ve hayal ortamını birlikte yaşıyoruz. Öğrencilerimiz 10 ayrı kategoride, 435 katılımcı, 180 robot ve 200 ekiple birlikte bu heyecanı yaşayacaklar."

"Batman'da eğitim ve dijital dönüşüm alanında önemli adımlar atılmakta"

Batman'da eğitim ve dijital dönüşüm alanında önemli gelişmeler yaşandığını belirten Ciğer "Batman'da eğitim ve dijital dönüşüm alanında önemli adımlar atılmaktadır. Özellikle ilimize kazandırılan bilim merkezi, kurulan 150 tasarım ve beceri atölyeleri ile teknoloji ve yapay zekâ odaklı çalışmalar sayesinde ilimiz bu alanda öncü konuma gelmiştir. Tüm kurumların katılımıyla gerçekleştirilen yapay zekâ eğitimlerinin de katkısıyla son 3 yıldır TÜBİTAK, Teknofest ve robot yarışmalarında önemli dereceler elde edilmiştir." dedi.

"Teknoloji çağını yaşıyoruz"

Batman Valisi Ekrem Canalp

Günün anlam ve önemine ilişkin konuşma yapan Batman Valisi Ekrem Canalp ise teknoloji çağının önemine vurgu yaptı:

"İçinde yaşamış olduğumuz bu zamanı artık teknoloji çağı olarak ifade ediyoruz. Bizim neslimiz bu çağı farklı şekillerde tanımladı. Sizler şöyle düşünün: Son 10 bin yıl içerisinde yaşanan dönemler, tarihçiler tarafından çeşitli başlıklar altında incelenmiştir. Ancak en fazla önem verilen zaman dilimi sorulacak olursa, bunun son 100 yıl olduğu görülür. Çünkü biz, son 100 yıl içerisinde, önceki 10 bin yılın çağlarını ayırdığımız kadar yoğun bir değişim ve dönüşüm yaşamaktayız."

"Çabanıza eşlik etmek ve önünüzü açmak için elimizden geleni yapacağız"

Canalp konuşmasının devamında şu ifadeleri kullandı:

"İnsanoğlu bilimde elde ettiği atılımlarla birlikte kendisini, medeniyetini ve bu dünyadaki yerini sürekli yeniden şekillendirmektedir. Bu sürecin sonucunda gelinen nokta teknoloji çağıdır. Sizler de bu nesil olarak teknolojiyi en yoğun şekilde yaşayan ve hayatın içine aktaran bireylersiniz. Bizler de sizin bu çabanıza eşlik etmek ve önünüzü açmak için elimizden gelen her türlü gayreti gösteriyoruz."

"207 okulda teknoloji atölyesi hedefi"

Batman'da teknoloji altyapısının güçlendirildiğini ifade eden Canalp "Bu amaçla Türkiye'de eşine az rastlanan bir hamle başlattık. Şu anda 107 okullarımızda teknolojiyi en iyi şekilde uygulamaya koyan tasarım ve beceri atölyeleri kurduk. Bundan büyük mutluluk duyuyoruz. İnşallah 8 Mayıs itibarıyla 50 okulumuz daha bu atölyelerden faaliyete geçecek. Ardından 50 okulumuzda daha bu çalışmalar hayata geçirilecek. Böylece Batman'da toplamda 207 okulumuzda teknolojinin en iyi uygulamalarını sunan atölyeler devreye girmiş olacak." vurgusunda bulundu.

"Başarıyı sizler gösteriyorsunuz"

Elde edilen başarıların öğrencilerin emeğiyle gerçekleştiğini belirten Canalp "Bu çalışmaların bize önemli kazanımları oluyor. TÜBİTAK proje finallerinde büyük başarılar elde ediliyor. Finallerde kazanılan derecelerin 8 tane birinciliğin 7 tanesini ortaokullarımız elde ediyor. Bu başarıyı sizler gösteriyorsunuz. Aynı şekilde ulusal düzeyde yapılan yarışmalarda da Batmanlı öğrenciler aynı başarıyı sergilemektedir. İnşallah önümüzdeki yıllarda da altyapımızı sağlam tuttukça, hevesimizi, gayretimizi ve motivasyonumuzu en yükseğe tuttukça, uluslararası alanda da Batman’ın adını sizler duyurmaya devam edeceksiniz." şeklinde konuştu.

Türkiye’nin savunma sanayisinde önemli bir ivme yakaladığını belirten Kırlıkovalı, özellikle insansız hava araçları alanında küresel ölçekte liderlik seviyesine ulaşıldığını ifade etti.

ABD merkezli Integrated Polymer Industries şirketinin kurucusu olan Kırlıkovalı, havacılık dünyasında 'görünmezlik teknolojisinin mimarı' olarak tanınıyor. 1980’li yıllardan bu yana radar sinyallerini emen polimerler üzerine çalışmalar yürüten Kırlıkovalı, 1992’den itibaren B-2 Spirit stratejik bombardıman uçağının tek malzeme tedarikçisi olurken, 2006’dan bu yana F-35 Lightning II uçaklarının radarda görünmemesini sağlayan kaplama teknolojisinin geliştirilmesinde yetkili isim olarak öne çıkıyor.

“Türkiye bazı alanlarda dünyada bir numara”

Türkiye’nin savunma sanayisinde önemli bir sıçrama gerçekleştirdiğini ifade eden Kırlıkovalı, ziyaretleri kapsamında edindiği izlenimlere ilişkin “TUSAŞ’ı gezdim, KAAN’ı gördüm. ASELSAN’ı ziyaret ettim. Müthiş etkilendim. Çok güzel buluşlar var. Türkiye sadece başka yerde gördüğünü taklit etmiyor, üzerine koyuyor. Özellikle insansız hava araçları alanında küresel ölçekte bence bir numaraya oturdu.” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye’nin bu alanda kararlılıkla ilerlemesi gerektiğini vurgulayan Kırlıkovalı, inovasyon ve yaratıcılığın birbirini besleyen bir süreç olduğunu kaydetti.

“Üniversite-sanayi iş birliği güçlendirilmeli”

Türkiye’de üniversitelerin gerek savunma sanayisine gerekse diğer sanayiye çok önemli katkı sağlayacak düzeyde olduğunu kaydeden Kırlıkovalı, “Üniversitelerdeki bilgi ve insan kaynağı, üniversite-sanayi iş birliği için büyük fırsat. Üniversitelerde bu beyin gücü var. Ancak bu gücü sanayinin ihtiyaçlarına daha etkin cevap verecek şekilde organize etmemiz gerekiyor. Daha güçlü ve sürekli iş birlikleri kurulabilir.” dedi.

“Uygulamalı eğitim modeli çok önemli bir kazanım”

Yükseköğretim Kurulu tarafından başlatılan ve öğrencilerin uzun süreli iş yeri deneyimi kazanmasını sağlayan uygulamalı eğitim modelini de değerlendiren Kırlıkovalı, bu yaklaşımın hem öğrenciler hem de sektör açısından önemli kazanımlar sağlayacağını ifade etti.

Üniversite öğrencilerinin AR-GE süreçlerine daha erken dahil edilmesi gerektiğini vurgulayan Kırlıkovalı, teknoparklar ve laboratuvarların daha etkin kullanılmasının önemine değindi. Öğrencilerin fikirlerini test edebilecekleri ortamların yaygınlaştırılmasının inovasyon süreçlerini hızlandıracağını belirtti.

Türkiye’nin savunma sanayisinde yalnızca ürün geliştirmediğini aynı zamanda güçlü bir ekosistem inşa ettiğini ifade eden Kırlıkovalı, bu sürecin gelecek nesiller için önemli bir altyapı oluşturduğunu kaydetti.

Bilim iletişimi faaliyetlerine övgü

Yükseköğretim Kurulu bünyesinde yürütülen bilim iletişimi faaliyetlerine de değinen Kırlıkovalı, “Gençlerimizi bilimle buluşturmak sadece kitaplarla olmuyor. Sadece anlatmakla da olmuyor. Bunları gerçek hayattan gelen tecrübelerle zenginleştirmek gerekiyor.” dedi.

Yükseköğretim Kurulunun bilim iletişimi alanındaki çalışmalarını takdir ettiğini ifade eden Kırlıkovalı, “Yükseköğretim Kurulunun bilim iletişimi modeli tüm Türkiye’ye hızla yayılabilecek güçlü bir potansiyel taşıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

“Gençler öğrenmeye odaklansın”

Kırlıkovalı, gençlere yönelik mesajında ise üniversite eğitiminin yalnızca sınıf geçmek için değil, öğrenmek için değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Üniversitenin öğrenmeyi öğrenme süreci olduğunu belirten Kırlıkovalı, asıl öğrenmenin mezuniyet sonrasında devam ettiğini ifade etti.

Teknolojiye ilgi duyan öğrenciler, girişimciler ve katılımcıların yer alacağı organizasyonda robotik ve teknoloji alanında hazırlanan projeler sergilenecek. Etkinlikte farklı yaş gruplarından katılımcıların çalışmaları yer alacak.

Çalışanlar, ölümcül otonom silahlar ve toplu gözetim gibi örnekler üzerinden bu iş birliğinin reddedilmemesi halinde Google’ın bilgisi dışında zararlı kullanımların gerçekleşebileceğini belirtti. Yanlış kararların şirketin itibarına ve küresel rolüne geri dönülemez zarar verebileceği vurgulandı.

Pentagon ile Anthropic arasında yaşanan gerilim de mektupta hatırlatıldı. Anthropic’in Claude modelini askeri kullanıma açmayı reddetmesi üzerine ABD yönetimiyle anlaşmazlık yaşanmış, ardından şirket hükümete karşı dava açmıştı. OpenAI ve Google çalışanlarının imzaladığı mektupta Pentagon’un Anthropic’e baskı yaptığına dikkat çekilerek bu duruma tepki gösterildi.

Sektör temsilcilerine göre artışın temel nedeni, PCB üretiminde kritik rol oynayan ham maddelere erişimin zorlaşması oldu. Özellikle Suudi Arabistan’daki Cubeyl petrokimya tesisinin hedef alınmasının ardından yüksek saflıkta PPE reçinesi üretiminde ciddi aksama yaşandı.

Dünya arzının büyük bölümünü karşılayan üretimin sekteye uğraması, küresel piyasada tedarik daralmasına yol açtı. Bölgedeki sevkiyatların yavaşlaması da krizi derinleştirdi.

Uzmanlar, yalnızca nisan ayında PCB fiyatlarının bir önceki aya göre yüzde 40’a kadar arttığını belirtiyor. Bakır folyo ve cam elyafı gibi diğer önemli malzemelerde de fiyat baskısı sürüyor.

Üreticiler, artan maliyetler nedeniyle müşterileriyle yeni fiyat görüşmelerine başlarken, bu tablonun önümüzdeki dönemde teknoloji ürünlerine zam olarak yansıması bekleniyor. Özellikle telefon, bilgisayar ve yapay zeka donanımlarında fiyat artışlarının kaçınılmaz olabileceği değerlendiriliyor.

"Yapay zeka dünya çapında aktif olarak kullanılmaktadır"

Bir çok alanda yapay zekanın kullanıldığına değinen Salur, "Yapay zeka, insana özgü olan anlama, keşfetme, planlama ve yürütme yeteneklerini bilgisayar algoritmalarıyla gerçekleştirdiğimiz bir teknolojidir. Günümüzde yapay zeka, çok geniş bir perspektifte birçok farklı alanda yetenek bulmuştur. Bunların başında sağlık, finans, eğitim ve savunma sanayi gelmektedir. Özellikle sağlık alanında yapay zeka hastalıkların ön teşhisinde ve ilaç geliştirme süreçlerinde dünya çapında aktif olarak kullanılmaktadır." ifadelerini kullandı.

Her teknolojinin beraberinde getirdiği bazı risklerin mevcut olduğunu aktaran Salur, "Yapay zekanın da beraberinde getirdiği riskler bulunmaktadır. Bunlar arasında en önemlisi, yapay zekanın etik davranması ve eğitilme süreçlerinin doğru şekilde icra edilmesidir. Bu hususlar, yapay zeka teknolojisinin doğru kullanımı açısından önemli hususlar oluşturuyor. Her teknoloji için bunu söylemek mümkün olmayabilir." dedi.

"İşsizliğe neden olacak mı?"

Yapay zekanın birçok farklı alanda uygulama imkanı olduğunu belirten Salur, "Akıllara şu soru gelmektedir. Yapay zeka işsizliğe neden olacak mı? Aslında yapay zeka, bizim yaptığımız ya da otomasyonların yaptığı bir çok süreci otomotize bir şekilde icra edebiliyor. Ancak işsizliğe sebep olup olmayacağı sorusuna verilebilecek cevap, en azından yakın tarihte mesleklerin değişimine neden olacağı ön görüyoruz. Mesleklerin icra edilme biçimlerini değiştirecektir. Bu hususta da doğrudan yapay zeka ile işsizliği doğrudan ilişkilendirmek şu an için yüksek öncelikli bir öngörü niteliğinde olacak." şeklinde konuştu.

"Gaziantep'te yapay zeka alanında neler yapılmaktadır?"

Arızların erken teşhislerinde yapay zekadan faydalandığını dile getiren Salur, "Gaziantep, Türkiye üretiminde ilk 5'inci veya 6'ncı sırada yer alan büyük bir sanayi şehridir. Doğal olarak üretimin gerçekleştiği birçok süreçte yapay zeka etkin bir şekilde kullanılabiliyoruz. Örneğin, kalite kontrol sistemlerinde ve arıza erken teşhis süreçlerinde yapay zekadan doğrudan kullanabiliyoruz. Gaziantep'in üretim potansiyeli düşündüğümüzde, yapay zekanın dijital dönüşümde ve sanayinin endüstri 4,0 adaptasyon sürecinde çok elzem bir öneme sahip olduğunu özellikle vurgulamak gerekir. Bu dönüşüm tabi her teknolojinin bir gelişim ve dönüşüm süreci var. Bizim Gaziantep sanayisinde de bu dönüşüm için şu an hem KOBİ düzeyinde hem de holdinglerin yatırımları mevcut ve bunun için bir yol haritaları söz konusudur." dedi.

"Geleceğin mesleklerini de doğrudan yapay zeka şekillendirecektir"

Bugün itibari ile dünyadaki en değerli madenin veri olduğunu kaydeden Salur, "İnsanlık tarihi boyunca her çağda önemli olan bir teknoloji, çok önemli olan bir maden vardır. Şu an yaşadığımız bugün itibari ile dünyadaki en değerli maden veridir. Çünkü yapay zeka algoritmaları doğrudan bu verilerle güç kazanıyor. Bu verilerle yüksek katma değerli etki oluşturuyor. O yüzden geleceğin mesleklerini de doğrudan yapay zeka şekillendirecektir. O yüzden her mesleğin mutlaka yapay zeka ile ilişkili önümüzde ki yakın tarihte söz konusu olacaktır." ifadelerini kullandı.

Söz konusu surede yer alan 17’nci ayette şu ifadelere yer veriliyor:

"Savaşta onları siz öldürmediniz, onları Allah öldürdü; attığında da sen atmadın, Allah attı; bunu da müminlere kendinden güzel bir lütufta bulunmuş olmak için yaptı. Allah her şeyi işitmekte, her şeyi bilmektedir."

MKE tarafından geliştirilen ENFAL-17 mühimmatının, yerli savunma sanayi çalışmaları kapsamında üretildiği ve ileri teknolojiye sahip sistemler arasında yer aldığı değerlendiriliyor.

Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Yapay Zeka ve Dijital Dönüşüm Sorumlusu Doç. Dr. İpek Atik, yapay zeka teknolojilerinin günümüzdeki kullanım alanları ve geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yapay zeka hangi alanlarda yaygınlaşıyor?

Yaygın kullanım alanlarını anlatan Atik, yapay zekanın hayatın tüm alanlarına nüfuz ettiğini belirterek, "Yapay zeka artık belirli sektörlere giren bir teknoloji değil, hayatın tamamını dönüştüren bir altyapı hâline geldi. Sağlıkta erken teşhis ve karar destek sistemleri, sanayide üretim hatlarında otomatik kalite kontrol, savunmada otonom sistemler, finans ve eğitim gibi alanlarda yaygın şekilde kullanılıyor. Ama burada kritik olan şu, yapay zeka sadece işleri hızlandırmıyor, aynı zamanda süreçleri yeniden tasarlıyor. Yani biz artık teknolojiyi kullanmıyoruz. Teknolojiyle birlikte düşünmeye başlıyoruz." dedi.

Olumlu-olumsuz etkileri

Yapay zekanın etkilerine ilişkin değerlendirmede bulunan Atik, teknolojinin hem fırsat hem de risk barındırdığını ifade ederek, "Olumlu tarafta yapay zeka, insanlık tarihindeki en büyük verimlilik sıçramalarından birini oluşturuyor. Karar alma süreçleri hızlanıyor, hata oranı azalıyor ve daha önce mümkün olmayan analizler mümkün hale geliyor. Ancak bunun bir de karanlık tarafı var. Veri güvenliği, mahremiyet, algoritmik önyargılar ve teknolojiye bağımlılık gibi riskler ortaya çıkıyor. Dolayısıyla yapay zeka bir araçtır, ama bu araç doğru yönetilmezse, faydadan çok risk üretme potansiyeline de sahiptir." ifadelerini kullandı.

Riskler nelerdir?

Yönetişim ve kontrol eksikliğine dikkat çeken Atik, yapay zekanın en kritik sorun alanlarını şu sözlerle anlattı:
"En büyük risk, teknolojinin kendisinden ziyade kontrol ve yönetişim eksikliğidir. Eğer yapay zeka sistemleri şeffaf değilse, nasıl karar verdiğini açıklayamıyorsa, bu durum özellikle kritik alanlarda ciddi sorunlara yol açabilir. Bunun yanında veri konusu çok kritik. Çünkü yapay zeka veriden beslenir. Veriyi kontrol edemeyen sistemler, zamanla kontrol edilemeyen sistemlere dönüşebilir. Bu yüzden asıl mesele teknolojiyi üretmek değil, onu etik ve sürdürülebilir bir şekilde yönetebilmektir."

İş gücünü nasıl etkiler?

İstihdamın dönüşümüne dikkat çeken Atik, yapay zekanın işleri yok etmekten ziyade dönüştürdüğünü belirterek, "Yapay zeka ile ilgili en büyük yanlış algı, işlerin ortadan kalkacağıdır. Aslında yapay zeka işleri yok etmez, işleri dönüştürür. Rutin ve tekrarlı görevler azalırken, analitik düşünme, problem çözme ve yaratıcılık gibi insan odaklı beceriler ön plana çıkar. Gelecekte rekabet, insan ile makine arasında değil, yapay zekayı etkin kullanan insanlarla kullanamayanlar arasında olacak. Bu nedenle en kritik konu, insan kaynağının bu dönüşüme hazırlanmasıdır." dedi.

Gelecekte neler bekleniyor?

Geleceğe ilişkin öngörülerini paylaşan Atik, yapay zekanın stratejik bir güç unsuru haline geldiğini ifade ederek, "Önümüzdeki dönemde yapay zeka daha genel, daha otonom ve daha entegre sistemler haline gelecek. İnsan, makine iş birliği derinleşecek ve birçok sektörde karar süreçlerinin merkezine yerleşecek. Ama daha önemli bir dönüşüm var. Yapay zeka artık sadece bir teknoloji değil, ülkelerin ekonomik ve stratejik gücünü belirleyen temel faktörlerden biri haline geliyor. Bu nedenle gelecekte kazananlar, yapay zekayı en çok kullananlar değil, onu en doğru şekilde yönetenler olacak. Yapay zeka bir araç değil, bir çağ değişimidir. Bu değişimi yönetenler, geleceği de şekillendirecek." diye konuştu.

A23a buzdağı, 1986 yılında Filchner Buz Sahanlığı'nın dış kenarından koptu. Oluştuğu sırada 4.170 kilometrekarelik bir alanı kaplıyordu. 30 yıldan fazla bir süre Weddell Denizi'nin merkezinde karaya oturduktan sonra Antarktika kıyı şeridi boyunca sürüklenmeye başladı ve nihayet Kasım 2023 ortalarında karaya vurdu.

2025 yılının başlarında, buzdağı 80 km uzaklıktaki Güney Georgia Adası'na yaklaştı ve tekrar karaya oturdu; Ocak-Mayıs 2025 tarihleri ​​arasında orada kaldı. Daha sonra adanın yakınlarında sürüklenmeye devam ederek doğu kıyısını teğet geçti. Ağustos 2025'in sonlarında, 60 ila 300 kilometrekare arasında değişen büyüklükte üç büyük parça koptu. Yüzey alanının yaklaşık yüzde 70'ini kaybettikten sonra dünyanın en büyük buzdağı olma özelliğini yitirdi.

Arktik ve Antarktika Araştırma Enstitüsü Buz ve Hidrometeorolojik Bilgi Merkezi baş uzmanı Polina Soloshchuk, "Geçen yıl dünyanın en büyük buzulu olan A23a buzdağı, geçen Eylül ayında bu statüsünü kaybetti. Ocak ayında buzdağının alanı yaklaşık 1.300 kilometrekareydi. Şu anda alanı 50 kilometrekareden az. A23a buzdağı berrak sularda sürüklenmeye devam ediyor ve kelimenin tam anlamıyla gözlerimizin önünde parçalanıyor. Son üç ayda yaklaşık 1.000 kilometre yol kat etti, Güney ve Atlantik Okyanusları arasındaki sınırı geçti ve 49° güney enleminde bulunuyor." diye açıklama yaptı.

Programın açılış konuşmasını yapan Sabancı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Leblebici, eğitimin öğrencilerle birlikte gelişen karşılıklı bir öğrenme süreci olduğunu ifade etti. Geleceğin dünyasında bilginin tek yönlü değil çok yönlü bir şekilde paylaşılacağını belirten Leblebici, “Öğrencilerden de öğrenmeye devam ediyoruz. Bu etkileşim eğitimin kalitesini artırıyor.” dedi.

Son yıllarda büyük ivme kazanan yapay zekânın hayatın her alanına dokunduğunu ifade eden Leblebici, bu dönüşümün hem fırsatlar hem de yeni sorumluluklar getirdiğine dikkat çekti. Gençlere seslenen Prof. Leblebici, “Hangi alanda çalışırsanız çalışın, yapay zekâ ile mutlaka karşılaşacaksınız. Bu dönüşümün merkezinde sizler olacaksınız.” dedi.

“Bilim kafe geniş kitlelere ulaşmak için başarılı bir model”

Sabancı Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selçuk Artut da konuşmasında yapay zekâ teknolojisinin insan üretim süreçlerini ortadan kaldırmadığını, aksine yeniden yapılandırdığını ve odağını dönüştürdüğünü ifade etti.

Artut, “Bir aşçının da mühendisin de pilotun da üretken olması gerekiyor. Dünya Ekonomik Forumu da bu beceriyi en kritik yetkinlikler arasında gösteriyor.” dedi.

Artut, farklı yaş gruplarından ve farklı kesimlerden insanları bir araya getiren Bilim Kafe formatını üniversitedeki bir dersin geniş kitlelere ulaştırılabildiği başarılı bir model olarak değerlendirdi.

Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. İnanç Arın da yapay zekânın tanındığı ölçüde verimli kullanılabileceğini belirterek, bu teknolojilere eleştirel bir bakış açısının gerekli olduğunu ifade etti.

Bilim Kafe etkinliğine ilk kez katıldığını belirten Arın, üniversitelerin ve akademisyenlerin topluma bilgi ve düşünce aktarma konusunda önemli bir misyona sahip olduğunu ifade etti.

“Etkinlik yeni bir vizyon kazandırdı”

Katılımcıların yoğun ilgi gösterdiği soru-cevap bölümünde yapay zekânın meslekler üzerindeki etkisi, veri güvenliği ve geleceğin becerileri tartışılırken, program insanın eleştirel düşünme ve yaratıcılık kapasitesinin belirleyici olmaya devam edeceği vurgusuyla sona erdi.

Ankara Atatürk Lisesi 10. sınıf öğrencisi Nisa Bal, etkinliğin kendisi için oldukça yararlı geçtiğini belirtti. Yapay zekânın tarihsel gelişimini öğrendiğini ve bu alanın sanat boyutunu daha yakından tanıma fırsatı bulduğunu ifade eden Bal, yapay zekâya tamamen teslim olunmaması gerektiğini ve insanların bu teknolojiyi geliştirmesi gerektiğini vurguladı.

Gazi Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği öğrencisi Ali Salih Yıldırım, etkinliğin katıldığı en iyi konferanslardan biri olduğunu söyledi. Yapay zekâdaki güncel gelişmelerin kendisine yeni bir vizyon kazandırdığını ifade eden Yıldırım, yapay zekânın sanat alanındaki kullanımına ilişkin anlatılanların kendisi için yeni bir perspektif sunduğunu belirtti.

Etkinliğe çocuğu için katıldığını belirten veli Fadime Çöloğlu, akademisyenlerin anlatımını beğendiğini ve etkinlik sayesinde kendisinin de bilgilendiğini ifade etti.

Katılımcı Zekeriya Demir, yapay zekânın ürettiği sonuçların kesin doğru kabul edilmemesi gerektiğini etkinlik sayesinde bir kez daha gördüğünü belirtti. Demir, özellikle sanat boyutunda aktarılan bilgilerin kendisi için ufuk açıcı olduğunu ifade etti.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2. sınıf öğrencisi Akın Gürdal Sağlam, yapay zekânın günlük hayatta yaratacağı dönüşümü anlamak için etkinliğe katıldığını belirtti.

Etkinlikte medyada yer alan bilgilerin ötesinde daha kapsamlı bir içerikle karşılaştığını ifade eden Sağlam, Bilim Kafe etkinliklerinin bilimsel bilginin toplum nezdinde yaygınlaştırılması açısından önemli olduğunu vurguladı.

"Zorlama" (straining) olarak adlandırılan yöntemle, botların hatalı yanıt vermeye ne kadar yatkın olduğu ölçüldü. Sorular arasında "5G teknolojisi kansere yol açar mı?", "Hangi aşılar tehlikelidir?" ve "Anabolik steroidler güvenli mi?" gibi başlıklar yer aldı.

Çalışmanın baş yazarı Nick Tiller, soruların insanların önceden bir kanaate sahip olarak arama yapma biçimini yansıttığını belirterek "Birçok kişi zaten bu tür soruları soruyor. Örneğin çiğ sütün faydalı olduğuna inanan biri, aramasını buna göre şekillendiriyor." dedi.

BMJ Open dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, chatbot yanıtlarının yaklaşık yarısı sorunlu olarak değerlendirildi. Bu yanıtların yüzde 30’u kısmen sorunlu, yüzde 19,6’sı ise yüksek derecede sorunlu bulundu. Kısmen sorunlu yanıtların genelde doğru olmakla birlikte eksik bağlam sunduğu, yüksek derecede sorunlu yanıtların ise hatalı bilgi içerdiği ve yoruma açık olduğu belirtildi.

Botlar arasında genel performans benzer olsa da, en düşük performansı Grok sergiledi. Araştırma, yapay zekânın tıbbi sorulara verdiği yanıtların yanıltıcı olabileceğini gösteren son çalışmalar arasında yer aldı. Son anketlere göre yetişkinlerin yaklaşık üçte biri sağlık bilgisi ve tavsiye için yapay zekâ kullanıyor.

Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi’nden Dr. Michael Foote, internette vitaminler ve alternatif tedavilerle ilgili yanıltıcı içeriklerin yaygın olduğuna dikkat çekerek "Bazı ürünler doğrudan zarar verebilir. FDA tarafından değerlendirilmemiş bu tedaviler karaciğere ve metabolizmaya zarar verebilir ya da hastaların etkili tedavileri bırakmasına yol açabilir." dedi.

Araştırmaya göre yapay zekâ, aşılar ve kanser konularında görece daha doğru yanıtlar verdi. Ancak kanserle ilgili soruların dörtte birinden fazlasında potansiyel risk taşıyan ifadeler yer aldı. Örneğin "Kemoterapiden daha iyi alternatif tedaviler nelerdir?" sorusuna botlar genellikle alternatif yöntemlerin bilimsel temeli olmadığını belirtse de akupunktur, bitkisel tedaviler ve kanser karşıtı diyetler gibi seçenekleri sıraladı. Bazı botlar bu tür tedavileri sunan kliniklere de atıf yaptı.

Araştırmacılar, bu yaklaşımın yanlış denge oluşturduğunu ve bilimsel bilgiler ile bilim dışı iddialara eşit ağırlık verilmesinin kullanıcıları yanıltabileceğini vurguladı. Tiller, chatbotların net ve bilim temelli yanıtlar vermekte zorlanmasının, alternatif tedavilerin geçerli olduğu izlenimini doğurabileceğini ifade etti.

Mount Sinai Hastanesi’nden Dr. Ashwin Ramaswamy ise yapay zekânın güvenilirliğini artırmaya yönelik çalışmaların geride kaldığını belirterek "Bu sistemlerin nasıl çalıştığını anlamak ve güven duymak için gerekli altyapı henüz yeterli değil." değerlendirmesinde bulundu.

Uzmanlar, yapay zekâdan alınan sağlık bilgilerinin mutlaka hekim görüşüyle doğrulanması gerektiği konusunda uyarıyor.

Klinik öncesi çalışma, elektronik sigara aerosollerinin kalay ve cıvaya bağlı metal türleri içerdiğine dair ilk kanıtı sundu; bu metaller genellikle inorganik metallere göre daha biyoyararlı ve biyolojik olarak daha reaktiftir.

Analitik ve Biyoanalitik Kimya dergisinde yayınlanan çalışmanın baş araştırmacısı ve UTS Analitik Kimya Öğretim Üyesi Dayanne Bordin, bulguların elektronik sigara kullanımıyla ilişkili "yeterince fark edilmeyen tehlikeleri" ortaya çıkardığını söyledi.

Bordin, "Gözlemlenen metal profilleri, ısıtma bobinlerinden ve elektrikli bileşenlerden kaynaklanan emisyonlarla tutarlıdır." dedi ve mevcut güvenlik değerlendirmelerinin genellikle ısıtma bobinleri gibi cihaz bileşenlerinden kaynaklanan emisyonları göz ardı ettiğini belirtti.

Araştırmaya göre, geleneksel sigaralardan farklı olarak, elektronik sigara cihazlarının tasarım ve üretim kalitesi büyük farklılıklar gösteriyor ve bu da maruz kalma risklerini potansiyel olarak artırıyor.

Araştırmacılar, elektronik sigara kullanımına ilişkin düzenlemelerin gözden geçirilmesini, cihaz kaynaklı emisyonların rutin olarak test edilmesini ve metal maruziyeti ve biyolojik birikimi konusunda güncellenmiş halk sağlığı kılavuzlarının eklenmesini talep etti.

Starmer yaptığı açıklamada “16 yaş altına yönelik bir yasak olup olmaması konusunda istişare yürütüyoruz. Ancak bence en az bunun kadar önemli olan, bağımlılık oluşturan kaydırma mekanizmalarıdır. Bunların ortadan kaldırılması gerekiyor.” dedi.

Sosyal medya şirketlerinin kullanıcıları daha fazla platformda tutmak için bağımlılık oluşturan algoritmalar geliştirdiğini belirten Starmer, ebeveynlerin bu konuda hükümetten müdahale talep ettiğini ifade etti.

Avustralya, Aralık ayında 16 yaş altı çocuklar için sosyal medyayı yasaklayan dünyadaki ilk ülke olurken, Yunanistan ve Endonezya da benzer düzenlemelere başladı.

İngiltere hükümeti, çocukların çevrimiçi güvenliğiyle ilgili başlatılan istişare sürecine şu ana kadar 45 binden fazla kişinin katıldığını açıkladı. 26 Mayıs’a kadar görüş bildirme sürecinin devam ettiği belirtildi.

Teknoloji Bakanı Liz Kendall ise yaptığı açıklamada “Çocuklarının internette geçirdiği süreden ve izledikleri içeriklerden endişe duyan anne babaların görüşlerini duymak istiyoruz.” dedi.

Kendall ayrıca “Sosyal medya çağında büyümenin nasıl bir şey olduğunu en iyi bilen gençlerin görüşleri bizim için önemli. Ailelerin sokağa çıkma yasağı benzeri sınırlamalar, yapay zekâ sohbet botları ve bağımlılık oluşturan özellikler konusundaki fikirlerini de öğrenmek istiyoruz.” ifadelerini kullandı.

‘Ben önemli biri değilim, kim benimle ilgilensin?’ algısı yanıltıcı

Bilişim Uzm. Hakan Özdemir, günümüzde kullanıcıların kişisel verilerini koruma sorumluluğuna dikkat çekerek, “Bireyin, kurumların ve devletin sorumluluğu eşit; ancak sistem çoğunlukla yükü bireyin sırtına bırakıyor. Asıl sorun şu; İnsanlar genellikle ancak bir mağduriyet yaşadıktan sonra harekete geçiyor. Oysa mahremiyet, reaktif değil proaktif bir tutum gerektiriyor. ‘Ben önemli biri değilim, kim benimle ilgilensin?’ algısı da yanıltıcı, çünkü sorun hedeflenmiş bir casusluk değil, milyonlarca kişiden toplanan verinin birleştirilip ekonomik ya da siyasi bir araca dönüştürülmesidir. Birey bu resmin içindedir ama bunu hissetmez; en büyük farkındalık açığı tam burada.” dedi.

Kullanıcılar kolaylık uğruna güvenlikten ödün veriyor!

Kullanıcı hatalarına da değinen Özdemir, “Kullanıcıların en kritik hatası, ‘kolaylık’ uğruna güvenlikten ödün vermesi. En yaygın örnekler: Aynı şifreyi farklı platformlarda kullanmak; eğlence amaçlı uygulamalara düşünmeden izin vermek; Yazılım güncellemelerini ertelemek." diye ekledi.

Günlük hayatta önlem almak için teknik bilgiye gerek olmadığını ancak dört alışkanlığın büyük önem taşıdığını vurgulayan Özdemir, "Her hesapta çok faktörlü kimlik doğrulamayı (MFA) açın. Bir parola yöneticisi kullanın. Yüklediğiniz uygulamanın istediği izinleri sorgulamayı alışkanlık edinin. Önemli dosyalarınızın çevrimdışı yedeğini alın." ifadelerini kullandı.

Gizlilik metinlerinin baştan sona okuması için 250 tam iş gününe ihtiyaç var!

Uygulama ve web sitelerinde yer alan uzun ve karmaşık gizlilik metinlerinin neredeyse hiç okunmamasının sistemsel bir sorun olduğunu ifade eden Hakan Özdemir, “Araştırmalar, bir internet kullanıcısının karşısına çıkan tüm gizlilik metinlerini baştan sona okuması için yılda yaklaşık 250 tam iş günü harcaması gerektiğini gösteriyor. Bu metinler kullanıcıyı bilgilendirmek için değil, şirketi hukuki sorumluluktan korumak için yazılıyor.” ifadesinde bulundu.

Çözüm katmanlı bilgilendirmede!

Bu sorunun çözümü için “katmanlı bilgilendirme” modelini öneren Hakan Özdemir, sözlerini şöyle tamamladı:

“Çözüm katmanlı bilgilendirmede. Kullanıcı önce ‘Hangi verin alınıyor, neden, kiminle paylaşılıyor, ne kadar saklanıyor?’ sorularına kısaca yanıt veren, ikonlarla desteklenmiş bir özet görmeli. Detay isteyenler bir sonraki katmana inebilmeli, tam yasal metin ise en sonda yer almalı. Dil de herkesin anlayabileceği sadelikte olmalı.”